Mẹ con sản phụ trẻ bị tim bẩm sinh phức tạp: Được cứu nhờ cuộc hội chẩn đặc biệt

Cháu Bế Ngọc Đ ngủ ngon trong vòng tay của bà nội. Ảnh: M.Thanh

Mắc bệnh tim, mang thai nhưng không được tư vấn

Ngày 12/1, thông tin từ Bệnh viện Bạch Mai cho biết, Bệnh viện này vừa cứu sống hai mẹ con sản phụ mắc bệnh lý tim bẩm sinh phức tạp, tiên lượng rất nặng.

Theo PGS.TS Trương Thanh Hương, Phòng Q2 Viện Tim mạch (Bệnh viện Bạch Mai), khoảng 10h ngày 21/12/2017, Phòng Q2 tiếp nhận bệnh nhân Lành Thị N (SN 1997, quê ở Chợ Đồn, Bắc Kạn) mắc bệnh tim bẩm sinh giai đoạn muộn vào viện trong tình trạng hết sức nguy kịch.

Bệnh nhân có tiền sử tim bẩm sinh từ khi 14-15 tuổi, trong đó, bị thông liên thất rộng phần quanh màng, Shunt 2 chiều, tăng áp lực động mạch phổi nặng. Tuy nhiên, bệnh nhân N không được tư vấn, điều trị. Thời điểm vào viện, chị N đang mang thai tuần 28. Trước đó, chị đã từng một lần bị thai lưu khi thai mới được 4 tháng.

Trước khi vào Bệnh viện Bạch Mai một ngày, bệnh nhân xuất hiện ho ra máu tươi lượng lớn. Do tăng áp lực động mạch phổi nặng, bệnh nhân ho ra máu thường xuyên, tăng lên khi tuổi thai ngày càng lớn dần, tiên lượng rất nặng nề cho cả mẹ và con.

Tiếp nhận bệnh nhân trong tình trạng nặng như vậy, ngay lập tức, một cuộc hội chẩn toàn viện nhanh chóng được tổ chức dưới sự chủ trì của GS.TS Mai Trọng Khoa (Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai) để xác định hướng xử trí phù hợp, đạt mục tiêu cứu mẹ, sau đó là cứu con.

Tham gia cuộc hội chẩn này có đại diện Khoa Sản – Nhi – Tim mạch – Hồi sức tích cực – Gây mê hồi sức. Tuy nhiên, tiên lượng cho cả hai mẹ con đều rất nặng nề nên các bác sĩ đã phải giải thích rất rõ ràng, chi tiết cho gia đình về những nguy cơ có thể xảy ra trước khi tiến hành phẫu thuật.

Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả giữa các chuyên khoa, sau khi kết thúc hội chẩn, 14h ngày 21/12/2017, bệnh nhân được tiến hành mổ cấp cứu lấy thai. Cuộc phẫu thuật thành công, thai phụ ổn định, tự thở, tình trạng ho ra máu đỡ, áp lực động mạch phổi giảm so với trước khi phẫu thuật. Thai phụ được tiếp tục theo dõi và điều trị tại Khoa Hồi sức tích cực.

Nên khám sàng lọc tim bẩm sinh cho cả con lẫn mẹ

Chỉ sau hồi sức một ngày, bệnh nhân tiến triển tốt và được chuyển lại về Phòng Q2, Viện Tim mạch để tiếp tục theo dõi và điều trị bệnh tim bẩm sinh. Sau 3 tuần điều trị, sức khỏe của sản phụ Lành Thị N dần ổn định và được xuất viện ngày 12/1/2018 trong niềm vui của gia đình và tập thể thầy thuốc Bệnh viện Bạch Mai.

Thai nhi là một bé trai nặng 1,2 kg, được đặt tên là Bế Ngọc Đ, đã được chuyển ngay tới Phòng Hồi sức sơ sinh của Khoa Nhi để hồi sức và kiểm soát theo chế độ của trẻ sơ sinh non, yếu có nguy cơ cao.

Là người trực tiếp điều trị cho cháu trong những ngày “thập tử nhất sinh”, BS Đỗ Tuấn Anh (Khoa Nhi) cho biết: Tại Khoa Nhi, bé được cách ly, nuôi dưỡng trong lồng ấp, được thở máy, tiếp tục hồi sức tích cực nhưng cháu bé luôn trong tình trạng rất nặng và phức tạp: Nồng độ ôxy trong máu SpO2 không đảm bảo.

Tuy nhiên, sau 8 ngày điều trị tại Phòng Sơ sinh với chế độ chăm sóc đặc biệt, tận tình của các thầy thuốc, đến ngày 5/1 cháu đã được ra khỏi lồng ấp, tự bú qua bình được 10ml/bữa. Tới ngày 12/1, sức khỏe của cháu ổn định và tiến triển tốt, cháu có thể tự bú được 25ml sữa/bữa. Đặc biệt hơn nữa cháu bé đã được khám sàng lọc tim bẩm sinh ngay ngày thứ 2 điều trị, kết quả: Trẻ không mắc tim bẩm sinh.

Đánh giá về ca bệnh này, BS Trần Hải Yến, Trưởng phòng Q2, Viện Tim mạch nhấn mạnh: Chúng tôi khuyến cáo tất cả các thai phụ nên đăng ký khám sàng lọc tim bẩm sinh cho cả mẹ và con theo sự tư vấn, hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt ở những thai phụ có tiền sử tim bẩm sinh thì chỉ định đó là bắt buộc.

Theo BS Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh (Bệnh viện Phụ sản Trung ương), nhờ những tiến bộ trong kỹ thuật siêu âm, chẩn đoán, khi thai ở tuần thứ 18, các bác sĩ có thể tìm hiểu được các bệnh lý về tim của thai. Sau 22 tuần, 90% bệnh lý về tim có thể chẩn đoán được.

Một số bệnh lý khác về tim phải chờ đến tuần thai từ 28 - 30 mới tìm hiểu được rõ ràng, sắc nét. Việc chẩn đoán sớm sẽ giúp giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ; giảm bệnh tật. Với các trường hợp tim bẩm sinh nặng, thai đa dị tật tiên lượng xấu có thể xét chỉ định chấm dứt thai kỳ.

Ở một góc độ khác, TS Nguyễn Quang Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội cho rằng, việc chẩn đoán sớm bệnh lý tim bẩm sinh còn có thể “giải oan” cho cơ sở và nhân viên y tế khi không ít trẻ sơ sinh tử vong trong quá trình chuyển dạ, mới chào đời…

T. Nguyên