Năm 2018, một kết quả xét nghiệm sẽ dùng cho tất cả các tuyến

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội. Ảnh: Đình Nam

Đạt và vượt chỉ tiêu của Quốc hội

Mở đầu phiên chất vấn, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cảm ơn sự ủng hộ, quan tâm đồng hành của đại biểu Quốc hội, cử tri cả nước và các cơ quan truyền thông, báo chí. Theo Bộ trưởng, thời gian qua, thực hiện các nghị quyết của Đảng, Quốc hội, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự phối hợp chặt chẽ của các Bộ, ngành, các tổ chức đoàn thể, các địa phương của cả nước, ngành y tế đã vượt qua khó khăn, khắc phục tồn tại. Hạn chế và đạt được một số kết quả khích lệ, như việc đổi mới toàn diện thái độ, phong cách phục vụ của cán bộ y tế, hướng tới sự hài lòng của người bệnh đã được cử tri ghi nhận, được một số tổ chức quốc tế đánh giá tốt. Chất lượng khám, chữa bệnh từng bước được nâng cao, tình trạng quá tải các bệnh viện tuyến cuối bước đầu có cải thiện rõ, đồng thời ứng dụng và phát triển nhiều kỹ thuật y khoa hiện đại trong phòng bệnh, khám chữa bệnh, đáp ứng ngày càng cao của người dân.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, đổi mới cơ chế, từng bước thực hiện lộ trình tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế gắn với phát triển bảo hiểm toàn dân (đạt 82%) vượt chỉ tiêu của Quốc hội và Chính phủ. Bộ Y tế đã đẩy mạnh cải cách hành chính, triển khai các dịch vụ công trực tuyến cấp 4 đối với một số dịch vụ thuộc lĩnh vực an toàn thực phẩm, trang thiết bị; Tham mưu xây dựng các chính sách về chăm sóc sức khỏe, bảo hiểm y tế theo hướng công bằng cho các đối tượng yếu thế, đối tượng người nghèo, cận nghèo, đồng bằng sống ở vùng khó khăn. Bước đầu thực hiện đổi mới, tổ chức bộ máy đơn vị sự nghiệp y tế cấp tỉnh và huyện theo hướng nhanh gọn và hiệu quả.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng thẳng thắn: “Phải thừa nhận hệ thống y tế vẫn còn đó một số tồn tại, hạn chế lớn như chỉ số sức khỏe gắn với mục tiêu phát triển thiên nhiên kỷ, mục tiêu phát triển bền vững và chất lượng dịch vụ y tế vẫn còn chênh lệch giữa các vùng, miền và các tuyến y tế. Y tế cơ sở, huyện, xã chưa được đổi mới căn bản về bộ máy, về hoạt động, về nguồn nhân lực, về cơ sở hạ tầng và cơ chế tài chính, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn. Chất lượng dịch vụ y tế và chất lượng nhân lực y tế cần phải nâng cao hơn nữa, đáp ứng nhu cầu đa dạng và ngày càng cao hơn của toàn dân trong hoàn cảnh đối đầu với gia tăng gánh nặng lớn của các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, già hóa dân số. Đồng thời, phải đối mặt với các bệnh mới nổi có nguy cơ, có quy mô khu vực và toàn cầu.

Bộ máy tổ chức phong cách quản trị y tế và tư duy tài chính đã đổi mới nhưng chưa quyết liệt. Tuy nhiên, với đường lối đúng đắn của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, sự giám sát của Quốc hội, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị với sự nỗ lực của toàn ngành y tế từ Bộ trưởng, Thứ trưởng, các đồng chí tại vụ, cục, ngành y tế của tỉnh, huyện, xã cho đến nhân viên y tế thôn bản chúng tôi tin tưởng và hy vọng rằng y tế Việt Nam sẽ phát triển theo hướng công bằng, hiệu quả, hội nhập. Y học Việt Nam sẽ phát triển theo hướng khoa học - dân tộc - đại chúng để phục vụ tốt hơn sự nghiệp chăm sóc sức khỏe của nhân dân”.

Giá thuốc thấp hơn các nước trong khu vực

Trong phần chất vấn, một số ý kiến đại biểu Quốc hội cho rằng giá thuốc ở nước ta cao hơn giá thế giới. Về vấn đề này, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho rằng, thời gian qua với việc ban hành một loạt thông tư đồng bộ thực hiện Luật Đấu thầu, Nghị định Đấu thầu thì thị trường thuốc của Việt Nam ổn định và không tăng cao. Trong chỉ số giá tiêu dùng của những mặt hàng thiết yếu thì thuốc vẫn đứng thứ 9, thứ 10 là không tăng đột biến. Đánh giá độc lập của tổ chức quốc tế về giá của thuốc biệt dược và thuốc gốc, thuốc generic của những bệnh ung thư, tim mạch, tiểu đường thì giá thuốc Việt Nam thấp hơn so với các loại biệt dược gốc (so với 6 nước trung bình ASEAN thì thuốc Việt thấp hơn 10%). Cũng phép so sánh và các loại thuốc, biệt dược nêu trên ở các nước khác như Philippin, Thái Lan cao hơn các loại biệt dược gốc 37% và 19%. Đối với thuốc generic trong ASEAN thì Việt Nam thấp hơn 33%, trong khi Philippin và Indonexia cao hơn 72% và 20%. “Nói giá thuốc của chúng ta cao hơn thế giới có lẽ phải có số liệu và đánh giá độc lập của các tổ chức quốc tế”, Bộ trưởng nói.

Trả lời về mảng bảo hiểm y tế, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, Bộ Y tế vừa tổ chức các đoàn đi kiểm tra, giám sát ở các địa phương và đơn vị trực thuộc y tế về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế. Kết quả cho thấy có tình trạng lạm dụng từ hai phía, một là từ phía cơ quan y tế, hai là người dân. “Việc được thông tuyến nên người dân lạm dụng đi khám rất nhiều. Có những người khám đến 20-30 lần, sáng đi khám, chiều lại đi khám, khám ở huyện này xong lại sang huyện khác khám...” - Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nói. Cùng đó, từ đơn vị y tế, cơ chế tự chủ có những mặt tốt nhưng cũng có những mặt hạn chế. Đơn vị y tế lạm dụng từ kỹ thuật xét nghiệm, dịch vụ y tế, kéo dài thời gian nằm viện hoặc chưa thực sự cần thiết nhưng vẫn nhập viện tạo nên tăng chi. Giải pháp được Bộ trưởng Bộ Y tế đưa ra về vấn đề bảo hiểm là làm quy trình khám, chữa bệnh chặt chẽ kèm theo giám sát. Cùng với bảo hiểm xã hội sẽ có những định mức trần chi; Thực hiện nghiêm việc tự chủ nhưng có sự quản lý chặt của nhà nước và đổi mới toàn diện mô hình tự chủ.

Minh Anh