Nghệ An: Chuyện học tiếng Anh qua màn hình của những đứa trẻ ở vùng 'trắng' giáo viên

Dẫu vậy, hơn một học kỳ qua, hàng trăm tiết học vẫn được duy trì nhờ các giáo viên ở miền xuôi kiên trì dạy trực tuyến, như một cách "giữ lửa" cho môn học bắt buộc nhưng đang thiếu giáo viên.

Trường "trắng" giáo viên tiếng Anh

Đầu năm học 2025 - 2026, Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Lưu Kiền (xã Tương Dương, Nghệ An) rơi vào tình thế khó khăn khi không có giáo viên tiếng Anh.

Trường có 10 lớp với hơn 300 học sinh, trong đó gần 200 em ở bán trú. Dù những năm trước vẫn cố gắng tổ chức dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông mới, nhưng việc thiếu giáo viên khiến kế hoạch bị gián đoạn.

Áp lực không chỉ nằm ở chuyên môn. Trước đó, nhà trường vừa sáp nhập các điểm lẻ về trường chính để học sinh được học đầy đủ hơn. Thế nhưng, khi thiếu giáo viên, lời hứa với phụ huynh trở nên dang dở.

Tại xã biên giới Nậm Cắn, Trường Tiểu học Nậm Cắn 2 nằm ở bản Huồi Pốc 2 là một trong những điểm trường còn nhiều khó khăn, giáp ranh nước bạn Lào. Toàn trường hiện có 7 lớp với 163 học sinh, song phương án sáp nhập về Trường Tiểu học Nậm Cắn 1 vẫn gặp không ít trở ngại khi khoảng cách giữa hai điểm trường lên tới gần 30 km, phần lớn là đường đồi núi hiểm trở.

Không chỉ thiếu thốn về cơ sở vật chất, điều kiện dạy học, nhiều năm qua nhà trường còn "trắng" giáo viên Tin học và Tiếng Anh. Theo thầy Đặng Xuân Quế - Phó Hiệu trưởng trường Tiểu học Nậm Cắn 2, đầu năm học này, trường đã chủ động hợp đồng một giáo viên Tiếng Anh tại địa phương để tổ chức dạy học, duy trì được trong 5 tuần đầu. Tuy nhiên sau đó, việc giảng dạy buộc phải gián đoạn vì nhiều lý do khách quan.

Với môn Tin học, nhà trường phải linh hoạt xoay xở khi phân công một giáo viên Mỹ thuật có năng khiếu công nghệ đảm nhiệm giảng dạy cho học sinh từ lớp 3 đến lớp 5. Những giải pháp tình thế ấy phần nào giúp duy trì việc học, nhưng vẫn chưa thể khỏa lấp khoảng trống giáo viên chuyên môn ở một điểm trường vùng biên còn nhiều thiếu thốn.

Theo thống kê của ngành giáo dục, đầu năm học này, toàn tỉnh Nghệ An có khoảng 20 trường tiểu học không có giáo viên tiếng Anh, chủ yếu ở các huyện miền núi như Tương Dương, Kỳ Sơn, Quế Phong, Con Cuông.

Hàng nghìn học sinh vì thế đứng trước nguy cơ không được học môn bắt buộc.

Lớp học qua màn hình tivi

Trong bối cảnh đó, ngành giáo dục Nghệ An lần đầu triển khai dạy tiếng Anh trực tuyến liên trường, với sự tham gia của 85 giáo viên từ nhiều trường tiểu học khác nhau...

Ở tuổi 50, cô Nguyễn Thị Thúy Hằng (Trường tiểu học Hưng Bình) tình nguyện tham gia. Lớp học của cô là học sinh lớp 5 Trường tiểu học Nậm Cắn 2, nơi cô chưa từng đặt chân tới.

Buổi học đầu tiên khiến cô bất ngờ. "Kiểm tra thì là học sinh lớp 5, nhưng trình độ gần như bắt đầu từ đầu", cô kể.

Không gặp mặt trực tiếp, mọi tương tác diễn ra qua màn hình. Có buổi đang dạy thì mất mạng, có buổi cô gọi nhiều lần học sinh mới nghe thấy. Nhưng sau những trục trặc ban đầu, lớp học dần ổn định. Với sĩ số chỉ 17 em, cô có thể gọi từng học sinh đọc bài, sửa phát âm. "Dù chỉ qua màn hình, tôi vẫn cảm nhận được các em thích học. Vì thế mình phải cố gắng đổi mới cách dạy để các em theo kịp", cô Hằng nói.

Tại Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Lưu Kiền, cô Cao Thị Hồng Na (Trường tiểu học Tân Hương 1) cũng gắn bó với lớp học trực tuyến của học sinh lớp 3 suốt hơn một học kỳ. Theo cô Na, dạy online không thể hiệu quả như trực tiếp, nhưng nếu có sự phối hợp chặt giữa giáo viên chủ nhiệm và giáo viên dạy từ xa, lớp học vẫn có thể duy trì.

Để giữ sự hứng thú, giáo viên phải thiết kế bài giảng sinh động hơn, lồng ghép trò chơi, hình ảnh, âm thanh. "Chúng tôi chỉ mong một ngày các em được học trực tiếp đầy đủ như học sinh miền xuôi. Khi có giáo viên, việc học chắc chắn sẽ tốt hơn", cô Na nói.

Dạy học trực tuyến giúp "chống trống" trong bối cảnh thiếu giáo viên, nhưng chỉ là giải pháp tình thế.

Cùng với đó, trong đợt tuyển dụng vừa qua, Nghệ An đã dành thêm nhiều chỉ tiêu giáo viên tiếng Anh cho các xã vùng cao, nhằm từng bước khắc phục tình trạng thiếu hụt. Về lâu dài, bài toán không chỉ là đủ người đứng lớp, mà còn là giữ chân giáo viên ở vùng khó.

Những lớp học qua màn hình có thể giúp học sinh không bị "đứt gãy" kiến thức, nhưng để thu hẹp khoảng cách giữa miền núi và miền xuôi, vẫn cần những thầy cô có mặt trực tiếp trên bục giảng.

Cuộc đua vào lớp 10 ở Nghệ An căng thẳng nhất từ trước đến nay

GĐXH - Hơn 57.000 học sinh Nghệ An sẽ bước vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027, đây là con số cao nhất từ trước đến nay. Trong khi đó, tỷ lệ đậu vào các trường công lập chỉ khoảng 70%, có nghĩa số còn lại sẽ học ở các trường ngoài công lập, khiến cuộc cạnh tranh giành một suất học công lập trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết.