Trường học là một thể chế mà ở đó các đối tượng gia nhập phải tuân thủ những quy định bắt buộc. Nhưng khác với những thể chế “cứng” như trại cải tạo hay cơ sở giáo dưỡng, trường học điều chỉnh hành vi của mỗi cá nhân bằng những “quyền lực mềm” như: chấm điểm, xếp loại hành kiểm.
Thầy giáo - những người thực thi “quyền lực” đó, không chỉ nhận được thái độ phục tùng mà cả sự tôn trọng từ các đối tượng bị điều chỉnh. Vụ sinh viên mang axit đại náo giảng đường ĐH Nông lâm TPHCM đang làm dư luận phẫn nộ. Có điều, từ góc độ xã hội học, sự bất tuân thể chế đó cần xem xét để tránh lặp lại.
|
|
|
2 sinh viên bị bỏng trong vụ tạt axít thầy giáo ở trường Đại học Nông lâm TPHCM. |
Trước nhất, “chế tài” chấm điểm - hình thức thưởng phạt nghiêm minh của thể chế giáo dục, đang bị xuống cấp. Với những biểu hiện “thị trường” trong học đường, mới chập chững tiểu học, một bộ phận học trò đã lờ mờ hiểu, ai học thêm sẽ được điểm cao. Lên bậc THPT, đại học, sẽ không khó để biết cái gọi là cơ chế “xin cho”, nhờ chăm đến nhà thầy mà thi cử trót lọt. Từ đó nảy sinh tâm lý, học kém muốn chạy chọt để cho qua, xin không được thì tức tối, manh động trả thù.
Thứ đến, tạt axit là hành vi đáng lên án trong các kiểu phạm tội, nhưng hung thủ không chút run tay. Hành vi này không phải ngày một, ngày hai hình thành mà khởi nguồn từ nạn bạo lực học đường trước đó. Một khi không ngăn chặn, thì bạo lực bắt đầu từ giữa các nhóm học sinh sinh viên với nhau vì những mâu thuẫn: tình, tiền, “chảnh”…sẽ chuyển sang bạo lực giữa sinh viên với giảng viên. Thực tế, mâu thuẫn này chủ yếu xoay quanh “chế tài điểm”.
“Chế tài điểm”, dẫu sao cũng chỉ là hình thức điều chỉnh hành vi “mềm” nhưng nay bị đáp trả bằng bạo lực. Hệ lụy của vụ án nào phải chỉ làm hỏng truyền thống tôn sư trọng đạo, mà phá vỡ cả những chuẩn mực xã hội khác, xét từ nhiều góc độ. Chừng nào những biểu hiện “loạn” giảng đường không được xử lý thích đáng, giảng viên đại học cũng có thể coi là nghề nguy hiểm.
Hiếu Sự