Nếu bỏ Chương trình Mục tiêu Quốc gia DS-KHHGĐ sẽ là bài học đáng buồn

Thứ tư, 08:15 27/10/2010 | Dân số và phát triển

Sự kiện: CHẤT LƯỢNG DÂN SỐ QUYẾT ĐỊNH TƯƠNG LAI CỦA ĐẤT NƯỚC

GiadinhNet - Phó chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề Xã hội của Quốc hội - Ông Nguyễn Văn Tiên đã có cuộc trao đổi với Báo GĐ&XH.

“Những năm qua, ngành dân số đã hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình. Nhưng như thế không phải là đã hết việc. Nếu chỉ đơn giản nhìn vào kiềm chế gia tăng mức sinh thì đơn giản quá. Ở đất nước có gần 90 triệu dân như nước ta, làm dân số là không được ngơi nghỉ...” - Ông Nguyễn Văn Tiên mở đầu cuộc trao đổi với Báo GĐ&XH.

Với vai trò là Phó chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội, xin ông đánh giá về công tác DS-KHHGĐ thời gian qua?

Ông Nguyễn Văn Tiên

- Có thể thấy được những thành công của công tác DS-KHHGĐ từ kết quả điều tra dân số, nhà ở năm 2009. Tỉ lệ gia tăng dân số giảm xuống còn 1,2%, thấp nhất trong vòng 50 năm qua... Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, dân số tăng không quá 1 triệu người/năm; 63/63 địa phương hoàn thành chỉ tiêu về công tác dân số. Liên Hợp Quốc đánh giá Việt Nam là một trong những quốc gia đạt nhiều tiến bộ trong thực hiện các mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ...

Các kết quả này có được là nhờ thực hiện tốt Chương trình mục tiêu quốc gia về DS-KHHGĐ. Chương trình này đã được thực hiện rất nề nếp, khoa học và có hiệu quả cao. Có được thành tựu hiện nay không phải chỉ là mấy năm qua, mà là sự chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và sự cố gắng và bền bỉ của hệ thống cán bộ dân số trong suốt mấy chục năm qua kể từ khi thực hiện chủ trương KHHGĐ.

Thời gian tới, công tác DS-KHHGĐ đứng trước các khó khăn như thế nào, thưa ông?

- Chúng ta cũng cần thẳng thắn nhìn nhận rằng, công tác dân số vẫn còn nhiều thách thức. Năm 2008, tuổi thọ bình quân đạt 72 tuổi, nhưng tuổi thọ bình quân khỏe mạnh chỉ là 60,2 tuổi; tỷ lệ người khuyết tật trên 6% dân số, trong đó có tới 1/3 khuyết tật bẩm sinh; tỷ lệ dân số thiểu năng trí tuệ và thể lực chiếm 1,5% và từng năm đang tăng lên. Tính bền vữngcủa mức sinh thay thế vẫn hết sức mong manh (tỷ lệ người dân có nguyện vọng sinh con thứ 3 còn cao).

Hàng loạt vấn đề về chất lượng dân số, biến động dân số, mất cân bằng giới tính khi sinh, dân số ở các vùng biển, đảo, vùng miền núi dân tộc, vùng sâu đang là thách thức phía trước. Bên cạnh đó, sự chủ quan, tâm lý thỏa mãn đang xuất hiện đâu đó trong tư duy của các nhà quản lý, trong các cấp ủy đảng cũng là những khó khăn không nhỏ...

Năm 2009, tỷ lệ gia tăng dân số là 1,2% - thấp nhất trong vòng

50 năm qua. Ảnh: C.H

Ông có thể nói gì về Chương trình Mục tiêu Quốc gia DS-KHHGĐ và sự cần thiết duy trì của Chương trình này?

- Đầu tư cho công tác dân số nhằm duy trì vững chắc mức sinh thay thế, từng bước nâng cao chất lượng dân số, kiểm soát tốt các biến động dân số và cơ cấu dân số là yêu cầu bức thiết, nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Công tác Dân số hiện nay không đơn thuần chỉ là giảm tỷ lệ sinh mà còn khá nhiều việc phải làm và toàn là những việc khó giải quyết, ví dụ như: Rất khó để chống mất cân bằng giới tính khi sinh (hiện nay là 112 bé trai/100 bé gái; bình thường chỉ có 106/100, nguy cơ 20 năm sau sẽ có 2-3 triệu nam giới không lấy được vợ); Đó là hiện nay mới thực hiện sàng lọc sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh ở 14 tỉnh thành, chủ yếu là đô thị và vùng lân cận, vì vậy nếu không đầu tư nguồn lực khó có thể giảm tỷ lệ trên 6% dân số là người khuyết tật.

Trong thời gian 2007-2009 khi thực hiện giải thể Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em, công tác DS-KHHGĐ đã gặp nhiều khó khăn. Trong thời gian đó, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đều phải ra tay chỉ đạo bằng các giải pháp khác nhau.

Nguyên nhân chính đã được thể hiện trong Kết luận 44-KL/TƯ của Bộ Chính trị, đó là mục tiêu chưa cụ thể, rõ ràng từ TƯ đến địa phương, thiếu chỉ đạo tập trung kiên quyết, nguồn lực đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu... Vì vậy mỗi địa phương chỉ đạo thực hiện công tác DS-KHHGĐ theo một kiểu cho đến khi tới tấp các công văn chỉ thị của Thủ tướng, thông tư của bộ ngành và các nghị quyết HĐND tỉnh thì công tác DS-KHHGĐ mới dần lấy lại được phong độ.

Cho nên, Bộ Chính trị đã có Kết luận 44-KL/TƯ và lưu ý những vấn đề trọng tâm, trong đó có việc tiếp tục tổ chức thực hiện có hiệu quả Chương trình Mục tiêu Quốc gia DS-KHHGĐ.

Gần đây khi tiếp đoàn Đại biểu Quốc hội Indonesia, tôi có hỏi thăm về những thành tựu xuất sắc của công tác DS-KHHGĐ mà Indonesia đạt được trong thời kỳ 1985-2005. Bạn buồn rầu nói rằng Indonesia đã sai lầm lớn về công tác DS-KHHGĐ khi không duy trì chương trình mục tiêu quốc gia về DS-KHHGĐ vì nghĩ rằng nó đã ổn định, đạt mục tiêu. Indonesia đã giao công tác DS-KHHGĐ cho chính quyền các tỉnh, thế là mỗi tỉnh làm một kiểu và cho rằng trung ương đã không quan tâm thì địa phương việc gì phải lo nữa...

Thế là sau 2-3 năm và cho đến nay tỷ lệ sinh tăng cao, rồi Tổng thống có đến 2-3 sắc lệnh để giải quyết nhưng đến nay vẫn chưa lấy lại phong độ như xưa.. Đó cũng là kinh nghiệm tốt cho Việt Nam khi xem xét quyết định về Chương trình Mục tiêu Quốc gia về DS-KHHGĐ.

Vì vậy tôi nghĩ rằng nếu vì sợ tốn ít tiền, sợ kéo dài Chương trình gây khó khăn cho điều hành ngân sách mà bỏ Chương trình Mục tiêu Quốc gia DS-KHHGĐ thì sẽ là bài học đáng buồn và khó chữa thứ hai sau bài học kinh nghiệm giải thể Ủy ban DS-GD-TE (thực tế sau khi giải thể Ủy ban DS-GD-TE, số cán bộ làm công tác DS đã tăng hơn trước ít nhất 10%, chưa kể biến cán bộ dân số cơ sở từ chỗ tự nguyện thành viên chức, đi ngược chủ trương cải cách hành chính và xã hội hóa).

- Xin cảm ơn ông!

Ngọc Tước

kimvan

Chia sẻ facebook

Bình luận (0)

Xem thêm bình luận

Ý kiến của bạn

Cùng chuyên mục

Vô sinh không do bệnh lý: 4 nguyên nhân bất ngờ đến từ lối sống nhiều người thường chủ quan

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Khi nhắc đến vô sinh, hiếm muộn, nhiều người thường nghĩ ngay đến các vấn đề phức tạp tại tử cung, buồng trứng hay chất lượng tinh trùng kém do bệnh lý. Tuy nhiên, ít người biết rằng những thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại lại đang âm thầm tước đi cơ hội làm cha mẹ của nhiều cặp đôi.

Khi nào nên làm xét nghiệm Pap để sàng lọc ung thư cổ tử cung?

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Xét nghiệm Pap (hay Pap smear) là một xét nghiệm quan trọng để sàng lọc ung thư cổ tử cung. Thời điểm và tần suất thực hiện thường phụ thuộc vào độ tuổi, tiền sử sức khỏe của người phụ nữ.

Hưng Yên: Dấu ấn công tác dân số vùng biển và ven biển năm 2025

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GĐXH - Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh Hưng Yên đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động với cách làm linh hoạt, phù hợp đặc thù vùng biển và ven biển. Nổi bật là các mô hình truyền thông và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản (SKSS), kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ) và nâng cao chất lượng dân số.

Đau bụng dưới cảnh giác với xoắn buồng trứng

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

Xoắn buồng trứng xảy ra chủ yếu với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, tuy nhiên bệnh có thể xuất hiện ở cả phụ nữ mãn kinh, trẻ em thậm chí là trẻ sơ sinh.

Nhận biết dấu hiệu thụ thai thành công: Khi nào cơ thể bắt đầu thay đổi?

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

Sau khi quá trình thụ tinh diễn ra, cơ thể người phụ nữ không thay đổi ngay lập tức mà cần một khoảng thời gian để các hormone bắt đầu kích hoạt. Việc theo dõi sát sao các thay đổi, dù là nhỏ nhất sẽ giúp bà mẹ có kế hoạch chăm sóc sức khỏe kịp thời.

6 lý do khiến phụ nữ bị đau bụng kinh dữ dội

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

Co thắt nhẹ hay đầy hơi khi hành kinh là bình thường nhưng nếu đau bụng kinh dữ dội hoặc có thể kèm chảy máu ồ ạt, đó có thể là dấu hiệu bệnh lý phụ khoa nguy hiểm cần đi khám ngay.

Công tác dân số năm 2025: Dấu mốc 'về đích' quan trọng, tạo nền tảng cho giai đoạn mới

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GĐXH - Chiều 22/1, Cục Dân số (Bộ Y tế) tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026. Tham dự và chỉ đạo Hội nghị có Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, lãnh đạo các vụ, cục, đơn vị thuộc Bộ Y tế cùng đại diện các cơ quan báo chí Trung ương và Hà Nội.

5 loại thực phẩm tự nhiên giúp phụ nữ giảm nguy cơ ung thư vú

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

Mặc dù cơ chế chính xác về việc hormone hay các tế bào bình thường chuyển biến thành ung thư vú vẫn đang được nghiên cứu nhưng chế độ ăn uống lành mạnh đã được chứng minh giúp hỗ trợ bảo vệ cơ thể khỏi một số bệnh ung thư, trong đó có ung thư vú.

Rong kinh kéo dài, bé gái 13 tuổi phát hiện dị tật bẩm sinh hiếm gặp

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GĐXH - Rong kinh kéo dài bất thường ở tuổi dậy thì có thể là dấu hiệu cảnh báo dị tật bẩm sinh hiếm gặp. Trường hợp bé gái 13 tuổi vừa qua là điển hình.

Người đàn ông 35 tuổi tinh hoàn sưng to gấp 5 lần, bác sĩ cảnh báo nguy cơ suy sinh dục

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GĐXH - Tinh hoàn đột ngột sưng to, đau dữ dội kèm sốt và tiểu buốt, người đàn ông 35 tuổi đi khám phát hiện viêm tinh hoàn – mào tinh hoàn do vi khuẩn nguy hiểm.

Xem nhiều

Giao lưu trực tuyến: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và tầm quan trọng của tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn

Dân số và phát triển

GĐXH - Theo các chuyên gia, sức khỏe sinh sản của vị thành niên, thanh niên được coi là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của giống nòi.