Người dân “tá hỏa” vì không biết hôm nay là 30 tháng Giêng hay mùng 1 tháng Hai

Bà Bích Hồng, số 55 ngõ 20 đường Mỹ Đình (quận Nam Từ Liêm, Hà Nội) gửi tin thắc mắc: “Từ khi sinh ra (năm 1952) đến nay, hầu như tôi thấy tháng Giêng là tháng đủ (30 ngày). Vậy có nghĩa tháng Giêng 29 ngày nếu có là cực kỳ hiếm.

Tôi có nhờ con tôi kiểm tra theo cuốn lịch Vạn Niên có in các ngày trong năm đến năm 2050 thì năm nay Kỷ Hợi vẫn đủ 30 ngày. Sáng nay mua hoa quả về cúng mùng 1 như thường lệ thì thấy các bà ở chợ hỏi nhau cúng hôm nay hay ngày mai. Tôi thấy băn khoăn quá!”.

Không chỉ bà Hồng thắc mắc, nhiều bạn đọc đã gọi điện nhờ chúng tôi hỏi các nhà làm lịch xem vì sao có sự khác biệt trong lịch Vạn Niên và lịch in dùng trong năm Kỷ Hợi này.

Ngày 6/3 năm nay theo lịch in ấn hiện hành là ngày 1/2 âm lịch, khác với lịch Vạn Niên là ngày 30 tháng Giêng.

Ông Nguyễn Xuân Bách (số 18, ngõ 55, đường Trần Phú, quận Hà Đông, Hà Nội) phản ánh, tình trạng có sự sai lệch giữa lịch Vạn Niên và lịch in treo tường, lịch block xuất hiện từ năm ngoái, Mậu Tuất 2018.

“Năm ngoái (Mậu Tuất) con gái tôi lấy chồng, chúng tôi và nhà trai đau đầu vì tháng 9 âm lịch cũng bị thiếu 1 ngày, do đó sang tháng 10 âm lịch ngày cũng bị lệch theo. Nhà chúng tôi xem ngày tốt theo lịch Vạn Niên, trong khi nhà trai chọn theo lịch phát hành treo trong nhà. Sự khác biệt ấy đã khiến hai nhà mâu thuẫn, cuối cùng nhà trai đã tham khảo một số thầy nghiên cứu và chọn theo lịch Vạn Niên”.

Hiện nhiều người vốn tin dùng lịch Vạn Niên thì quyết định mai sẽ cúng ngày mùng 1 “cho đúng với lịch cổ nhân bao năm nay dùng”.

Chia sẻ về vấn đề này, nhà nghiên cứu Nguyễn Bá Minh, Viện Nghiên cứu tiềm năng con người, cho biết hiện tượng tháng Giêng có 29 ngày đã từng xảy ra vào các năm năm Canh Tuất 1910, Kỷ Mùi 1919, Canh Thân 1920, Quý Hợi 1923, Giáp Tý 1924, Bính Dần 1926... Gần đây, năm Nhâm Tý 1972, Tân Dậu 1981, Ất Sửu 1985. .. cũng có tháng Giêng 29 ngày (là tháng thiếu). Những tháng có ngày thiếu này đều có trong lịch Vạn Niên.

“Không thể nói năm nào tháng Giêng cũng là tháng đủ 30 ngày được. Có điều theo lịch Vạn Niên thì năm nay tháng Giêng đủ (30) ngày, các nước khác dùng âm lịch tháng Giêng đủ 30 ngày. Có mỗi Việt Nam mình là tháng Giêng năm nay chỉ có 29 ngày thôi” – nhà nghiên cứu Nguyễn Bá Minh nói.

Theo nhà nghiên cứu Hoàng Triệu Hải, Trung tâm Nghiên cứu Lý học Đông Phương, thì lịch in năm nay có sai lệch với lịch Vạn Niên: “Việc khác biệt này sẽ dẫn đến có sự sai lệch về can chi cho những ngày trong tháng Hai, ảnh hưởng đến việc chọn ngày tháng để cưới hỏi, động thổ…”.

“Những câu hỏi thắc mắc của người dân, ở góc độ nghiên cứu thì tôi có thể nói là đang có sự sai lệch giữa lịch hiện hành và lịch Vạn Niên. Còn vì sao có sự khác biệt này, câu trả lời dành cho những người soạn lịch” – ông Hoàng Triệu Hải nói.

Hà Anh