Đây quả thực là tin vui cho người dân ở các huyện nghèo. Như vậy, hằng năm sẽ có lần lượt hơn 100.000 người được đào tạo nghề và giải quyết việc làm.
Không phải làm việc trong nước, mà xuất khẩu lao động để có thu nhập cao hơn. Nếu như chỉ nhìn vào con số đó và hình dung một viễn cảnh áo cơm nhẹ nhàng thì lòng thật vui, nhưng có một điều mà ai cũng phải giật mình suy nghĩ, đó là sự thành công còn phụ thuộc vào khâu thực hiện.
Gần đây, có nhiều địa phương tổ chức dạy nghề cho thanh niên, nhưng vấp phải nhiều khó khăn nên hiệu quả rất thấp. Thanh niên nông thôn có trình độ văn hóa thấp, khả năng tiếp thu kiến thức kém. Nhiều học viên bỏ học giữa chừng vì không theo kịp chương trình, có người không thích học vì ngành nghề không hấp dẫn, không phù hợp với nhu cầu thực tế.
Đối với các huyện nghèo vùng sâu vùng xa, trình độ văn hóa của thanh niên còn thấp hơn nhiều. Cho nên khả năng tiếp cận với thông tin, nhận thức về pháp luật, hiểu biết về môi trường công nghiệp rất hạn chế. Việc đào tạo nghề và giáo dục pháp luật cho lao động nông thôn quả thực không dễ dàng.
Số lượng người xuất khẩu lao động không phải phụ thuộc vào ý chí của VN mà còn từ phía các quốc gia nhập khẩu. Chất lượng lao động cao thì họ mới tiếp nhận, ngược lại sẽ bị cắt hợp đồng, thậm chí gửi trả lao động về nước. Trên thực tế đã có nhiều trường hợp người lao động VN bị trả về do tay nghề kém hoặc vi phạm kỷ luật. Chưa kể, có nhiều trường hợp lao động VN vi phạm pháp luật nước sở tại, bỏ việc làm và trốn ở lại, gây án nghiêm trọng.
Đặt ra các vấn đề đó để thấy rằng, cần phải có chiến lược đào tạo và xuất khẩu lao động đúng đắn. Điều căn bản và quyết định cho sự thành công của chương trình là vấn đề đào tạo nghề, giáo dục kiến thức pháp luật và lao động công nghiệp. Các cơ sở dạy nghề, doanh nghiệp nên đặt mục tiêu xã hội lên trên lợi nhuận, để lựa chọn các giải pháp, chương trình phù hợp và hiệu quả. Nếu không có một chiến lược đúng đắn, việc xuất ngoại làm việc của người nghèo cũng chỉ là giấc mơ, trong lúc tiền bạc nhà nước đầu tư cho chương trình lại nhập vào túi của “ông” lãng phí.
Lê Thanh Phong