Hà Nội
23°C / 22-25°C

Ngăn chặn tử vong mẹ và trẻ sơ sinh

Thứ sáu, 08:25 16/07/2010 | Dân số và phát triển

GiadinhNet - Cứ mỗi buổi sáng, người chồng lại thắp một nén nhang để tưởng nhớ vợ, con mình - một sự ân hận muộn màng, bởi nếu như anh quan tâm hơn đến người vợ, đưa vợ đi khám thai đầy đủ và đưa chị đến sinh nở tại trạm y tế, có lẽ vợ con anh giờ này đang sống ở đây.

Hủ tục buồn

"Chúng tôi mong 1/3 thôn bản vùng sâu, vùng xa có cô đỡ. Năm 2009 đã có 2 lớp đào tạo thí điểm tại Điện Biên và Cao Bằng cho 40 cô đỡ. Năm 2010 - 2011 sẽ mở tiếp 11 lớp tại 11 tỉnh vùng sâu, vùng xa để đào tạo cho hơn 200 cô đỡ".

GS.TS Trần Thị Phương Mai
(Chương trình Giảm tử vong mẹ và TSS, Bộ Y tế)
Cái chết của người vợ và đứa con sơ sinh đã khiến anh L.V.T ở xã Cốc Pàng (huyện Bảo Lạc, Cao Bằng) thẫn thờ nhiều tháng trời. Vợ anh chết trong khi trở dạ tại nhà, để lại người chồng và 3 đứa con nhỏ. Anh nói day dứt: "Giá như tôi chăm sóc khi cô ấy mang thai và giá như vợ tôi được đưa đến trạm xá thì đã không có chuyện này". Chị gái anh, nhiều tháng nay phải về đây đỡ đần cho em trai, chăm sóc những đứa trẻ thiếu mẹ.
Câu chuyện buồn này, nguyên nhân là do điều kiện đường sá khó khăn. Nhiều làng, bản hẻo lánh cách xa trạm y tế, cán bộ y tế thiếu. Và một nguyên nhân chủ yếu nhất là bởi theo tập tục, người dân tộc thường không muốn người khác nhìn thấy cơ thể mình nên không đến các cơ sở y tế sinh con. Nhiều bà mẹ tự đẻ con ở nhà, cắt cuống rốn cho trẻ sơ sinh (TSS) bằng dao rựa đi rừng về, đem con xuống suối tắm ngay sau khi sinh hoặc không ủ đủ ấm cho trẻ. Nhiều người mẹ trong cơn vượt cạn khó khăn tại nhà do bị thai ngược, bị nhiễm trùng hoặc băng huyết... đã tử vong.
 
Những lớp đào tạo cô đỡ thôn bản sẽ giúp các bà mẹ
"vượt cạn" an toàn (Ảnh: PV).

Ông Đàm Văn Eng - Phó Chủ tịch UBND, Trưởng ban Quản lý chương trình giảm tử vong mẹ và TSS tỉnh Cao Bằng cho biết, Cao Bằng là một tỉnh miền núi khó khăn với 95% dân số là dân tộc thiểu số. Số sản phụ đẻ tại nhà chiếm tới 30%, trong đó có 20% ca tự đẻ mà không có sự hỗ trợ của cán bộ y tế.

Giảm tỉ lệ tử vong

Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc, nguy cơ tử vong cao nhất là vào ngày đầu tiên sau khi sinh, vì theo ước tính có khoảng từ 25% - 45% TSS tử vong trong ngày đầu mới lọt lòng mẹ. Những nguy cơ như nhiễm khuẩn, viêm phổi, uốn ván, tiêu chảy, ngạt thở và đẻ non gây ra tới 86% số trường hợp tử vong ở TSS.

Với cô đỡ Bàn Thị Trang dân tộc Dao Tiền, 24 tuổi ở bản Nà Lèng, xã Quang Thành, huyện Nguyên Bình, kỷ niệm khó quên nhất là ngay sau khi được đào tạo cô đỡ thôn bản về, ca đầu tiên cô đỡ đẻ không phải là người xóm mình mà là xóm khác. Trên đường đến trạm xá (cách nhà khoảng 2 tiếng đi bộ), sản phụ trở dạ. Cô đã đến đỡ đẻ kịp thời, mẹ tròn con vuông.

Từ một người chưa bao giờ ra khỏi xóm làng của mình, sau khi được cử đi học lớp cô đỡ thôn bản 6 tháng, cô đỡ Bàn Thị Trang và 19 cô đỡ thôn bản khác của tỉnh Cao Bằng đã có nhiều tiến bộ. Được các bác sĩ đào tạo theo cách cầm tay chỉ việc và thực hành tại bệnh viện tỉnh, khi trở về xóm trong vòng 2 tháng qua, các cô đã khám và tư vấn cho nhiều bà mẹ, tiêm phòng và đỡ đẻ thường tại nhà cho khoảng gần 10 trường hợp. Các cô đã giúp nhiều người dân hiểu về sự cần thiết của việc khám thai và sinh nở an toàn tại cơ sở y tế. Lò Thị Pá, 26 tuổi, dân tộc Mông, xóm Lũng Lừa, xã Đa Thông, huyện Thông Nông đã tư vấn 2 ca đến sinh tại trạm y tế và đỡ đẻ 2 ca tại nhà. Trịnh Tỳ Diễm, 24 tuổi, dân tộc Dao Đỏ, xóm Rặc Rạy, xã Lương Thông, huyện Thông Nông -  đã tư vấn và đưa 1 cặp vợ chồng vô sinh 10 năm đi khám, chăm sóc 1 ca đỡ đẻ tại nhà, hướng dẫn bà mẹ cho con bú và chăm sóc con... 

Theo bà Trần Thị Sầm Yến - Giám đốc Trung tâm chăm sóc SKSS tỉnh Cao Bằng, hiệu quả của chương trình đào tạo cô đỡ thôn bản rất lớn: Không chỉ đỡ đẻ trong trường hợp cần thiết (không thể đến được trạm y tế) mà là tư vấn để người mẹ mang thai và sinh nở an toàn tại trạm y tế. Ông Đàm Văn Eng cũng cho rằng, Chương trình giảm thiểu tử vong mẹ và TSS, cụ thể chương trình cô đỡ thôn bản là một chương trình và mô hình cần thiết đối với Cao Bằng. Các cô đã về thôn bản phục vụ bà con, làm giảm tỉ lệ tử vong mẹ và TSS.

"Chương trình này rất cần thiết trong thời gian trước mắt. Các em được đào tạo, được xã hội và bà con tin tưởng" - ông Eng cho biết. Ông cũng nhấn mạnh việc vận động, phân tích để bà con thấy được sự cần thiết của việc đến cơ sở y tế, còn việc đỡ đẻ tại nhà là biện pháp cuối cùng khi không thể đến cơ sở y tế được.

"Chúng em học được nhiều kiến thức, được nói tiếng nói dân tộc của mình và quan trọng nhất là giúp cho đồng bào mình ngày càng khỏe mạnh, phát triển" -  cô đỡ Bàn Thị Trang nói.

 Hà Anh

thuhuyen
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Bé 13 tuổi tình cờ phát hiện ung thư tuyến giáp di căn từ 1 dấu hiệu nhiều người Việt mắc phải

Bé 13 tuổi tình cờ phát hiện ung thư tuyến giáp di căn từ 1 dấu hiệu nhiều người Việt mắc phải

Dân số và phát triển - 2 giờ trước

GĐXH - Trường hợp bé 13 tuổi phát hiện ung thư tuyến giáp vì đau họng đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về ung thư tuyến giáp ở trẻ em thừa cân, béo phì.

Sinh con trước tuổi 35: Bác sĩ chỉ rõ thời điểm 'vàng' sinh con giúp mẹ khỏe, con phát triển tốt

Sinh con trước tuổi 35: Bác sĩ chỉ rõ thời điểm 'vàng' sinh con giúp mẹ khỏe, con phát triển tốt

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GĐXH - Chuyên gia chỉ ra "thời điểm vàng" sinh con trước tuổi 35. Việc lựa chọn thời điểm sinh có liên quan trực tiếp đến sức khỏe sinh sản, chất lượng dân số và tương lai của thế hệ sau.

Quảng Ninh quán triệt Luật Dân số, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn trong công tác dân số

Quảng Ninh quán triệt Luật Dân số, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn trong công tác dân số

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Nhằm nâng cao nhận thức và thống nhất triển khai Luật Dân số trong tình hình mới, Chi cục Dân số tỉnh Quảng Ninh tổ chức hội nghị quán triệt và cung cấp thông tin dân số – phát triển năm 2026.

Từ ca sinh con ở tuổi 60: Bác sĩ khuyến cáo vì sao nên sinh con trước tuổi 35?

Từ ca sinh con ở tuổi 60: Bác sĩ khuyến cáo vì sao nên sinh con trước tuổi 35?

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GĐXH - Trường hợp sản phụ sinh con ở tuổi 60 đã gióng lên cảnh báo về những rủi ro khi mang thai ở tuổi lớn. Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên sinh con trước 35 tuổi để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

Sản phụ 29 tuổi vỡ tử cung trong đêm thừa nhận 1 sai lầm nhiều phụ nữ Việt mắc phải

Sản phụ 29 tuổi vỡ tử cung trong đêm thừa nhận 1 sai lầm nhiều phụ nữ Việt mắc phải

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GĐXH - Sản phụ bị vỡ tử cung trong đêm có tiền sử sản phụ khoa phức tạp, nhưng trong thai kỳ hiện tại đã không khám thai định kỳ theo khuyến cáo.

5 cách giúp phụ nữ làm chủ cơn bốc hỏa thời kỳ mãn kinh

5 cách giúp phụ nữ làm chủ cơn bốc hỏa thời kỳ mãn kinh

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

Cơn bốc hỏa là 'nỗi ám ảnh' của phụ nữ mãn kinh, gây bào mòn sức khỏe và tâm lý. Việc thấu hiểu cơ chế cùng các liệu pháp từ lối sống đến y khoa sẽ giúp phụ nữ tìm lại sự cân bằng, tự tin bước qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng hơn.

Viêm nhiễm vùng kín 5 tháng không khỏi, bé gái 10 tuổi phát hiện nguyên nhân ít ai ngờ

Viêm nhiễm vùng kín 5 tháng không khỏi, bé gái 10 tuổi phát hiện nguyên nhân ít ai ngờ

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

GĐXH - Ra dịch vàng vùng kín suốt nhiều tháng nhưng điều trị không khỏi, tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, các bác sĩ phát hiện nguyên nhân bất ngờ là dị vật nằm sâu trong âm đạo.

Thai ngoài tử cung: Người phụ nữ 23 tuổi phát hiện muộn, suýt gặp biến chứng nguy hiểm

Thai ngoài tử cung: Người phụ nữ 23 tuổi phát hiện muộn, suýt gặp biến chứng nguy hiểm

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

GĐXH - Chậm kinh hơn một tuần kèm ra huyết âm đạo, một phụ nữ 23 tuổi đi khám mới phát hiện mang thai ngoài tử cung trong tình trạng có nguy cơ vỡ.

Mắc bệnh thủy đậu khi mang thai, thai phụ đối mặt nguy cơ gì?

Mắc bệnh thủy đậu khi mang thai, thai phụ đối mặt nguy cơ gì?

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

GĐXH - Bệnh thủy đậu tưởng chừng “lành tính” này có thể trở thành mối đe dọa nghiêm trọng với phụ nữ mang thai nếu không được phòng ngừa và xử trí kịp thời.

Nữ bệnh nhân 31 tuổi thoát nguy cơ cắt tử cung nhờ một quyết định quan trọng của bác sĩ

Nữ bệnh nhân 31 tuổi thoát nguy cơ cắt tử cung nhờ một quyết định quan trọng của bác sĩ

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GĐXH - Từng được khuyến cáo mổ mở, thậm chí cắt tử cung do mắc u xơ tử cung, người bệnh được phẫu thuật nội soi thành công, bảo tồn khả năng sinh sản.

Top