Người thu nhập thấp mòn mỏi chờ vốn mua nhà

Người thu nhập thấp khó có cơ hội mua nhà vì thiếu vốn ưu đãi như trước đây. Ảnh: H.P

Nhiều người vỡ mộng mua nhà giá rẻ

Ghi nhận của chúng tôi tại các sàn bất động sản chuẩn bị cho tháng cuối năm 2017 cho thấy nhu cầu nhà ở xã hội là rất lớn. Chủ trương phát triển nhà ở xã hội thời gian qua của các ban, ngành cũng khá quyết liệt. Tuy nhiên, việc triển khai đang bị ách tắc do còn nhiều vướng mắc.

Vào trang batdongsan.com.vn, một trong những trang thông tin lớn về bất động sản ở Việt Nam, nếu gõ từ khóa “nhà thu nhập thấp” cho thấy khoảng hơn 23 triệu lượt tìm kiếm. Nhu cầu nhà ở phân khúc này lớn như vậy nhưng thực tế dự án lại không có nhiều.

Một số dự án chung cư nhà thu nhập thấp đang triển khai ở huyện Chương Mỹ (Hà Nội) chỉ có giá trung bình 600 triệu đồng/căn nhưng không dễ bán bởi nó nằm xa trung tâm thành phố đến 20km. Đó cũng là tình trạng chung của những dự án mới cho người thu nhập thấp, thường là xa trung tâm kết nối hạ tầng kém.

Ở một số dự án gần trung tâm thành phố hơn, trung bình, mỗi căn hộ trong những dự án nhà cho người thu nhập thấp có giá dưới 15 triệu đồng/m2, tổng giá trị dưới 1 tỷ đồng. So với mặt bằng giá chung cư không cao nhưng đối với rất nhiều người dân, mức giá này chẳng thấp chút nào. Nên dù có nhu cầu mua nhà, nhiều người dân cũng chỉ dám đứng nhìn.

Chị Nguyễn Thị Cúc, công nhân ở khu công nghiệp Nam Thăng Long cho biết: “Giá như thế là quá cao (khoảng 1 tỷ đồng). Với thu nhập của mình thì sau trang trải nuôi con cái, tiền tích góp mỗi tháng không là bao. Nếu giá nhà khoảng 400 đến 500 triệu thì còn cố vay mượn. Giá nhà thu nhập thấp mà nằm mức tiền tỷ thì mình chịu”.

Chính sách về nhà ở xã hội và nhà thương mại giá rẻ cùng gói vay ưu đãi 30.000 tỷ đã giúp thực hiện giấc mơ an cư cho rất nhiều người thu nhập thấp, kéo theo đó là cầu trong phân khúc nhà giá rẻ cũng tăng cao. Nhưng khi gói 30.000 tỷ đồng chấm dứt vào cuối năm 2016, việc tiếp cận nhà ở phân khúc này đối với người thu nhập thấp trở nên xa vời.

Công ty tư vấn BĐS Savills cho hay, từ đầu năm đến nay, mới bán được 1/3 trong tổng số các căn hộ giá rẻ mới đưa ra thị trường. Con số này được đánh giá là chậm hơn rất nhiều so với cùng kỳ những năm trước khi còn gói hỗ trợ 30.000 tỷ đồng. Kết thúc gói hỗ trợ tín dụng này, người dân vẫn mong ngóng sự hỗ trợ tiếp theo nhưng chưa biết đến bao giờ.

Thiếu hỗ trợ tài chính, điều kiện không như kì vọng, còn hồ sơ thủ tục cũng chẳng hề đơn giản. Khó khăn lớn nhất của người mua nhà là việc xin chứng minh người đăng kí chưa có nhà ở. Chủ doanh nghiệp thì e dè bởi họ chẳng có cơ sở nào để xác nhận điều kiện sống thực tế của từng nhân viên. Còn xã, phường chỉ chịu trách nhiệm trên địa bàn đăng kí sổ hộ khẩu. Điều này khiến thủ tục mua nhà trở nên phức tạp hơn rất nhiều.

Chờ vốn đến bao giờ?

Theo Quyết định 1013/QĐ-TTg tháng 6/2016 của Chính phủ về lãi suất cho vay ưu đãi nhà ở xã hội, lãi suất cho vay ưu đãi của Ngân hàng Chính sách Xã hội đối với các đối tượng quy định tại Nghị định sẽ là 4,8%/năm, lãi suất nợ quá hạn được tính bằng 130% lãi suất khi cho vay.

Thời điểm tháng 6/2016, khi gói ưu đãi lãi suất 30.000 tỷ đồng sắp kết thúc, người lao động có thu nhập thấp có thêm lựa chọn vay vốn với mức lãi suất thấp hơn 0,2%/năm so với gói 30.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, khi gói 30.000 tỷ đồng kết thúc thì chương trình này vẫn không triển khai được trong năm 2016 vì không có vốn cho vay.

Từ tháng 2/2017, Ngân hàng Chính sách Xã hội thông báo đã xây dựng kế hoạch nguồn vốn, trong đó đề xuất năm 2017 là 1.000 tỷ đồng. Gói vay này dành cho cán bộ có thu nhập không phải chịu thuế thu nhập, công nhân viên quốc phòng, lực lượng vũ trang, người nghèo thành thị.

Để cho vay, NHCSXH sẽ phối hợp cùng địa phương và các tổ chức chính trị-xã hội để nhận đơn, bình xét, chấm điểm để chọn ra người được vay vốn, sau đó mới thực hiện thủ tục vay vốn, hợp đồng tín dụng, thế chấp nhà. Song, cho đến bây giờ khi chuẩn bị bước vào tháng cuối cùng năm 2017, gói hỗ trợ này vẫn nằm trên giấy.

Anh Nguyễn Hoàng Lân, cùng vợ là chị Lan Anh từ huyện Thanh Chương, Nghệ An ra Hà Nội mưu sinh cũng đã được 7 năm. Anh Lân làm ở khu công nghiệp, còn chị Lan Anh ở nhà sửa chữa quần áo. Trong 7 năm chắt chiu vợ chồng anh tích cóp được 400 triệu đồng. Anh mong sẽ vay được vốn ưu đãi từ ngân hàng với lãi suất thấp để mua nhà ở xã hội. Tuy nhiên đến nay, hi vọng này của anh vẫn còn… nằm trên giấy.

Tương tự vợ chồng anh Lân, vợ chồng anh Trần Văn Bích (Từ Liêm, Hà Nội) cưới nhau được 3 năm, có con nhỏ nên rất muốn mua nhà. Anh Bích chia sẻ, anh là bộ đội, vợ làm công nhân, tổng thu nhập khoảng 10 triệu đồng/tháng. Qua tìm hiểu anh thấy mình cũng tương đối đủ điều kiện tham gia, do đó, dự định vay gói ưu đãi mua căn hộ khoảng 800 triệu đồng. Tuy nhiên, đến bây giờ anh vẫn chưa biết khi nào có.

Hiện nay, nguồn vốn cho nhà ở xã hội chủ yếu vẫn từ ngân hàng. Tuy nhiên, trao đổi tại Diễn đàn bất động sản Việt Nam thường niên lần 1 mới tổ chức, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng tài chính cho nhà ở xã hội đang là vấn đề nan giải, dường như chủ yếu chỉ huy động từ ngân hàng là chính, từ các nguồn tín dụng khác còn rất hạn chế.

Trước mắt, khi chưa có phương án giảm sự phụ thuộc vào ngân hàng, trong khi nhu cầu rất lớn, nếu không nhanh chóng sắp xếp nguồn tín dụng để tiến hành giải ngân, thì nhiều người thu nhập thấp sẽ mất cơ hội mua được nhà, bởi phát triển nhà ở xã hội cần đi kèm với hỗ trợ tín dụng.

Hà Phương