Ngày hội phòng chống bệnh Đái tháo đường thế giới 14/11: Người 20 - 30 tuổi mắc bệnh ngày càng nhiều

 

Sinh ra nặng 2,9kg, bé Nguyễn Ngọc V. – con trai duy nhất trong một gia đình khá giả tại Hà Nội được cả họ nội, ngoại, bố mẹ “xúm vào vỗ béo”. Theo lời kể của gia đình, đến 1 tuổi, bé được “nâng như nâng trứng” đến mức chỉ từ trên giường xuống nền nhà cũng được bế bồng, rải thảm vì bố mẹ cháu sợ cháu “lạnh chân”. Tất nhiên, các hoạt động chân tay khác của bé cũng được hạn chế tối đa. Đến 8 tuổi, V. cao 141cm nhưng cân nặng đến 58kg. V. ăn rất khỏe và liên tục đòi ăn.

Trước khi được đưa đến khám tại Khoa Khám bệnh theo yêu cầu (Bệnh viện Bạch Mai), V. cân nặng tới 62kg. Theo PGS.TS Đỗ Trung Quân, Trưởng khoa – người trực tiếp khám, tư vấn và điều trị cho cháu V., qua thăm khám và thực hiện các kỹ thuật đo đường huyết cho thấy, chỉ số đường huyết trước khi ăn của bé V. lên tới 13 mmol/l (cao gấp đôi so với chỉ số bình thường). Em được chẩn đoán là bị tiểu đường tuýp 2. Sau một thời gian điều trị với chế độ giảm cân và dinh dưỡng hợp lý, lượng đường huyết của em đã trở về mức bình thường.

Sáng 14/11, Ngày hội phòng chống bệnh đái tháo đường do Bộ Y tế, Hội Nội tiết và Đái tháo đường Việt Nam, Bệnh viện Nội tiết Trung ương phối hợp cùng Tập đoàn Dược phẩm Novo Nordisk đã được tổ chức. Chương trình mở cửa miễn phí cho tất cả mọi người đến tham dự từ ngày 14-16/11 tại Công viên Thống Nhất, Hà Nội. Đây là chương trình hưởng ứng Ngày Đái tháo đường thế giới 14/11, tiếp nối chuỗi hoạt động ý nghĩa được tổ chức tại TP HCM từ ngày 3-5/11 vừa qua.

“Đó là ca mắc đái tháo đường nhỏ tuổi nhất chúng tôi từng gặp tại Bệnh viện Bạch Mai. Còn ở TP HCM, các đồng nghiệp của chúng tôi chia sẻ, có nhiều em còn nhỏ tuổi hơn đã mắc bệnh này”, TS Trung Quân nói.

“Một sai lầm của những người ngoài 30 tuổi là chủ quan vì mình có sức khỏe, còn nhiều mối quan tâm khác nên chưa chú ý chăm lo phòng bệnh từ trẻ. Trong khi nếu không vận động, sinh hoạt hợp lý thì hậu quả sẽ là tăng cân, xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường… và suốt đời sẽ phải chịu như vậy. Với những người làm xét nghiệm đường máu bình thường thì nên đi khám 1 lần/năm; những người tiền đái tháo đường thì phải thăm khám 3 tháng/lần và thực hiện ngay hướng dẫn của thầy thuốc để phòng bệnh”. PGS.TS Đỗ Trung Quân

Các chuyên gia về căn bệnh này đã khẳng định: Bệnh đái tháo đường đang ngày càng trẻ hóa mà nguyên nhân chủ yếu là do thay đổi lối sống. Theo PGS.TS Nguyễn Vinh Quang – Phó Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương, vài năm gần đây, số bệnh nhân dưới 40 tuổi mắc đái tháo đường vào điều trị tại bệnh viện tăng rất nhiều. Số trẻ vị thành niên mắc đái tháo đường cũng khá thường gặp, trong đó trường hợp nhỏ nhất mà bệnh viện ghi nhận là cháu bé 9 tuổi.

Đái tháo đường xuất hiện ở trẻ em thường gắn với bệnh béo phì do có rối loạn chuyển hóa lipid. Nguyên nhân khiến số này gia tăng chủ yếu là do chế độ dinh dưỡng không hợp lý, trẻ học nhiều hơn nhưng lại ít vận động hơn, xem ti vi nhiều hơn. Tương tự, với đối tượng thanh niên 20-30 tuổi, nhất là nhóm công nhân viên chức văn phòng ngày càng ít vận động, ăn uống không khoa học, chế độ dinh dưỡng không hợp lý, nam giới uống rượu bia, thuốc lá nhiều nên tăng nguy cơ mắc bệnh.

 

Năm 2012, Bệnh viện Nội tiết Trung ương đã tiến hành khảo sát, đánh giá mức độ mắc đái tháo đường tại các vùng trên cả nước, qua đó cho thấy, chỉ trong 10 năm (2002-2012), tỷ lệ người mắc đái tháo đường tăng tới khoảng 211%. Đặc biệt tại các thành phố lớn, những khu vực đô thị hóa nhanh, tỷ lệ người mắc bệnh đái tháo đường rất cao.

Bệnh đái tháo đường hoàn toàn có thể phòng được bằng cách phát hiện sớm những đối tượng có yếu tố nguy cơ sớm, thừa cân béo phì ngay từ nhỏ đã phải tiết chế dinh dưỡng và luyện tập hợp lý, tránh béo phì ở trẻ em. Vì béo phì ở trẻ em khi lớn lên sẽ xuất hiện đái tháo đường. “Trẻ béo phì thì dễ, nhưng điều trị béo phì cực kỳ khó khăn”, PGS Quân nhấn mạnh.

Lời khuyên của PGS Vinh Quang cho người có bệnh đái tháo đường là vào buổi tối, sau ăn khoảng 2 tiếng nên dành ra 30 phút tập thể dục thể thao ở mức độ vừa phải như đi bộ, đi xe đạp. Lý do vì sau ăn bữa tối mọi người thường ít vận động nên không kích thích hoạt động tiêu thụ năng lượng, dẫn đến tích trữ chất dinh dưỡng, làm tăng cân, béo phì. Với nhóm này, ngoài chú ý ăn uống dinh dưỡng đúng chỉ định cần duy trì uống thuốc đúng giờ. Với người chưa mắc bệnh, cần chủ động phòng bệnh bằng ăn uống khoa học, chịu khó vận động. Với cả người chưa có bệnh và đã có bệnh đều không cần phải ăn kiêng mà chỉ cần tuân thủ chế độ dinh dưỡng hợp lý (chỉ hạn chế ăn tinh bột, đồ ngọt chứ không phải kiêng hoàn toàn), kiểm soát đường huyết.

Việt Nam hiện có hơn 3,16 triệu người mắc bệnh này. Dự đoán đến năm 2030, con số này sẽ tăng lên 3,4 triệu người. Mặc dù đã có nhiều tiến bộ trong phương pháp điều trị, nhưng người bệnh vẫn có nhiều biến chứng nguy hiểm làm tăng tỷ lệ tử vong và tàn phế. Đáng chú ý trên 60% người mắc bệnh trong cộng đồng không được phát hiện, khi phát hiện đã có nhiều biến chứng nguy hiểm như: Tim mạch, suy thận, thần kinh...