Người dân nói gì việc đưa thêm tên vào sổ đỏ?

Nhiều gia đình lo lắng việc bổ sung thêm tên nhân thân trong GCN sẽ thêm rắc rối. Ảnh: PV

Lo ngại có thể khiến gia tăng tranh chấp đất đai?

Thông tư 33/2017/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) quy định giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) sẽ ghi tên các thành viên trong gia đình cùng sử dụng đất, có hiệu lực từ 5/12/2017 tới đây.

Với quy định mới, nhiều người lo ngại sẽ khiến gia tăng việc tranh chấp đất đai, làm phân hóa gia đình và phức tạp hơn trong vấn đề sở hữu tài sản. Nếu cha mẹ mua thì tài sản thuộc về cha mẹ, con cái sẽ được hưởng khi cha mẹ cho con một phần theo tự nguyện. Với quy định mới như hiện nay, cứ thêm nhân khẩu lại phải kê khai thêm người sẽ dẫn đến việc phát sinh quyền sở hữu như nhau, rất phức tạp.

“Theo tôi việc bổ sung này quá thừa và trái luật, bởi theo Hiến pháp và Luật Dân sự, nhà nước bảo hộ quyền sử dụng tài sản hợp pháp của người dân. Tức là ai có tài sản hợp pháp thì nhà nước bảo vệ, nếu tài sản có giấy tờ của cá nhân thì tài sản chỉ cần đứng tên người đó.

Nếu tài sản chung của hộ gia đình thì chỉ cần ghi hộ gia đình ông A, hoặc hộ gia đình ông B là đủ. Cũng như tài sản chung của công ty cổ phần, chỉ cần 1 người đại diện là đủ”, anh Bùi Thế Hà, trú tại ngõ 329 Cầu Giấy (Hà Nội) bình luận.

Bà Nguyễn Thị Lan, Khu đô thị Mỹ Đình II, quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) thì bày tỏ: “Bổ sung nhân thân vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ khiến thủ tục hành chính rườm rà hơn, chứ đâu phải cải cách hành chính?

Người bỏ tiền ra mua đất, muốn bán cũng phải xin con cháu. Vào bệnh viện cần tiền chữa trị cũng phải xin phép con cháu bán đất. Bao nhiêu câu chuyện đau lòng về việc bố mẹ cho con cái tài sản, đất đai rồi con cái đuổi bố mẹ ra đường chưa đủ sao?”.

Dễ gây thêm phiền nhiễu

Tuy nhiên, trao đổi với ông Mai Văn Phấn, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký đất đai, Tổng cục Quản lý đất đai, Bộ TNMT về vấn đề trên ông Phấn lại cho rằng, việc dư luận chưa đồng tình là do chưa hiểu chính xác quy định.

Theo quy định trước đây, chỉ ghi tên chủ hộ trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã có nhiều vướng mắc, bất cập và khiếu nại xảy ra. Chẳng hạn, với việc giao đất nông nghiệp, vì chủ hộ là bố mẹ đứng tên nên bố mẹ đã bán cả đất của các con đi. Việc này phát sinh chuyện các con của những người này đòi lại quyền sử dụng đất của mình dẫn tới khiếu nại. Quy định mới sẽ bảo vệ lợi ích hợp pháp của những người này.

Cũng theo ông Phấn thì, người nào được Nhà nước giao đất, giao nhà thì người đó có tên trong GCN và ngược lại không được giao đương nhiên sẽ không có tên. Việc xác lập quyền sử dụng đất của hộ gia đình chưa xác định rõ các thành viên có chung quyền sử dụng đất nên không có đầy đủ cơ sở pháp lý để xử lý tài sản bảo đảm có quyền sử dụng đất, cũng như giải quyết các quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến đất đai của hộ gia đình mới xảy ra tranh chấp.

Theo quy định tại Khoản 29 Điều 3 Luật Đất đai đã ghi rõ, “hộ gia đình sử dụng đất là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân gia đình, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất”.

Việc ghi tên các thành viên trên sổ đỏ sẽ được áp dụng đối với trường hợp đất cấp cho hộ gia đình. Các thành viên được ghi tên trên sổ đỏ của hộ gia đình là các thành viên có tên trên sổ hộ khẩu tại thời điểm cấp sổ. Điều này, để tránh tranh chấp phát sinh về sau khi thay đổi nhân khẩu trong hộ gia đình. Còn đất cấp cho cá nhân thì vẫn giữ nguyên như từ trước tới nay, không thay đổi.

Thông tư 33/2017/TT-BTNMT của Bộ TN&MT cũng không đặt thêm thủ tục hành chính mà chỉ nhằm đảm bảo sự phù hợp với quy định của pháp luật về dân sự (Khoản 2 Điều 212 Bộ luật Dân sự quy định trường hợp định đoạt tài sản là bất động sản là tài sản chung của gia đình thì phải có sự thỏa thuận của tất cả các thành viên gia đình là người thành viên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ).

Các chuyên gia lĩnh vực bất động sản khi được hỏi cũng thừa nhận, quy định mới trong Thông tư 33/2017/TT-BTNMT là chặt chẽ về mặt pháp lý. Tuy nhiên các chuyên gia cũng thừa nhận việc xác định quyền sở hữu chung không đơn giản.

Theo quy định hiện tại, việc xác nhận hai vợ chồng đứng tên trong GCN đã là phức tạp rồi, giờ lại thêm các thành viên trong hộ gia đình nữa sẽ khiến phức tạp hơn. Nhất là đối với gia đình có nhiều thế hệ, nhiều thành viên, vì vậy nói quy định mới thêm thủ tục hành chính là không sai.

Chúng ta đang tiến tới đơn giản hóa thủ tục hành chính bằng việc bỏ hẳn sổ hộ khẩu, chứng minh nhân dân thì với quy định này nếu không được hướng dẫn cụ thể sẽ tạo ra sự lúng túng, cứng nhắc, tăng phiền hà cho dân.

Chưa kể cụm từ cấp giấy chứng nhận cho “hộ gia đình” cũng rất dễ gây hiểu lầm là cấp cho cả hộ gia đình, trong khi trên thực tế chỉ là cấp cho những người có chung quyền sở hữu trong hộ gia đình. Vì vậy, rất cần có hướng dẫn triển khai cụ thể, tránh phiền nhiễu cho dân.

Nguyễn Huế - Đông An