Một học sinh nam co giật, loạn thần vì bị mẹ tịch thu điện thoại sau “lướt face” 10 tiếng/ngày

Mới học lớp 8 nhưng Nguyễn Đ.V (14 tuổi, ở Hà Nội) đã có thâm niên dùng facebook (FB) nhiều năm. Theo lời kể của gia đình, mỗi ngày, cứ đi học về là V lại chạy vào phòng, dán mắt vào điện thoại, gia đình rất khó chịu.

V nghiện FB đến mức bố mẹ, anh chị hỏi gì cũng không trả lời, chỉ đến bữa ăn thì cháu lững thững ra bàn ăn nếu được gọi, ăn xong lại chơi FB trong phòng.

“Có đợt cháu dùng FB đến hơn 10 tiếng đồng hồ. Gia đình thu điện thoại của cháu thì cháu bỗng lên cơn co giật” – chị H (mẹ V) kể lại.

V được đưa đến khám tại Viện Sức khoẻ tâm thần Quốc gia (Bệnh viện Bạch Mai). TS Nguyễn Doãn Phương, Viện trưởng – người trực tiếp điều trị cho V - cho biết: Sau nhiều thăm khám, chẩn đoán V bị rối loạn co giật phân ly.

“Chúng tôi phát hiện V bị hoang tưởng, ảo giác. Cứ chạng vạng tối, cháu lại nghe văng vẳng trong đầu “Mày phải chơi đi”, tiếng nói khi của đàn ông, khi của phụ nữ. Nhưng đây là dấu hiệu rất đặc trưng của ảo thanh tâm thần phân liệt” - TS Phương cho biết.

Cứ chạng vạng tối, cháu V lại nghe văng vẳng trong đầu “Mày phải chơi đi”

Sau đó, V được sử dụng thuốc chống loạn thần. Song song với đó, các bác sĩ cũng hướng dẫn gia đình quản lý thời gian dùng FB của cháu. Theo đó, cháu V dùng FB giảm dần, hợp lý với việc học, sinh hoạt. Bệnh nhân dần dần hết rối loạn co giật phân ly.

Theo ThS Lê Thu Hà – Trưởng phòng Điều trị nghiện chất, Viện Sức khoẻ tâm thần, khác với nghiện game thường rơi vào lứa tuổi trẻ, nghiện facebook có thể rơi vào bất cứ đối tượng nào không phân biệt nam – nữ; già – trẻ. Nghiện FB có nghĩa là dành quá nhiều thời gian trên FB.

“Ngày nay, bạn có thể gặp hình ảnh quen thuộc cả nhóm bạn ngồi với nhau nhưng mỗi người dán mắt vào một điện thoại. Họ giao lưu với nhau qua điện thoại mà không nói chuyện trực tiếp. Nhiều người luôn muốn sử dụng, thời gian sử dụng, mức độ dùng facebook càng ngày càng nhiều. Họ gặp khó khăn trong kiểm soát thời gian sử dụng facebook, xao nhãng tất cả những thú vui trước đây; ảnh hưởng đến các hoạt động trong công việc, học tập, trong việc duy trì mối quan hệ trong gia đình, bạn bè ngoài cuộc đời thật… là những dấu hiệu cho thấy đang bị lệ thuộc vào facebook”, Ths Hà phân tích.

Về các dấu hiệu và triệu chứng của nghiện FB, ThS Hà cho biết có sự khác nhau. Theo thang đo Nghiện FB của Bergen được phát triển bởi các nhà nghiên cứu Na Uy, bao gồm sáu câu hỏi. Mỗi câu hỏi có thang điểm từ 1-5 tương ứng với mức: Rất hiếm khi, hiếm khi, thỉnh thoảng, thường xuyên, và rất thường xuyên. Điểm số thường xuyên hoặc rất thường xuyên ở ≥ 4/6 mục cho thấy bạn có bị nghiện facebook.

TS Nguyễn Doãn Phương - Viện trưởng Viện Sức khoẻ tâm thần Quốc gia

6 câu hỏi đó bao gồm: (1): Bạn dành nhiều thời gian suy nghĩ về FB hoặc lên kế hoạch sử dụng nó. (2): Bạn cảm thấy một sự thúc giục sử dụng Facebook càng ngày càng nhiều. (3): Bạn sử dụng FB để quên đi các vấn đề cá nhân. (4): Bạn đã cố gắng cắt giảm việc sử dụng FB mà không thành công. (5): Bạn trở nên bồn chồn hoặc gặp rắc rối nếu bạn bị cấm sử dụng FB. (6): Bạn sử dụng FB rất nhiều đến nỗi mà nó đã có một tác động tiêu cực đến công việc/học tập của bạn.

Theo ThS Hà, nghiện FB khiến nhiều người bị rối loạn giấc ngủ (ngủ ngày thức đêm), rối loạn bữa ăn, các sinh hoạt đời thường, thậm chí nghiện FB cũng có xu hướng liên quan đến rối loạn tâm thần. Người nghện FB cũng nghèo nàn các kỹ năng xã hội, không quan tâm cuộc sống, giảm sút các mối quan hệ thật, hiệu suất công việc/ học tập giảm. Thậm chí, họ có thể dẫn đến sử dụng ma tuý…

Theo Viện trưởng Viện Sức khoẻ tâm thần Quốc gia, hiện chưa có mã bệnh về nghiện FB và cũng chưa có bệnh nhân điều trị nội trú đơn thuần liên quan đến nghiện FB.

Trên thực tế, đã có các ca tư vấn khi có các bệnh lý đồng diễn (trầm cảm, tâm thần phân liệt…) hoặc hậu quả của quá trình nghiện FB nói riêng cũng như nghiện mạng xã hội nói chung (mất ngủ, rối loạn các sinh hoạt…) mà cháu V là trường hợp điển hình.

Các bác sĩ cũng cho biết, vì là hành vi nghiện mới, nên hiện nay chưa có nghiên cứu về các thuốc có hiệu quả trong điều trị nghiện FB mà thường các bác sĩ chỉ dùng thuốc điều trị các bệnh đồng diễn, nếu thành công, bệnh nhân cũng không còn nghiện FB như trước nữa.

V.Thu