“Lốc trắng” bản Khằm
Giadinh.net - Từ “cổng trời” Pha Đén nhìn xuống, bản Khằm thật bình yên với những sợi khói nhẹ nhàng lan loả trên những nóc nhà nép bên sườn núi. Vậy mà tới nơi, một luồng gió lạnh đã chạy dọc sống lưng chúng tôi, khi có hàng chục đứa trẻ không mảnh áo che thân giữa cái lạnh cắt da, cắt thịt.
Một cán bộ huyện Mường Lát (Thanh Hóa) nói rằng, chúng là nạn nhân của “cơn lốc trắng”.
“Đốt” đời trong nõ điếu
Đường đến bản Khằm cũng heo hắt và khúc khuỷu như chính tên gọi của nó. Cách trung tâm huyện Mường Lát hơn 30 km đường đất hiểm trở, bản Khằm hiện ra với những ngôi nhà thấp lè tè, làm bằng tranh tre nứa lá nằm chênh vênh trên các sườn núi. Những đứa trẻ ở đây nhớn nhác như chưa bao giờ nhìn thấy người lạ. Nhóm thì nhốn nháo chạy co vào một góc với ánh mắt dò xét. Nhóm mạnh dạn chạy ra sờ áo, sờ túi của chúng tôi với ánh mắt thèm thuồng.
 |
|
Có những đứa trẻ bản Khằm không mảnh áo che thân giữa cái lạnh cắt da, cắt thịt. Ảnh: M.H |
Ông Triệu Văn Lai, Phó chủ nhiệm Uỷ ban kiểm tra Huyện ủy Mường Lát cười buồn: “Hai năm trước, đây là bản có số người nghiện ma tuý nhiều nhất huyện. Cả bản có 56 hộ và 396 nhân khẩu nhưng có tới 30 người mắc nghiện có thâm niên, tập trung ở độ tuổi lao động. Nhiều trai bản và bố của những đứa trẻ này đã bị con “ma trắng” kéo đi không trở lại”.
Căn nhà đầu tiên chúng tôi đến là của Sùng Văn Khả. Từ xa nhìn lại, nó xập xệ, tồi tàn chẳng khác nào một túp lều chăn vịt lâu ngày bị bỏ quên ở dưới miền xuôi. Giàng A Dia, công an viên của xã Trung Lý, lớn tiếng gọi từ ngoài ngõ nhưng chúng tôi vào đến sân, Khả vẫn chẳng buồn dậy. Ngay khi bước qua bậu cửa, một thứ mùi tanh nồng, khản đặc đã sộc lên mũi. Khả đang nằm trên chiếc giường ghép bằng cây rừng với chiếc chăn rách tả tơi. Cố gắng lắm, cái thân hình rệu rạo đó mới gượng dậy, xoay qua dựa vào cột nhà nơi góc giường, ho sù sụ, rồi thều thào: “Chào... cán... bộ”.
Bốn đứa con nhà Khả, đứa lớn nhất lên 7, đứa nhỏ mới chập chững biết đi, thấy nhà có khách cứ đứng ngây ra nhìn. Bốn đứa bé, chỉ có thằng lớn và đứa nhỏ có áo mặc. Nhìn con cứ sán lại... xem khách, Khả phải gắng hết sức chỉ tay về phía chúng rồi yếu ớt nói một câu cụt lủn: “Cút!”. Đám trẻ sợ bố, chạy vào góc tối nhất của ngôi nhà nhưng những ánh mắt vẫn không rời khỏi chúng tôi.
Giàng A Dia nhìn đám trẻ tội nghiệp khẽ trách Khả: “Mày có tội với chúng nó đấy. Mày lấy hết tiền mua quần áo của chúng mua thuốc phiện để chúng rét kia kìa. Cố mà sống để làm ông bố tốt đi”. Cái đầu Khả gật gật ra chừng hối lỗi lắm. Nhưng theo quan sát của chúng tôi, với tấm thân tiều tụy, da bọc xương, đến thuốc phiện là thứ anh ta thèm nhất giờ cũng không hút nổi thì chỉ còn nước nằm chờ ngày ra đi. Thào Thị Mi (vợ Khả) than thở: “Trước đây, nó đẹp trai lắm và khoẻ như con trâu rừng. Từ ngày nó dùng thuốc phiện, trâu bò, nương rẫy trong nhà bán hết. Ngôi nhà ngói nó cũng dỡ dần mang bán, rồi chui hết vào nõ điếu. Chính quyền xã phải gọi trai bản dựng tạm cho mẹ con tao cái nhà này”.
 |
|
Vợ Khả mặc chiếc váy đẹp nhất địu đứa nhỏ đứng trước cửa nhà. Ảnh: M.H |
33 tuổi đã mất tiếng
Trước khi đến ngôi nhà thứ hai, Vàng A Dia giới thiệu: “Tiếp theo là nhà của Vàng A Sênh. Cách đây 5 tháng, nó là siêu trộm ở đây đấy. Nghe tên nó, người già, trẻ nhỏ trong bản đều sợ. Nhưng bây giờ cũng bị thuốc phiện vắt kiệt sức rồi, đang nằm chờ con ma rừng mang đi. Năm nay, nó 33 tuổi nhưng có thâm niên “đeo khói” 16 năm. Vợ nó bị ngã xuống suối mới chết năm ngoái. Bà Thào Thị Va- mẹ nó hơn 80 tuổi rồi vẫn phải làm rẫy nuôi 4 bố con nó”.
Khi đến nhà Vàng A Sênh, sự trăn trở về gia cảnh nhà Khả đã qua đi, thay vào đó là không khí lạnh lẽo, u uất hơn. Cái lạnh không chỉ do trong nhà mới có người chết mà còn do sức sống của những người trong nhà không đủ sức lan toả ra xung quanh. Ba đứa trẻ trần truồng, đen đúa lặng lẽ chơi ở góc nhà. Bà Va (mẹ Sênh) còng lưng ra đón khách, cố nở nụ cười nhưng ánh mắt vẫn đượm vẻ u tối. Sênh được phủ chăn nằm bẹp nơi góc giường. Qua cách Vàng A Dia nói chuyện với mẹ Sênh, chúng tôi mới biết, anh ta đã rất yếu, không còn nói được nữa dù đang ở độ tuổi sung sức của người đàn ông.
Vừa tiếp chuyện chúng tôi, bà Thào Thị Va vừa chọn những ngọn rau sắn non chuẩn bị cho bữa tối, thỉnh thoảng lại phải tất bật chạy xuống bếp chất củi cho nồi sắn. Bà Va thở dài: “Tôi nấu bữa tối cho bố con nó đấy. Chỉ lo được thế thôi. Cơm của bố nó thì chờ sắn luộc chín, giã ra cho thêm ít nước quấy đều lên là được. Làm được ít lúa, xếp lên gác bếp ăn dần nhưng nó mang đổi lấy thuốc phiện hút hết rồi”.
Tôi đến góc nhà, nơi ba đứa trẻ đang chơi, hỏi đứa lớn nhất: “Cháu học lớp mấy?”. Thằng bé ngơ ngác chưa biết trả lời thế nào thì bà Va giải thích: “Nó không biết tiếng Kinh đâu. Hôm trước cô giáo có đến nhà bảo cho nó đi học vì quá tuổi rồi. Nhưng tôi chỉ lo được cái ăn thôi. Cho nó đi học ai trông em, chăm bố nó?”.
Nhìn thằng bé 8 tuổi gầy còm trông hai đứa em nhem nhuốc thật tội. Tương lai ba đứa trẻ sẽ ra sao khi chỉ nay mai thôi, bố chúng sẽ bị ma tuý mang đi, còn bà nội chúng cũng đã ở cái độ gần đất xa trời?
 |
|
Những đứa trẻ 'may mắn' ở bản Khằm. Ảnh: Mai Hạnh. |
Ở bản Khằm, còn nhiều đứa trẻ tội nghiệp, nhiều mảnh đời tàn tạ vì ma túy. Vợ chồng Vàng A Chư và Thào Thị Ni cũng đã từng có cuộc sống no ấm bên ba đứa con nhỏ. Nhưng năm 2005, xuôi theo lời rủ rê của bọn buôn bán ma tuý: không cần lên nương vẫn được sống sung sướng, chỉ cần mang mấy gói “thuốc tiên” bán cho trai bản. Ngay trong lần nhận hàng đầu tiên, cả hai vợ chồng đã thử “thuốc tiên” rồi lăn ra nghiện lúc nào không hay. Thời gian đầu, hai vợ chồng được ông chủ cho ăn chơi thỏa thích và tuỳ sức nếm mùi ma túy. Các con của Chư - Ni cũng được mặc những bộ quần áo đẹp nhất bản, được ăn nhiều món ngon nhất khiến không ít đứa trẻ khác thèm thuồng, ao ước. Nhưng “thời hoàng kim” đó qua đi rất nhanh, tiền vợ chồng Chư - Ni kiếm được nhờ bán ma tuý không đủ cho cuộc sống gia đình, mà chuyển sang phục vụ cho nhu cầu hút chích của hai người.
Năm 2006, Vàng A Chu bị bắt khi đang vận chuyển heroin, bị kết án 20 năm tù giam. Ba đứa con, mỗi đứa một ngả. Theo lời của Giàng Văn Dia, đứa nhỏ nhất gần 3 tuổi đã được bác nó đón lên bản Táo, xã Trung Lý nuôi rồi. đứa thứ hai 5 tuổi được bà Vi Thị Chít, người bản Chai, xã Mường Chanh không có con xin nuôi. Còn đứa con gái lớn lên 7 tuổi ở nhà với mẹ, suốt ngày lang thang mót sắn và xin ăn trong bản. Nhìn Thào Thị Ni cố ngồi dậy, xiêu vẹo đi lấy nước mời khách nhưng ngượng nghịu vì ấm nước đã khô khốc từ lúc nào mà chúng tôi thấy ái ngại vô chừng.
 |
|
Con gái lớn của Thảo Thị Ni ngủ trước cửa nhà. Ảnh: M.H |
Niềm đau còn vọng
Theo ông Hà Văn Duyệt, Bí thư Huyện uỷ Mường Lát, bản Khằm là trọng điểm của tỉnh Thanh Hoá về số lượng người bị kết án liên quan đến ma tuý. Bản được lập năm 1999 do một số lượng lớn người Mông di cư ở khu vực phía Bắc vào. Bốn năm đầu, dân bản sống rất thuần nhưng sau đó bị ma tuý hành hoành. Bản Khằm ở gần xã Phù Nhi, trước kia là “vựa” thuốc phiện của khu vực miền Tây và nằm trên con đường độc đạo từ Mường Lát về Thanh Hoá. Đây đồng thời cũng là con đường huyết mạch để vận chuyển ma tuý từ Luang Prabang (Lào) về, nên “cơn lốc” ma tuý mới hoành hành ghê sợ thế.
Hiện, bản Khằm đã được Văn phòng Tỉnh ủy Thanh Hoá nhận làm đơn vị đỡ đầu, nhưng do tập quán, trình độ dân trí ở bản quá thấp nên việc tiếp cận để xoá đi những tàn dư của ma túy vẫn hết sức khó khăn. Trong số những người mắc nghiện, chỉ có 5 trường hợp chủ động đăng ký cai nghiện, còn lại phải ép đi cai mà cai cũng chẳng được.
Rời bản Khằm khi lưng đèo Pha đén chỉ còn le lói chút nắng cuối ngày, ánh mắt vô vọng của bà Va, cái nhìn ngây ngô của đám trẻ cứ bám riết lấy chúng tôi khiến những đôi chân bước đi như đeo đá. Đến bao giờ bản Khằm mới xoá hết tàn dư của ma tuý và những đứa trẻ được chăm sóc, sống hồn nhiên đúng với lứa tuổi của mình? Bao giờ bản Khằm mới hết cảnh những chàng trai trẻ nói không ra tiếng? Bao giờ? Bao giờ?
Mai Hạnh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Thông báo
