Ngộ độc rượu ngày càng nhiều và nặng

Chăm sóc bệnh nhân bị ngộ độc rượu tại Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai). Ảnh: T.Nguyên

Mất mạng do "nhâm nhi" nửa lít rượu/ngày

Hiện tại Trung tâm Chống độc đang có 3 - 4 bệnh nhân nhập viện điều trị vì ngộ độc rượu. Ví dụ, ngày 3/8 có một trường hợp nặng, gia đình xin về chỉ sau 1 ngày nhập viện. Đó là bệnh nhân Nguyễn Tư T (56 tuổi, ở Mộc Châu, Sơn La). Theo lời kể của gia đình, bệnh nhân T vốn nghiện rượu, mỗi ngày uống trung bình tới nửa lít rượu trắng. Đêm 1/8, bệnh nhân bỗng nhiên kêu đau đầu, nhìn mờ. Gia đình đưa đến Bệnh viện Đa khoa Mộc Châu thì bệnh nhân bắt đầu hôn mê dần. Sau đó, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai vào ngày 2/8 khi huyết áp đã tụt, hôn mê sâu. Kết quả chụp CT của bệnh nhân T cho thấy, hình ảnh não bị tổn thương rất nặng, não không hoạt động. Đến ngày 3/8, gia đình đã xin bác sĩ đưa bệnh nhân về nhà.

Một số ca khác cũng rất nghiêm trọng khi kết quả chụp CT đều cho thấy não bị tổn thương. Theo khai thác từ người nhà, hầu hết các bệnh nhân đều là người nghiện rượu trong nhiều năm, một ngày uống trung bình từ 300 - 500ml rượu. Khi vào Trung tâm Chống độc, hầu hết đều trong tình trạng rối loạn chuyển hóa, tổn thương não.

Đang nằm điều trị tại Trung tâm Chống độc là bệnh nhân Nguyễn Đức H (52 tuổi, ở Gia Lộc, Hải Dương). Trước đó, sáng 28/7, bệnh nhân thấy mệt, không tiếp xúc với mọi người, ăn uống kém. Đến khoảng 16h cùng ngày, bệnh nhân thấy khó thở, sau khó thở tăng dần, lơ mơ gọi hỏi không biết, đồng thời xuất hiện cơn co cứng toàn thân. Bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện huyện Gia Lộc và được đặt ống nội khí quản, sau đó, được chuyển lên Bệnh viện tỉnh Hải Dương, xét nghiệm và xử trí thở máy, rồi được chuyển lên Trung tâm Chống độc. Hình ảnh chụp CT, MRI cho thấy, bệnh nhân bị tổn thương não nặng, có rối loạn chuyển hóa. Đặc biệt, hàm lượng methanol trong máu của bệnh nhân cực cao, lên tới 163mg/dL, trong khi chỉ với mức trên 20mg/dL đã được ghi nhận là ngộ độc methanol. Các bác sĩ cho biết, việc điều trị cho bệnh nhân sẽ còn kéo dài và chưa thể đánh giá được mức độ phục hồi sau tổn thương não.

Theo ThS. BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, hầu hết các trường hợp ngộ độc rượu đều do uống rượu trắng. Kinh nghiệm cấp cứu, điều trị cho bệnh nhân ngộ độc rượu lâu năm của BS Nguyên cho thấy, với tình trạng ngộ độc nghiêm trọng như vậy, có thể rượu nấu pha thêm cồn công nghiệp hoặc thậm chí chỉ pha riêng cồn công nghiệp. “Rượu tự nấu sẽ có thành phần này nhưng rất ít và không thể gây ngộ độc nặng đến vậy”, BS Nguyễn Trung Nguyên chia sẻ.

Uống rượu xong 2 ngày sau mới… ngộ độc

Theo các chuyên gia, các triệu chứng nhiễm độc methanol thường xuất hiện trong vòng 30 phút sau uống, nhưng cũng có thể muộn hơn. Thường có hai giai đoạn, giai đoạn kín đáo (vài giờ đến 30 giờ đầu) và giai đoạn biểu hiện ngộ độc rõ tiếp theo sau.

Điều đặc biệt là với những ca ngộ độc rượu này, bệnh nhân chỉ nghĩ là uống rượu bình thường, không hề nghĩ đến việc uống phải rượu “trộn”, trong khi những loại rượu thực phẩm sẽ làm kéo dài thời gian xuất hiện độc tính của methanol. Vì triệu chứng lúc đầu thường kín đáo và nhẹ (ức chế nhẹ thần kinh, an thần, vô cảm) nên thường bị bệnh nhân chủ quan và bỏ qua hoặc không được phát hiện. Thậm chí, có bệnh nhân uống rượu 2 ngày sau mới biểu hiện các triệu chứng ngộ độc.

Đơn cử như trường hợp bệnh nhân Vũ Duy Đ (54 tuổi, ở Thanh Hóa), là người nghiện rượu nhiều năm. Theo lời kể của gia đình, 2 ngày trước khi vào viện, bệnh nhân Đ có uống rượu. Sau đó 2 ngày, bệnh nhân hôn mê, chuyển từ bệnh viện tuyến dưới lên Trung tâm Chống độc vào ngày 31/7 trong tình trạng hôn mê, hàm lượng methanol trong máu lên tới 35,8mg/dL, tổn thương não và rối loạn chuyển hóa. Bệnh nhân được cấp cứu, xử trí nhưng tiên lượng rất khó qua khỏi.

BS Nguyễn Trung Nguyên cho biết, sau ngộ độc methadol, bệnh nhân có thể có một số biểu hiện khác và di chứng như có thể đau lưng, thân mình, cứng gáy (giống xuất huyết màng não), cứng cơ, da có thể lạnh, vã mồ hôi. Về tiêu hóa, bệnh nhân có thể bị viêm dạ dày xuất huyết, viêm tụy cấp biểu hiện đau thượng vị, nôn, tiêu chảy. Nếu bị ngộ độc trung bình hoặc nặng, bệnh nhân có thể thay đổi chức năng gan. Ngoài ra, còn có các di chứng thần kinh khác như: Hội chứng parkinson, thiết hụt nhận thức, viêm tủy cắt ngang và giả liệt vận nhãn.

Khi bị ngộ độc rượu, lúc đến viện, bệnh nhân thường tỉnh táo và kêu đau đầu, chóng mặt. Sau đó, bệnh nhân lại quên, bồn chồn, hưng cảm, ngủ lịm, lẫn lộn, hôn mê, co giật. Về thị giác, bệnh nhân ngộ độc rượu lúc đầu chưa biểu hiện, sau đó nhìn mờ, sợ ánh sáng, ám điểm, đau mắt, song thị, giảm hoặc mất thị lực, ảo thị (ánh sáng chói, các chấm nhảy múa, nhìn thấy đường hầm...). Khi ngộ độc nặng, có thể có xuất huyết hoặc nhồi máu nhân bèo, tụt não. Bệnh nhân cũng bị nhịp tim nhanh, thở nhanh và sâu, huyết áp bình thường cho đến khi tử vong. Trước khi có các biện pháp điều trị đặc hiệu như hiện nay, bệnh nhân thường tử vong do ngừng thở.

Để phòng ngộ độc rượu, các bác sĩ khuyên người dân nên hạn chế uống rượu. Nếu uống thì phải chọn loại có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, kể cả rượu nấu ở trong làng, trong xã cũng phải rõ nguồn gốc. Trường hợp người uống rượu rơi vào tình trạng lẫn lộn, gọi không thưa, nói không ra tiếng, thở khò khè, vã mồ hôi, buồn nôn, nôn và đau bụng, co giật… thì cần nhanh chóng đưa đến bệnh viện cấp cứu.

Thu Nguyên