“Tăng đầu tư ngân sách, huy động các nguồn lực của toàn xã hội để kiên cố hoá hệ thống trường lớp, trang bị đầy đủ các thiết bị dạy và học. Đến năm 2010 có trên 60% số trường mầm non, tiểu học và trung học đạt chuẩn quốc gia” đã được quyết nghị thành một nhiệm vụ quan trọng, một chỉ tiêu chủ yếu của Đảng bộ tỉnh trong giai đoạn 2006-2010 tại Đại hội Đảng bộ Nghệ An lần thứ 16. Thế nhưng, đến ngày 31/12/2008, tính chung tất cả các cấp học, toàn tỉnh có 483/1.609 trường đạt chuẩn, bằng 30,02% tổng số trường hiện có.
Vậy liệu hai năm nữa - đến cuối năm 2010, tỷ lệ này có thể đạt được 60% như mục tiêu đề ra hay không? Theo ông Nguyễn Trọng Hoàn, Phó văn phòng Sở GD&ĐT, quy định hiện hành đối với một trường đạt chuẩn quốc gia phải đạt được 5 tiêu chuẩn về tổ chức quản lý nhà trường; cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên; cơ sở vật chất và thiết bị; chất lượng giáo dục; công tác xã hội hoá giáo dục. Thế nhưng hiện nay, có hai tiêu chuẩn mà các trường khó đạt là cơ sở vật chất và chất lượng giáo dục. Hiện một số trường đã đạt bốn tiêu chuẩn, duy chỉ còn tiêu chuẩn về chất lượng giáo dục là chưa thể đạt.
Trao đổi với PV Báo GĐ&XH về vấn đề này, ông Hồ Viết Ngoãn, Hiệu phó trường THCS Sơn Hải, Quỳnh Lưu cho biết: Muốn đạt tới tiêu chuẩn chất lượng giáo dục, trước hết phải cải tiến phương pháp giảng dạy của giáo viên và cải tiến cách kiểm tra, đánh giá học sinh theo hướng hiện đại hoá. Điều này khó nhưng không phải không làm được, đòi hỏi giáo viên phải thực sự nỗ lực, phải tự mình tìm hiểu qua sách vở, qua nhiều phương tiện thông tin và phải tham gia đầy đủ các lớp tập huấn do Phòng hoặc Sở tổ chức. Ngoài ra, yếu tố vô cùng quan trọng đó chính là sự phối kết hợp giữa nhà trường và gia đình phải chặt chẽ.
Bên cạnh đó, để đạt yêu cầu về cơ sở vật chất, hiện nay vấn đề quan trọng là huy động nguồn lực. Thế nhưng theo ông Nguyễn Trọng Hoàn, một trong những nguyên nhân này là do nhiều địa phương cấp uỷ, chính quyền chưa thực sự quan tâm. Các phòng giáo dục và đào tạo, các nhà trường chưa tham mưu đúng mức để triển khai mạnh mẽ và có hiệu quả. Bên cạnh đó, nguồn lực tài chính từ ngân sách nhà nước đầu tư cho cơ sở vật chất xây dựng trường chuẩn quốc gia còn hạn chế, trong khi đó cơ chế thực hiện xã hội hoá giáo dục cũng chưa được ban hành triển khai thực hiện. Ông Hoàn cũng cho biết, để đạt được mục tiêu 60% số trường chuẩn quốc gia vào năm 2010 như Nghị quyết đề ra, UBND tỉnh cần đầu tư ngân sách từ nay đến năm 2010 là 523 tỷ đồng; đồng thời, ban hành cơ chế xã hội hoá nhằm huy động các nguồn lực để thực hiện.
Như vậy, bài toán về xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia hiện nay là giải quyết vấn đề cơ sở vật chất và chất lượng giáo dục. Ngoài nhiệm vụ và trách nhiệm của các cơ quan quản lý giáo dục thì nên chăng UBND tỉnh cần có cơ chế “huy động các nguồn lực của toàn xã hội”. Nếu không việc trên 60% số trường học đạt chuẩn quốc gia vào cuối năm 2010 chỉ là trên giấy.
Hồ Hà