Luật của trường điểm

 

Mỹ từ này tạo nên một cuộc chạy đua tàn khốc trong giáo dục, mà cứ đầu năm học lại được thể hiện rõ nhất qua những khoản thu hết sức phi lý và những quy định khắt khe đến khó tin.

 

Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm, Trường tiểu học H.D (Ba Đình, Hà Nội) thông báo mỗi học sinh phải nộp gần 8 triệu đồng (Báo Tuổi Trẻ, ngày 23/8). Ngoài 255 USD, tương đương gần 5 triệu đồng cho tiền học tiếng Anh tăng cường cả năm và 450.000đ tiền học tiếng Anh theo chương trình bình thường, phụ huynh được thông báo một kế hoạch “hoành tráng” nâng cấp trang bị phòng học. Tính bình quân mỗi phòng học cần... 120 triệu đồng để lắp điều hòa, mua màn hình LCD, mua máy chiếu projector... và thay bàn ghế mới!

 

Cũng đầu năm học này, Trường THCS H.V.T (Q.10, TPHCM) ra quy định đồng phục học sinh năm học mới như sau: “Màu chỉ thêu: khối 9 màu tím, khối 8 màu xanh dương, khối 7 màu đỏ, khối 6 màu xanh lá cây. Khổ chữ in cao 1cm, thêu trên miệng túi, thêu chữ lót và tên, kế bên là lớp...”.

 

 Ngoài ra, trường này còn nhiều quy định về đồng phục áo, quần, cặp sách và giày dép đến lớp được viết khá công phu, dài và kỹ càng tới từng chiếc áo lá mặc cùng áo dài hay màu và kiểu cặp. Những quy định về đồng phục như vậy, có lẽ còn cầu kỳ, khắt khe hơn cả trang phục... đội danh dự của một vài quốc gia!?

 

Cùng với phong trào “chạy trường điểm” của một bộ phận phụ huynh có điều kiện kinh tế thì các trường cũng có một “cuộc đua” để được gọi là “trường điểm”. Đẳng cấp của “trường điểm” thường được xác định thông qua “phí mềm” mà phụ huynh phải “phong bì phong bao” cho đến “phí cứng” là mức đóng góp hàng năm. Muốn con học ở trường càng “điểm” thì phụ huynh lại càng phải chấp nhận bị “hành”. Chỉ khổ cho những phụ huynh có con học đúng tuyến vào những “trường điểm” nhưng lại không có điều kiện kinh tế. Không ít phụ huynh phải ngậm ngùi chuyển con sang trường trái tuyến, xa nhà nhưng mức đóng góp vừa phải.

 

Chuyện loạn thu các khoản đầu năm nói chung và các trường điểm nói riêng gần như năm nào cũng được dư luận nhắc đến. Các cơ quan quản lý giáo dục cũng có không ít công văn nhắc nhở nhưng hình như nó không giảm bớt mà ngày càng “tăng nhiệt”. Nguyên nhân cốt lõi, có lẽ chính là những kẽ hở trong quy định và các khoản thu chi tài chính hiện hành.

 

Hiện nay, các khoản đóng góp của học sinh phổ thông được giao cho các địa phương quy định cụ thể. Ngoài các khoản thu theo quy định (chủ yếu là học phí và lệ phí của các tổ chức đoàn, đội…) hầu như địa phương nào cũng có phần quy định “được phép thu các khoản đóng góp tự nguyện” theo chủ trương xã hội hóa giáo dục. Thu nhiều hay thu ít phụ thuộc vào việc các trường “vận dụng” quy định này. Một điều hiển nhiên, ở đâu còn có những những quy định thiếu rõ ràng, cụ thể thì ở đó còn nẩy sinh tiêu cực.