Nghệ An: Thiếu nhân lực trầm trọng, vì sao nhiều giáo viên gắn bó cả chục năm vẫn đứng ngoài biên chế?

Hơn 200 giáo viên và nhân viên hợp đồng đang làm việc tại các trường học ở Nghệ An, nhiều người trong số họ đã gắn bó từ 10 đến hơn 20 năm. Nhưng trước mùa tuyển dụng mới, cơ hội để họ có một biên chế chính thức lại vô cùng mong manh.

Nhiều năm đứng lớp, lương không đủ nuôi con

Giữa tháng 11, 11 giáo viên và nhân viên của huyện Nam Đàn (cũ) gửi đơn xin xét vào biên chế. Họ đều là những người được ký hợp đồng từ 2009 trở về trước, người ít cũng 13 năm, người nhiều hơn 20 năm cống hiến. Thế nhưng suốt quãng thời gian dài ấy, họ chỉ hưởng một mức hệ số duy nhất, không thâm niên, không phụ cấp đứng lớp.

Cô Hoàng Thị Hoa, giáo viên môn Sinh học, Trường THCS Thượng Tân Lộc 2 (xã Vạn An), có 16 năm giảng dạy nhưng mức lương hiện tại chỉ hơn 4 triệu đồng/tháng. Ngoài giờ lên lớp, cô Hoa phải làm thêm nhiều việc để nuôi hai con ăn học.

"Điều chúng tôi mong nhất là có cơ chế tuyển dụng đặc cách. Chúng tôi làm việc đủ lâu, có chuyên môn vững, nhiều người còn thuộc diện gia đình chính sách nhưng chưa bao giờ có cơ hội được xem xét", cô Hoàng Thị Hoa chia sẻ.

Từ đầu năm học, cô Đinh Thị Lý, giáo viên môn Toán tại Trường THCS Nghi Văn (xã Văn Kiều), gửi đơn xin tuyển dụng lên Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), Sở Nội vụ. Trong suốt 14 năm công tác, đây là một trong số ít lần cô Lý viết đơn xin vào biên chế. Dù là giáo viên kỳ cựu, cô vẫn phải gắn bó với hợp đồng ngắn hạn bởi nhiều năm qua, huyện Nghi Lộc (cũ) không có chỉ tiêu biên chế cho bậc THCS. Với mức lương hợp đồng 5 triệu đồng/tháng, cô Lý cho biết: "Nuôi hai con đang tuổi ăn tuổi học thật không dễ dàng".

Chồng làm thợ may gần nhà, công việc không ổn định. Cuộc sống của gia đình may mắn khi cô Lý xin được dạy thêm ở một trung tâm. "Tôi còn may mắn đi dạy thêm kiếm thu nhập. Nhiều giáo viên dạy các môn khác khó có cơ hội tăng thu nhập ngoài lương", cô Lý nói.

Hiện Trường THCS Nghi Văn đang thiếu tới 26 giáo viên ở hầu hết các môn. Dù lãnh đạo nhà trường gửi tờ trình xin bổ sung, chỉ tiêu được giao trong năm học này vẫn rất hạn chế. Để duy trì việc dạy và học, trường phải hợp đồng thêm nhiều giáo viên, trong đó có 4 thầy cô gắn bó hơn 10 năm, như cô Lý.

Khó khăn không chỉ nằm ở bản thân giáo viên. Nhiều trường cũng rơi vào tình cảnh "bí lương" cho giáo viên hợp đồng. Ông Nguyễn Hữu Huy, Hiệu trưởng Trường THCS Thượng Tân Lộc 2, cho biết, đến cuối tháng 11 vẫn chưa có nguồn để chi trả lương cho hai giáo viên hợp đồng đã gắn bó hơn 15 năm. "Không thể để trường hơn 500 học sinh mà không có giáo viên môn Sinh học. Chúng tôi buộc phải xin xã hỗ trợ tạm thời để giữ giáo viên lại trường", ông Huy nói.

Tại Trường THCS Nghi Văn (xã Văn Kiều), năm học 2025 - 2026, trường thiếu tới 26 giáo viên. Dù đã kiến nghị nhưng chỉ tiêu bổ sung không đáng kể, buộc nhà trường phải hợp đồng thêm giáo viên. Trong đó có 4 giáo viên gắn bó hơn một thập kỷ.

"Các thầy cô hợp đồng lâu năm đều giỏi nghề, tận tâm. Chúng tôi rất muốn khi tuyển dụng, họ được ưu tiên", ông Nguyễn Đình Hải, Hiệu trưởng Trường THCS Nghi Văn nói.

Chỉ tiêu quá ít so với nhu cầu thực tế

Tháng 11/2025, Sở GD&ĐT Nghệ An thông báo tuyển dụng 829 chỉ tiêu cho năm học mới. Đây là lần đầu Sở GD&ĐT trực tiếp tuyển dụng sau khi áp dụng mô hình chính quyền 2 cấp, nên số lượng được đánh giá "sát thực tế".

Thế nhưng, 829 chỉ tiêu chỉ là một phần rất nhỏ so với số giáo viên còn thiếu trên địa bàn. Với giáo viên hợp đồng, cơ hội càng nhỏ hơn khi họ không nằm trong diện cộng điểm ưu tiên theo quy định. Trong khi đó, những năm tháng kinh nghiệm, đóng góp, sự tận tâm của họ lại rất khó quy thành điểm số.

Cô Nguyễn Giang Linh, giáo viên âm nhạc kiêm Tổng phụ trách Đội Trường THCS Nghi Hương (phường Cửa Lò), lo lắng: "Nếu cạnh tranh công bằng, giáo viên hợp đồng khó vượt được giáo viên mới tốt nghiệp. Chúng tôi có kinh nghiệm, nhưng điều này không được tính thành điểm".

Toàn phường Cửa Lò hiện có hơn 30 giáo viên và nhân viên hợp đồng, nhưng chỉ được giao 5 chỉ tiêu tuyển dụng. Bà Nguyễn Bình Minh, chuyên viên phụ trách giáo dục, Phòng Văn hóa - Xã hội phường Cửa Lò, cho rằng, giáo viên hợp đồng đang chịu nhiều thiệt thòi và chưa thể yên tâm lâu dài vì "chưa có danh phận".

Các địa phương nhiều lần kiến nghị, cần ưu tiên cho giáo viên hợp đồng lâu năm; đồng thời bổ sung biên chế thực chất cho các trường vì tình trạng thiếu giáo viên đang rất nghiêm trọng.

Việc xây dựng một cơ chế tuyển dụng phù hợp kể cả đặc cách hoặc cộng điểm ưu tiên đang trở nên cấp thiết. Điều này không chỉ giúp những người đã cống hiến nhiều năm ổn định cuộc sống, mà còn giữ được đội ngũ giáo viên kinh nghiệm, tâm huyết, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục cơ sở.

Nghệ An giao cho ngành Giáo dục được tuyển giáo viên

GĐXH - UBND tỉnh Nghệ An vừa có văn bản giao Sở GD&ĐT chịu trách nhiệm tuyển dụng, tiếp nhận, điều động, biệt phái và thuyên chuyển đội ngũ nhà giáo.