Loạn gia cầm kiểm dịch ở chợ đầu mối lớn nhất miền Bắc

Các hộ buôn bán gia cầm tự phát hoạt động quanh cổng chợ Hà Vĩ vào ban ngày. Ảnh: PV

Không biết đâu là gà, vịt đã qua kiểm dịch

12h đêm, khi cả vùng quê ở xã Lê Lợi, huyện Thường Tín (Hà Nội) đã chìm sâu vào sự tĩnh lặng thì chợ Hà Vĩ bắt đầu nhộn nhịp với những chuyến “đổ hàng” đầu tiên trong ngày. Theo quan sát, cứ khoảng 30 phút lại có một xe tải chở gia cầm đến chợ. Tiếng gà vịt quang quác xen lẫn tiếng người, tiếng xe tạo ra thanh âm hỗn tạp, inh tai nhức óc.

Tại chợ đầu mối gia cầm này, có rất nhiều hộ buôn bán theo kiểu tự phát, không đăng ký kinh doanh cũng không qua kiểm dịch gia cầm. Với đôi mắt trong veo, Hương, một cô gái trẻ chừng 17,18 tuổi kể với chúng tôi: “Hôm nay, mẹ em mệt nên em ra đây bán hàng thay”. Ngó qua, đàn vịt của nhà Hương chưa đến 100 con, nằm la liệt trên sàn, phía ngay khu đầu chợ. Số vịt này cũng được chia làm 3 loại nhưng giá thấp hơn giá so với vịt được bán trong các ki ốt chỉ cách đó vài bước chân.

Gia đình Hương là một trong số hàng chục hộ buôn bán gia cầm tự phát ở thôn Hà Vĩ. Họ không mua ki ốt trong chợ để buôn bán không phải vì không có đủ tiền số tiền 110 triệu đồng/10 năm, mà do những gian hàng này đã được đăng ký hết, ngay từ khi khu chợ này được mở vào năm 2011.

6h sáng, khi 162 ki ốt trong chợ được lấp đầy bởi số lượng lớn gà vịt thì khu vực buôn bán tự phát bên ngoài cổng chợ và những địa điểm trống trong chợ cũng tấp nập không kém. Gà, vịt la liệt lấp hết các khoảng trống, che chắn khiến lối vào chợ gần như bị lấp kín.

Cảnh buôn bán gia cầm tự phát vào ban đêm ở chợ đầu mối Hà Vĩ.

Anh Hùng, một tiểu thương buôn bán trong ki ốt ở chợ Hà Vĩ bức xúc: “Chúng tôi đóng tiền cho chính quyền để được buôn bán trong chợ mà họ lại để cho các hộ khác vào cướp hết mối hàng”. Một tiểu thương khác bên cạnh cũng cho hay, tình trạng này diễn ra hơn 1 năm nay rồi. Các hộ buôn bán không có ki ốt, tràn lan ngoài cổng chợ, bán phá giá khiến tiểu thương bên trong chợ gặp khó.

Nhiều hộ kinh doanh khác cũng phản ánh, việc Ban quản lý chợ Hà Vĩ cho phép các hộ buôn bán gia cầm tự phát tại các khu nền, đất trống của chợ, đặc biệt khu đầu chợ đã khiến lối dẫn vào chợ bị bịt kín. Bên cạnh đó, việc để buôn bán tràn lan cũng khiến tình trạng mất vệ sinh, hôi thối từ chất thải gia cầm càng trở nên nghiêm trọng.

“Những hôm mưa gió, phân gà vịt, lông gia cầm theo nước lênh láng hôi thối rất khó chịu. Nhiều khách mới đến không quen phải nôn ọe”, tiểu thương Hùng kể lại. Nhưng tình trạng mất vệ sinh, hôi thối đó chỉ là một phần của những bức xúc. Theo anh Hùng, các hộ buôn bán tự phát đã tự phá giá thịt gia cầm thấp hơn 3, 4 giá so với các hộ kinh doanh trong ki ốt khiến nhiều hộ trong ki ốt điêu đứng. Được biết, nhiều lần các hộ kinh doanh gia cầm trong các ki ốt cùng nhau lên kiến nghị với Ban quản lý chợ Hà Vĩ nhưng chỉ nhận được câu trả lời “ậm ừ” cho qua chuyện.

Nhiều tiểu thương cho biết, việc để cho các hộ buôn bán tự phát buôn bán quanh chợ dẫn đến việc nguồn gốc gia cầm trở nên nhập nhèm. “Chúng tôi thì phải qua các khâu kiểm dịch nghiêm ngặt còn họ thì cứ mang gà, vịt đến chợ rồi bán thôi. Khách hàng thì chẳng biết đâu là gà, vịt đã qua kiểm dịch, cứ thấy rẻ là mua thôi”, một tiểu thương tên Hà cho hay.

“Chúng tôi biết sai nhưng không còn cách nào khác”(?)

Tình trạng buôn bán lộn xộn dẫn đến việc khách hàng không biết đâu là gà, vịt đã qua kiểm dịch.

Trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội, ông Lê Xuân Viết, Trưởng BQL chợ gia cầm Hà Vĩ cho biết: “Chúng tôi hiểu các bức xúc của các hộ kinh doanh trong ki ốt và biết việc để các hộ buôn bán tự phát trong chợ là sai nhưng không còn cách nào khác”(?).

Ông Viết cho biết, theo đúng như chỉ đạo của UBND huyện Thường Tín và UBND xã Lê Lợi thì chợ Hà Vĩ chỉ được cho phép 162 hộ đã đăng ký thuê ki ốt với mức giá 110 triệu/10 năm là được phép kinh doanh, buôn bán. Tuy nhiên, sau khi được đưa vào hoạt động vào năm 2011, có đến hơn 500 hộ đăng ký kinh doanh trong ki ốt tuy vậy khu chợ chỉ đáp ứng được 162 ki ốt. Vì vậy, một số lượng lớn các hộ buôn bán gia cầm trong làng Hà Vĩ và xã Lê Lợi không có mặt bằng kinh doanh.

Theo thiết kế ban đầu chợ chỉ đủ để tiêu thụ 15 – 20 tấn/ ngày nhưng hiện tại lượng gia cầm thường xuyên ở đây lên tới 50 – 60 tấn/ ngày, có những ngày cao điểm lên tới gần 100 tấn. “Các hộ buôn bán tự phát kia chủ yếu là người trong làng, trong xã. Mỗi năm vào 2 vụ vịt (tháng 6-7 và tháng 10-12), khi số lượng vịt trong địa bàn quá tải thì họ xin chúng tôi được vào trong chợ buôn bán. Là người trong làng, trong xã vì tình cảm, chúng tôi không thể cấm”, ông Viết phân trần.

Vị trưởng BQL chợ Hà Vĩ cũng cho biết: “Mỗi xe máy vào chợ chúng tôi thu 5.000 đồng, ô tô 20.000 đồng/ xe. Tiền phí vệ sinh thì được thu theo tháng. Việc này BQL cũng đã báo cáo với lãnh đạo UBND xã Lê Lợi và các vị ấy trả lời: Giải quyết sao cho dung hòa nhưng vẫn tạo điều kiện cho họ kinh doanh”.

Nhóm PV