Người Hà Nội phản ứng thế nào trước đề xuất lấp hồ Thành Công?

Hồ Thành Công có vị trí đắc địa với hai mặt giáp đường Huỳnh Thúc Kháng và Láng Hạ (Hà Nội). Ảnh: T.G

Mới chỉ là đề xuất

Nguồn cơn của sự việc là tại hội thảo khoa học về cải tạo chung cư cũ tại Hà Nội, đại diện Công ty CP Đầu tư và Phát triển đô thị Việt Hưng (VIHAJICO) đã đề xuất UBND Hà Nội cho phép lấp 1 ha hồ Thành Công để lấy đất xây nhà tái định cư cho các hộ dân đang sống tại chung cư Thành Công, thuộc diện cải tạo.

Trước đề xuất này, nhiều đại biểu tại hội thảo hết sức ngỡ ngàng. Đại diện doanh nghiệp này giải thích đây là phương án táo bạo song được nhiều hộ dân chấp thuận. Họ không phải rời đi tạm cư nơi khác, lại tận mắt chứng kiến nhà tái định cư được xây dựng như thế nào…

Mới đây, trong một thông cáo được phát đi liên quan đến sự việc, đại diện HAJICO cho biết: “Doanh nghiệp đề xuất giữ nguyên diện tích của mặt hồ Thành Công trong dự án cải tạo, xây dựng lại khu tập thể Thành Công. Theo đó, đơn vị đưa phương án dùng 1 ha diện tích công viên và mặt hồ hiện hữu để xây nhà ở tái định cư cho người dân và đồng thời hoàn lại bằng cách đào bổ sung 1 ha mặt nước về phía Bắc. Đây mới chỉ là phương án đề xuất”.

Chủ đầu tư cho biết, đề xuất nhằm đảm bảo tính khả thi của đồ án nhằm tăng tiện ích cho khu dân cư mới, tạo được quỹ đất sạch giúp triển khai ngay nhà tái định cư mà không phải di chuyển dân đến các khu tạm cư, tránh gây xáo trộn cho cuộc sống của người dân. Mặt khác, người dân cũng có điều kiện giám sát và khẳng định chất lượng nơi ở mới của mình mà nhà đầu tư sẽ cung cấp, doanh nghiệp đã đề xuất giải pháp điều chỉnh quy hoạch công viên và hồ Thành Công hiện hữu khoảng 10ha theo hướng không làm thay đổi diện tích mặt nước hiện có.

Người dân… “sốc nặng”

Ngày 12/4, theo ghi nhận của PV Báo Gia đình & Xã hội, tại khuôn viên hồ Thành Công, không khí vẫn hết sức nhộn nhịp. Như thường lệ, những người dân vẫn đến đây để dạo bộ, tập thể dục buổi sáng… Tuy nhiên, những câu chuyện phiếm hằng ngày dường như đã bị nhường chỗ cho một sự kiện quan trọng với tất thảy: Lấp hồ để xây nhà tái định cư.

Một khảo sát nhanh của PV cho thấy, hầu hết những người được hỏi đều kịch liệt phản bác ý tưởng này. Bà Nguyễn Thị Vinh (74 tuổi, sống tại khu tập thể G1 Thành Công) bức xúc: “Sau khi nắm được thông tin tôi rất bất ngờ. Đây là đề xuất không thực tế và rất khó chấp nhận. Hàng vạn con người quanh đây chỉ có mỗi cái hồ để hít thở, sinh hoạt hàng ngày. Ngoài chức năng điều hòa không khí, chức năng thoát nước thì hồ này còn là nơi sinh hoạt cộng đồng của người dân. Tôi cho rằng, đề xuất này không vì dân, không vì môi trường, không vì sức khỏe của người dân mà vì lợi ích kinh tế riêng”.

Đáng lưu ý, theo bà Hải ở tầng 5 nhà A1 Thành Công, trong phiếu điều tra xã hội học được phát kê khai mà người dân nhận được không có chữ nào liên quan đến xây nhà ở hồ Thành Công. Bà Hải khẳng định: “Đây là đề xuất trên cung trăng. Tôi không biết họ đề xuất bao giờ nhưng chúng tôi chưa được hỏi ý kiến”.

“Đề xuất thiển cận”

Trao đổi với chúng tôi, TS. Phạm Sỹ Liêm - Nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam - phản đối đề xuất này, dù là lấp 1ha hồ Thành Công rồi lại đào hoàn trả ở một vị trí khác, không làm thay đổi diện tích mặt nước của Công ty Việt Hưng. “Việc tái định cư cho các hộ dân phải giải tỏa nhà rõ ràng là cần thiết nhưng việc lấp hồ dù chỉ là một phần thôi rồi lại đào ở chỗ khác hoàn trả cũng không thể chấp nhận được. Cá nhân tôi phản đối việc này”, TS. Liêm cho biết.

Theo TS. Liêm, đặc điểm của hồ trong đô thị còn có chức năng điều hòa nước mưa và có tác dụng ngay tại chỗ nên không thể lấy một nơi khác để thay thế. Thứ nữa, đây cũng là cảnh quan đặc sắc của đô thị, trở thành nét riêng của Thủ đô Hà Nội, nơi vị trí địa lý có nhiều mặt nước, nhiều hồ.

Ông Liêm cũng nêu rõ, mỗi hồ ở Hà Nội đều có vị trí địa lý, giá trị khác nhau nên việc tôn tạo, gìn giữ hồ phải được coi trọng chứ đừng nói đến việc lấp. “Trước đây, một số hồ đã bị lấp, vì thế những hồ còn lại phải đưa vào diện bảo vệ, giữ gìn khi mỗi hồ có một đặc sắc riêng. Còn việc doanh nghiệp không hiểu được giá trị của hồ mà đưa ra đề xuất lấp thì dù thế nào cũng là thiển cận, thiếu suy nghĩ. Tôi mong các cơ quan chức năng của Hà Nội sẽ xem xét thật kỹ, không chấp nhận đề xuất như vậy” – vị chuyên gia này nhấn mạnh.

Còn TS Đào Ngọc Nghiêm - Nguyên Kiến trúc sư trưởng TP Hà Nội, hiện là Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Hà Nội – thì lại cho rằng, Nhà nước, Quốc hội đã khẳng định cải tạo chung cư cũ phải tuân theo quy hoạch. “Yêu cầu của thành phố phải gia tăng thêm không gian công cộng, cây xanh, mặt nước thì đề xuất lấp hồ đi chỉ vì mục tiêu cải tạo chung cư là điều khó có thể chấp nhận được”, ông Nghiêm cho hay.

Vị chuyên gia này cũng nhấn mạnh: “Kể cả trong trường hợp doanh nghiệp bù lại 1 ha mặt nước mới cho hồ Thành Công thì chắc chắn cũng chưa tính tới sự biến đổi về sinh thái, về mô hình sử dụng đất. Đền bù 1ha ở chỗ khác thì hình dáng hồ như thế nào, vì hồ nước còn liên quan tới vấn đề thoát nước mặt, liên quan tới địa chất, thủy văn. Đặc biệt với những hồ ở nội đô đã ổn định thì luôn gắn với hệ thống hạ tầng kỹ thuật khung của cả khu vực. Vì thế, theo tôi đừng lấp chỗ này, khoét chỗ kia, giải pháp ấy chưa tính tới tổng thể quy hoạch”.

Nhóm Phóng Viên