Người đứng sau thành công của những ca phẫu thuật

GS.TS Nguyễn Quốc Kính, Trưởng khoa Gây mê hồi sức (Bệnh viện Việt Đức) là một trong 15 cá nhân xuất sắc của ngành y tế được công nhận chức danh Giáo sư trong năm nay.  Ảnh: H.Nguyên

 

Ông là một trong số những cá nhân xuất sắc được Hội đồng Chức danh giáo sư Nhà nước công nhận chức danh Giáo sư trong năm 2013.

 

Câu chuyện đầu tiên mà Giáo sư Nguyễn Quốc Kính chia sẻ với chúng tôi là thành công đầu tiên của ca ghép gan cho bệnh nhân từ người hiến tạng đã chết não ở Bệnh viện Việt Đức. Đấy là khoảng những năm 2010, một bệnh nhân ở Điện Biên đã được một người chết não cho tạng. Tuy nhiên, điều khiến ông lo lắng là nước ta chỉ mới ghép tạng giữa người sống và người sống dưới sự trợ giúp kĩ thuật của các bác sĩ nước ngoài, chưa bệnh viện nào ghép tạng từ người cho đã chết não. Bệnh viện có thể mời người nước ngoài trợ giúp nhưng thời gian không còn nhiều. Nếu chậm trễ, người hiến tạng chết não quá lâu sẽ không ghép được nữa.

Trong giây phút ngàn cân treo sợi tóc về sự sống của người bệnh, BS Nguyễn Quốc Kính cùng các đồng nghiệp quyết định thực hiện ca ghép tạng. Trước và sau ca phẫu thuật, nỗi lo lắng khiến ông nhiều đêm mất ngủ. Thế nhưng sau đó, thành công từ ca ghép tạng này đã khiến nhóm nghiên cứu các nhánh đề tài ghép tạng của Bệnh viện Việt Đức vững tin bước tiếp con đường họ đã miệt mài nghiên cứu và ứng dụng.

Tuy nhiên, để có được thành công như hôm nay, các bác sĩ ở Bệnh viện Việt Đức cũng gặp không ít nỗi xót xa. Đấy là câu chuyện của một bệnh nhân trung niên bị chấn thương sọ não do cột điện đổ vào đầu, sau đó rơi vào tình trạng chết não. Sau khi tìm hiểu, BS Nguyễn Quốc Kính cùng đồng nghiệp biết được bệnh nhân này còn một em trai bị suy thận nặng, mỗi tuần đang phải chạy thận nhân tạo 3 lần với hy vọng sống mong manh và chi phí chạy thận rất tốn kém. Bệnh nhân suy thận này cũng được chỉ định ghép thận nhưng không có điều kiện để ghép. Các bác sĩ đã động viên, thuyết phục và nhận được sự đồng ý của vợ, con gái, một số người thân khác trong gia đình để người bệnh chết não hiến thận cho em trai. “Tuy nhiên, mọi cố gắng của chúng tôi đã thất bại vì bố của hai người con trai bất hạnh này kiên quyết không đồng ý ghép tạng vì sợ ca phẫu thuật không thành công…”, ông Kính xót xa nhớ lại kỷ niệm buồn.

 

Chủ tịch Hội đồng Chức danh giáo sư Nhà nước, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Vũ Luận vừa ký quyết định công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Giáo sư, Phó giáo sư năm 2013 cho 547 nhà giáo, nhà khoa học. Trong số này, ngành y tế có số lượng Giáo sư, Phó giáo sư nhiều nhất với 15/56 Giáo sư và 75/491 Phó giáo sư của tất cả các ngành. Lễ trao chứng nhận chức danh Giáo sư, Phó giáo sư năm 2013 sẽ được tổ chức vào ngày 18/11 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội.

GS Nguyễn Quốc Kính sinh năm 1957, quê gốc Hải Phòng. Với 6 công trình nghiên cứu cấp Bộ và Nhà nước, năm nay, ông đã được công nhận chức danh Giáo sư cao quý. Trong đó, nhánh công trình “Ghép tạng từ người cho chết não” thuộc đề tài cấp Nhà nước về ghép tạng mà Bệnh viện Việt Đức thực hiện, là một trong những thành công rực rỡ của GS Nguyễn Quốc Kính và đội ngũ y bác sĩ ở bệnh viện. Từ 2010 đến nay, đã có 18 người chết não cho tạng và Bệnh viện Việt Đức đã ghép tạng từ người cho chết não với số lượng 9 ca ghép gan, 35 ca ghép thận. Hiện nay, tất cả bệnh nhân ghép tạng này đều đang sống khỏe mạnh.

GS Nguyễn Quốc Kính cho biết, đề tài này thành công mở ra nguồn hiến tạng dồi dào vì hàng tuần, có nhiều bệnh nhân, nạn nhân chết não. Nếu tính ra cả năm, số người có thể hiến tạng là rất lớn. Việc ghép tạng trong nước có chi phí rẻ bằng 1/3 so với ở nước ngoài, chưa kể chi phí đi lại, ăn ở cho bệnh nhân và người nhà. Điều khó khăn nhất trong các nhánh đề tài mà GS Nguyễn Quốc Kính và các cộng sự đang thực hiện là chúng ta vẫn nặng về tư duy Á Đông nên rất khó khăn khi thuyết phục gia đình người chết não hiến tạng, trong khi ở nước ngoài, việc này rất dễ.

Khi nói về đóng góp của GS Nguyễn Quốc Kính, nhiều đồng nghiệp không giấu được niềm thán phục về trí tuệ cũng như thái độ khiêm nhường trong cuộc sống của ông. Mặc dù thành công trong nhiều đề tài nhưng họ vẫn gọi ông với cái tên trìu mến: “Thầy Kính gây mê”. ThS Cấn Văn Sơn, Phó trưởng Khoa Khám bệnh (Bệnh viện Việt Đức) chia sẻ: “Trong một ca mổ, tai biến đưa đến rủi ro cho bệnh nhân xấu nhất chính là do gây mê. Tính mạng bệnh nhân trên bàn mổ phụ thuộc rất lớn ở bác sĩ gây mê - hồi sức. Sự cống hiến của đội ngũ bác sĩ gây mê hồi sức rất quan trọng, thầm lặng góp phần cứu sống người bệnh… Và GS Nguyễn Quốc Kính là một trong những con người thầm lặng ấy”.