Mỗi ngày 15.000 lít dầu "chảy" qua biên giới: "Bốc" chưa đúng "thuốc"

Cục QLTT dự báo thời gian tới, tình trạng buôn lậu xăng, dầu sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, do chênh lệch giá xăng giữa Việt Nam và Campuchia.

Ngụy trang tinh vi

Theo ông Hoàng Minh Tuấn, Phó cục trưởng Cục QLTT thì tình trạng buôn lậu xăng, dầu bắt đầu có chiều hướng gia tăng từ cuối tháng 3, do chênh lệch giá giữa Việt Nam và Campuchia, mức chênh lệch là 4 đến 4,5 nghìn đồng/lít. Tính bình quân 4 tháng đầu năm 2008, mỗi ngày có khoảng 700 lít dầu được chở qua biên giới. Đến thời điểm hiện nay, số vụ buôn lậu mặt hàng này phát hiện được ngày càng tăng cả về số lượng và số vụ.

Theo các lực lượng làm công tác quản lý, kiểm soát thị trường, số xăng, dầu chở lậu trên đường bộ vẫn rất khiêm tốn so với nạn buôn lậu trên biển. Ước tính số lượng hàng lậu qua con đường này sẽ lớn hơn từ 3 đến 4 lần. Vùng biển được coi là điểm nóng của nạn buôn lậu xăng, dầu là xã đảo Tiên Hải (thị xã Hà Tiên), và vùng biển Bắc đảo Phú Quốc thuộc tỉnh Kiên Giang.

Ông Hoàng Minh Tuấn cho biết, hiện ngày càng có nhiều tàu, thuyền thay vì dùng xăng, dầu để đi khai thác đánh bắt hải sản, lại ngang nhiên bán xăng, dầu trực tiếp cho tàu thuyền nước ngoài bằng cách sang mạn trực tiếp. Đối tượng buôn lậu xăng dầu không ngừng cải tiến các hình thức ngụy trang hết sức tinh vi cho mỗi chuyến chở lậu xăng qua biên giới.

Trước đây buôn lậu lén lút vận chuyển vào ban đêm hoặc thứ bảy, chủ nhật, thì hiện nay hoạt động này diễn ra công khai bất kể ngày đêm, không có quy luật, có người dò đường, thông tin bằng điện thoại di động. Khi bị phát hiện, các đối tượng cửu vạn liền đổ xăng dầu để phi tang, thậm chí còn dọa sẽ châm lửa khi lực lượng chống buôn lậu lại gần.

Ở các bến sông, dân cửu vạn địa phương chở xăng dầu bằng ghe, xuồng máy. Những can xăng, bịch xăng... được tập kết dưới các ghe, xuồng máy... chờ đêm tối xuống, dân buôn lậu tuồn xuống các ghe chờ sẵn chạy ào qua phía bên kia biên giới, chỉ cần qua mấy chục mét là coi như an toàn.

Còn trên đường bộ, xăng dầu thường được đựng trong túi nilông dầy, đóng vào trong thùng cát tông để trên ôtô và ngụy trang bằng các loại hàng hoá hợp pháp. Đối tượng buôn chuyến thì đựng xăng vào những chiếc can loại 20 đến 30 lít cho vào thùng các tông để che mắt các cơ quan chức năng.

Ngày càng phức tạp

Theo thông tin từ Cục QLTT thì hiện tại bốn tỉnh có tình trạng nóng nhất về buôn lậu xăng dầu là Long An, Tây Ninh, Kiên Giang, An Giang đều biết rõ vấn nạn buôn lậu xăng, dầu, nhưng chưa có biện pháp ngăn chặn hữu hiệu. Sở dĩ như vậy, vì ngư trường rộng, lưu lượng tàu thuyền dày đặc, mọi hoạt động mua bán xăng, dầu phần lớn diễn ra ban đêm. Trong khi các lực lượng chuyên trách lại ít người, không được trang bị tàu thuyền nên khó ngăn chặn.

Để ngăn chặn nạn "chảy" xăng, dầu qua biên giới, lực lượng phòng chống buôn lậu của các tỉnh đã tăng cường tuần tra, quản lý chặt địa bàn, đồng thời phát động nhân dân tham gia tố giác các đối tượng buôn lậu, các điểm tập kết xăng, dầu trái phép... từng bước lập lại trật tự ở cửa khẩu. Tuy nhiên, theo các chuyên gia trong ngành thì việc các cơ quan chức năng tham gia trấn áp tội phạm buôn lậu xăng dầu tại các cửa khẩu chỉ là giải quyết phần ngọn. Trong khi gốc của nó là chính sách "bù giá" vẫn chưa được nhắc đến.

Ông Nghiêm Chí Mỳ, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế Xã hội (HISEDS), cho biết: "Trợ giá "bù lỗ" là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng buôn lậu xăng dầu. Giá dầu thế giới đang có những biến động lớn nhưng mặt hàng này vẫn được Chính phủ bù giá, thì tội phạm buôn lậu về xăng dầu sẽ diễn biến phức tạp, khó lường".

Ông Vương Đình Dung, GĐ Cty Xăng dầu Quân đội, cũng cho rằng xuất hiện tình trạng buôn lậu là điều dễ hiểu vì mặt hàng này vẫn do Nhà nước và doanh nghiệp bù lỗ, cam kết bình ổn giá để chống lạm phát. Việc này khiến cho giá xăng dầu trong nước thấp hơn giá các nước xung quanh, nên nhiều cá nhân và DN đã lợi dụng tình trạng này xuất lậu hàng kiếm lời, gây ra bất ổn về thị trường. Theo đó, việc xuất lậu và chống xuất lậu càng thêm căng thẳng.

Hàng ngày, một khối lượng lớn xăng dầu vẫn "chảy" qua biên giới. Tuy nhiên, theo các cơ quan chức năng, đây vẫn là hiện tượng nhỏ lẻ. Nếu trong thời gian tới giá xăng trên thế giới tiếp tục biến động khiến độ chênh lệch giữa giá xăng trong nước và các nước lân cận thêm cao, thì tình hình buôn lậu xăng dầu sẽ còn phức tạp hơn. Như vậy, căn bệnh này phải được "bốc thuốc" và điều trị từ gốc mới mong khỏi được.

Mai Hạnh