Năm 2018, Lai Châu triển khai thí điểm giảm sự kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan đến HIV tại 3 cơ sở y tế

Cán bộ Trạm y tế xã Mường Cang, huyện Than Uyên (Lai Châu) tuyên truyền nhân dân trong xã về các biện pháp phòng chống lây nhiễm HIV.

Kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan HIV tại cơ sở y tế đang được xác định là một trong những rào cản quan trọng nhất, khiến người có hành vi nguy cơ cao, người nhiễm HIV không tiếp cận các dịch vụ dự phòng, xét nghiệm phát hiện HIV, chăm sóc và điều trị HIV/AIDS.

Năm 2018, tỉnh Lai Châu cũng đã xây dựng kế hoạch triển khai thí điểm giảm sự kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan đến HIV tại 3 cơ sở y tế.

Đối với tỉnh Lai Châu, công tác phòng chống HIV/AIDS được triển khai một cách toàn diện từ truyền thông, can thiệp, điều trị Methadone, dự phòng lây truyền mẹ con, tư vấn, xét nghiệm… Tính đến ngày 30/6/2018 lũy tích nhiễm HIV trên địa bàn tỉnh là 3.258 trường hợp, trong đó số nhiễm HIV được phát hiện trong 6 tháng đầu năm 2018 là 74 trường hợp, lũy tích số người tử vong do AIDS là 1.460 người, tỷ lệ nhiễm HIV còn sống là 1.707 trường hợp, số có mặt ở địa phương là 1.526 trường hợp. Như vậy số người nhiễm HIV trong cộng đồng chưa được quản lý và tiếp cận các dịch vụ điều trị vẫn còn. Một trong những nguyên nhân mà người nhiễm HIV/AIDS chưa tiếp cận chương trình điều trị là sự tự kỳ thị của người nhiễm, sự kỳ thị và phân biệt đối xử xuất phát từ các cơ sở y tế. Kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan đến HIV tại cơ sở y tế đang được xác định là một trong những rào cản lớn để người có hành vi có nguy cơ cao, người nhiễm HIV tiếp cận các dịch vụ dự phòng và điều trị HIV/AIDS. Nguyên nhân dẫn đến sự phân biệt kỳ thị và phân biệt đối xử trong cơ sở y tế: Nhân viên y tế muốn biết ai nhiễm HIV để họ cẩn trọng hơn; sợ bị lây nhiễm HIV; một số nhân viên y tế cảm thấy rằng họ có quyền biết ai là người nhiễm HIV, coi như là cách để bảo vệ bản thân họ không bị phơi nhiễm HIV…

Các loại hình dễ phát sinh kỳ thị và phân biệt: Xét nghiệm HIV thường quy trước khi tiến hành phẫu thuật; nhân viên y tế liền lúc mang hai gang tay khi cung cấp dịch vụ thường quy cho các bệnh nhân nhiễm HIV; hồ sơ bệnh án hoặc giường bệnh bị đánh dấu làm lộ tình trạng nhiễm HIV của bệnh nhân hoặc quần áo bệnh viên có màu khác; nhân viên y tế y tiết lộ tình trạng nhiễm HIV của bệnh nhân cho người khác mà chưa được sự đồng ý của bệnh nhân; chuyển bệnh nhân nhiễm HIV về tuyến cơ sở mà không tham vấn ý kiến của bệnh nhân; làm xét nghiệm HIV và sử dụng thêm găng tay và khẩu trang để đỡ đẻ cho phụ nữ nhiễm HIV; giặt quần áo của bệnh nhân nhiễm HIV hoặc sử dụng ngôn ngữ xúc phạm với bệnh nhân nhiễm HIV và nhóm nguy cơ cao.

Theo ông Trịnh Hồng Hải, Phó Giám đốc Trung tâm phòng chống HIV/AIDS tỉnh Lai Châu, Chương trình giảm sự kỳ thị phân biệt đối xử với người nhiễm HIV trong cơ sở y tế được triển khai thí điểm tại 3 cơ sở trên địa bàn tỉnh như Bệnh viện đa khoa tỉnh, Trung tâm Y tế Tam Đường, Trung tâm Y tế huyện Than Uyên. Trong đó, sẽ triển khai các hoạt động như tuyên truyền đến người thân, cộng đồng không được kỳ thị với người nhiễm HIV/AIDS; thành lập các nhóm CBO (nhóm tổ chức dựa vào cộng đồng) để vận động, tư vấn người nhiễm tham gia điều trị; phối hợp với các cơ quan báo đài tuyên truyền về chống kỳ thị phân biệt đối xử với người nhiễm HIV; hướng dẫn các cơ sở y tế tuyến dưới thực hiện các hoạt động chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV...

TA (th)