Nến sử dụng bấc có lõi chì: Hàng triệu người có nguy cơ nhiễm độc chì

Đốt nến... hít độc chì!

Dạo qua các phố Hàng Mã, Hàng Chiếu... thời điểm này, các quầy hàng đều bày bán đủ loại nến nhiều màu sắc. Chủ một quầy hàng trên phố Hàng Mã tiết lộ, đang là mùa cao điểm nên lượng nến tiêu thụ một ngày lên đến hàng trăm cân, cả bán buôn và bán lẻ. Thậm chí, lượng nến tiêu thụ còn lớn gấp đôi, gấp ba vào những tháng ngoài Tết. Riêng một cơ sở sản xuất nến trên bãi Nghĩa Dũng bên bờ sông Hồng, đã tung ra thị trường tới 1,5 tấn nến/ngày. Tính trung bình có nhiều tấn nến được đốt mỗi ngày.

Cách phân biệt nến bấc chì  Để phân biệt nến có sử dụng lõi chì trong bấc, chỉ cần lấy tay gạt nhẹ đầu sợi bấc, nếu trong lòng bấc có sợi ánh kim thì chắc chắn đó là sợi kim loại. Nhìn kỹ hơn một chút, nếu sợi kim loại đó có mầu chì, mềm, tay uốn được thì chắc chắn đó là lõi chì độc hại.

Thế nhưng, không ít trong số đó là nến có bấc pha chì. Đặc biệt là các loại nến cốc được đổ bằng paraphil hoặc thạch. Theo giải thích của một số chủ cơ sở sản xuất nến, nếu sử dụng bấc thường vào nến cốc thì bấc hay đổ, lửa tắt, khách hàng chê. Do đó, phải sử dụng chì vào trong lõi bấc để bấc đứng, lửa cháy đều, không tắt. Những cây nến to, có kích thước chiều ngang khoảng 4-5 cm cũng thường được cho chì vào lõi bấc với mục đích giữ bấc đứng thẳng.

Công nghệ kéo chì thành sợi mỏng, nhỏ để cho vào lõi bấc mang lại ưu điểm cho nến là không bị gió làm tắt, không bị chảy ra ngoài gây bẩn, lửa cháy đều, đẹp. Nhưng kim loại chì rất dễ tan chảy, trong nhiệt độ của ngọn nến chì chảy khá nhanh, khiến người hít thở không khí đó càng dễ bị nhiễm độc chì.  

Năng suất cao = nhiễm độc tăng

Ông Đặng Phi Hùng (một chủ cơ sở sản xuất nến ở Cầu Diễn, Hà Nội) cho biết: “Hiện nến có rất nhiều loại lõi bấc: Manhê, chì, que hương, sợi cotton, PE, dây cước, đồng... Nhưng manhê thì quá đắt và phải nhập khẩu. Chỉ có chì là có tác dụng giữ đứng bấc, công nghệ đơn giản nhưng lại độc hại nhất. Còn bấc sợi cotton hoàn toàn không độc hại nhưng công nghệ sản xuất loại bấc này khá đắt và tốn rất nhiều thời gian, dẫn đến năng suất kém hơn nên nhiều cơ sở không dùng”.

Cũng theo ông Hùng, bấc sợi cotton 100% thì phải se thật chặt để khi nến chảy ra, bấc mới đứng được. Nếu là loại cotton rẻ tiền, se không chặt thì  bấc sẽ đổ và không cháy. Ông Hùng tiết lộ, để có được bấc 100% sợi cotton không độc hại, loại tốt để đứng được bấc, phải mua tới 120.000 đ/kg, trong khi bấc sợi cotton bình thường chỉ có 23.000 đ/kg.

Chủ một cơ sở chuyên làm bấc cung cấp cho các doanh nghiệp sản xuất nến cho biết: Thời gian để làm bấc sợi cotton lâu gấp 3 lần so với làm bấc lõi chì. Để có được 1kg bấc sợi cotton nhỏ, sợi se chặt thì một máy phải chạy gần 10 ngày. Trong khi đó, nếu làm 1kg bấc lõi chì chỉ cần chưa đầy ba ngày là hoàn tất. Nếu làm nến bấc lõi chì thì công nghệ nhanh hơn nhiều, dẫn đến năng suất cao hơn so với nến bấc sợi cotton.

Ông Hùng cho rằng: “Thực ra nếu dùng bấc sợi cotton thì bấc sẽ nhẹ hơn, số lượng được nhiều hơn so với bấc lõi chì nhưng chỉ có điều phải đầu tư công sức, thời gian nhiều hơn. Để bấc sợi cotton giá bình dân không bị đổ khi đốt cháy, tôi phải mang bấc về tận Phú Xuyên để thuê thợ se lại một lần nữa. Cách này cũng tiết kiệm chi phí, tổng cộng chỉ có 38.000/kg bấc nhưng rất mất công sức”.  

Rất nguy hiểm khi bị nhiễm độc chì  GS Nguyễn Việt Cồ (Nguyên Viện trưởng Viện Lao & Bệnh phổi TƯ, Chủ tịch Hiệp hội Lao & Bệnh phổi TƯ) khẳng định: “Nến sử dụng bấc lõi chì quá độc hại. Khi nến lõi chì đốt lên sẽ khiến người hít thở trong không khí khu vực đó bị nhiễm độc chì”. Những người bị nhiễm độc chì có thể dẫn đến ngộ độc chì, gây nguy hiểm đến sức khoẻ. Thạc sĩ Lê Thị Hải (Trưởng phòng khám, Viện Dinh dưỡng) cho biết: “Có hai dạng ngộ độc chì là ngộ độc cấp tính và ngộ độc mãn tính. Ngộ độc cấp tính biểu hiện thông qua các triệu chứng buồn nôn, đau đầu, chảy máu chân răng. Ngộ độc chì mãn tính là do nhiễm chì lâu ngày dẫn đến tích tụ chất độc trong người, gây chảy máu chân răng, đen chân răng, viêm lợi. Ảnh hưởng đến cả đường ruột, gây viêm ruột, rối loạn tiêu hoá”. Nghiêm trọng hơn, bị nhiễm độc chì còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng gan, thận, hệ thần kinh. Các dạng ngộ độc chì cấp tính và mãn tính đều có thể dẫn đến nguy cơ tử vong.

Lã Xưa