Ngành y "đơn độc" khi dịch tay - chân - miệng ở phía Nam đang phức tạp, bất thường

Nhanh, bất thường và phức tạp

Liên quan đến tình hình dịch bệnh đang diễn biến phức tạp và bất thường trong thời gian gần đây, chiều 10/10 tại Viện Pasteur TP.HCM đã điễn ra Hội nghị tăng cường công tác phòng chống bệnh tay chân miệng và sởi khu vực phía Nam.

Theo đó, số liệu báo cáo từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2018, cả nước ghi nhận 53.529 trường hợp mắc tay chân miệng, trong đó có 25.845 trường hợp nhập viện và đã có 6 trường hợp tử vong tại 5 tỉnh, TP khu vực phía Nam.

Ông Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết tại hội nghị, số ca mắc bệnh tay - chân - miệng đang bùng phát mạnh tại các tỉnh phía Nam, chiếm 77% cả nước, chủ yếu gặp ở trẻ dưới 10 tuổi (chiếm 99,5%).

Cũng theo ông Phu, tình hình dịch bệnh dù đang có diễn biến phức tạp, bất thường nhưng vẫn nằm trong tầm kiểm soát, được ngành y tế đã dự báo từ trước. Thời gian này cũng là mua cao điểm của dịch bệnh so với những tháng khác trong năm.

Hội nghị tăng cường công tác phòng chống bệnh tay chân miệng và sởi khu vực phía Nam.

Cụ thể, thống kê từ Trung tâm Y tế dự phòng TP.HCM, trong 9 tháng đầu năm, trên địa bàn thành phố có 4.066 ca bệnh tay chân miệng điều trị nội trú và 21.322 ca điều trị ngoại trú. Bên cạnh đó, thành phố cũng ghi nhận 132 ca mắc bệnh sởi.

PGS-TS Phạm Văn Quang, Trưởng khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM cho biết, 9 tháng đầu năm, bệnh viện tiếp nhận 2.180 ca tay chân miệng, trong đó có 46 ca nặng (độ 3, 4) và 1 ca tử vong. Tính riêng trong tháng 9 đã có 814 ca nhập viện, tăng 182,5% so với cùng kỳ năm 2017.

Bệnh viện đã có 83 ca sốt phát ban nghi sởi nhập viện. Riêng trong ngày 10/10, Khoa Nhiễm đang điều trị cho 19 ca sởi. Số ca sốt xuất huyết thấp hơn so với cùng kỳ năm 2017 và có 2 ca tử vong.

Các bệnh nhi bị tay chân miệng đang được điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM

Báo cáo từ BS Trần Minh Hòa - Phó Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng Đồng Nai cho biết, từ đầu tháng 8 đến nay, số ca mắc bệnh tay chân miệng tăng nhanh và liên tục. Trong tháng 9, số ca mắc lên tới trên 200 ca nội trú, khoảng 500 ca ngoại trú mỗi tuần. Tính đến ngày 8/10, Đồng Nai ghi nhận 2.880 ca tay chân miệng nhập viện và 5.480 ca điều trị ngoại trú. Các địa phương có số bệnh nhân mắc bệnh cao là Biên Hòa, Trảng Bom, Long Thành, Vĩnh Cửu, Nhơn Trạch.

Về tình hình bệnh sởi tại địa bàn Đồng Nai, BS Hoà cho biết, từ tháng 8 đến nay bệnh sởi cũng liên tục tăng cao. Hiện toàn tỉnh Đồng Nai đã ghi nhận 190 ca mắc sởi, nhiều chùm ca bệnh đã xuất hiện trong cộng đồng. 10/11 huyện ghi nhận có ca bệnh, tập trung tại khu vực có nhiều khu công nghiệp, nhà trọ như Nhơn Trạch (87 ca), TP. Biên Hòa (41 ca), Long Thành (31 ca).

Trong khi đó, theo báo cáo của Sở Y tế Bình Dương, từ đầu năm 2018 đến nay, tỉnh này có 112 ca mắc sởi và hơn 3.000 ca bệnh tay chân miệng. Sở này nhận định, dịch bệnh đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ tại các khu chế xuất, khu công nghiệp, nhóm trẻ hộ gia đình nhưng chưa có giải pháp hiệu quả trong xử lý dịch.

Bắt được bệnh nhưng để một mình ngành y tế thì không thể trị được

Tại hội nghị, PGS -TS Phan Trọng Lân Viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM nhận định, trong năm 2018, bệnh tay chân miệng và sởi các tỉnh phía Nam tăng cao chủ yếu ở khu vực miền Đông Nam Bộ gồm: Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu. Ngoài ra, một số tỉnh khu vực đồng bằng Sông Cửu Long cũng có dấu hiệu gia tăng.

PGS -TS Phan Trọng Lân cho biết, qua điều tra dịch tễ của Viện Pasteur, dịch bệnh năm nay có chiều hướng phát sinh ở các khu vực các khu công nghiệp, nơi có số lượng công nhân lao động, người nhập cư, đối tượng vãng lai di biến động liên tục. Bên cạnh đó, điều kiện nhà ở, vệ sinh môi trường, nước thải, nước sạch vô cùng kém là điều kiện lý tưởng phát sinh dịch bệnh. Đặc biệt, có đến 90% đối tượng là người nhập cư, công nhân chưa được tiêm chủng đầy đủ hoặc không rõ lịch sử tiêm chủng.

Ngành y tế đang rất đơn độc chống dịch bệnh

Đồng quan điểm, BS Trần Minh Hòa cũng cho biết, qua giám sát và điều tra cộng đồng tại Đồng Nai, một số điểm có ca bệnh, chùm ca bệnh cho thấy, số mắc bệnh phần nhiều tập trung ở nhóm trẻ sống trong các khu nhà trọ của công nhân, trẻ chưa tiêm chủng sởi và trẻ không rõ tiền sử tiêm chủng.

Tương tự như Đồng Nai, tại Bình Dương cho biết hầu hết ca bệnh là dân nhập cư. Sở Y tế Bình Dương cho biết, có đến 90% đối tượng nhập cư chưa được tiêm chủng hoặc không rõ lịch tiêm chủng, tình hùng chung là rất khó quản lý các đối tượng mắc bệnh là dân nhập cư.

Đánh giá về dịch bệnh tay chân miệng và sởi chủ yếu tăng ở các tỉnh Đông Nam bộ, ông Trần Đắc Phu cho rằng, đây là các địa phương có sự giao lưu đi lại thường xuyên, điều kiện nhà ở chật chội, vệ sinh môi trường kém, khó kiểm soát được lịch tiêm chủng của người dân. Theo ông Phu, ngành y tế đang khá đơn độc trong cuộc chiến với cùng lúc 3 loại dịch bệnh tay chân miệng, sởi, sốt xuất huyết. Đây không còn đơn thuần là vấn đề riêng của y tế mà là các vấn đề xã hội cần có sự chung tay của cả hệ thống chính trị, các cấp chính quyền và người dân, mình ngành y tế không thể chống nổi dịch.

"Ngành y tế mong sẽ có sự chung tay phối hợp của hệ thống chính quyền các địa phương, ban ngành đoàn thể, doanh nghiệp, cộng đồng tham gia vào việc phòng chống dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe nhân dân", ông nói.

Lê Nguyễn