Người tiêu dùng tích trữ hàng hóa: Tự làm khổ bản thân

Bởi số lượng người tiêu dùng rất hùng hậu, mỗi gia đình chỉ tích trữ thêm một chút, sẽ tạo nên sự quá tải rất lớn cho hệ thống cung ứng.

Tích trữ các loại hàng dân sinh...

Đến các siêu thị lớn như Big C, Metro, Fivimart... ở Hà Nội vào những ngày cuối tuần, nhiều người sẽ nghĩ các bà nội trợ là... tiểu thương, khi chứng kiến cảnh họ lặc lè đẩy những chiếc xe chật cứng các loại hàng với số lượng lớn.

Bà Nguyễn Thị Hằng (56 tuổi ở 223 phố Khuất Duy Tiến, Thanh Xuân, Hà Nội) giải thích: “Buôn bán gì đâu, tôi mua hàng về dùng dần đấy. 50kg gạo, 3 can dầu ăn loại 5 lít, 5 thùng mì ăn liền, còn lại là các đồ lặt vặt. Lúc nãy tôi đi xe ôm đến đây, bây giờ thì phải gọi taxi chở về”.

Chị Nguyễn Thị Trang (32 tuổi ở xóm Mới, thôn Phù Dực, xã Phù Đổng, Gia Lâm, Hà Nội) đang mua sữa Friso gold ở cửa hàng Hồng Minh, phố Thành Công, nói: “Tôi sợ giá sữa sẽ lại tăng. Cách đây gần hai tháng giá sữa tăng thêm 10%, chỉ tính riêng tiền mua sữa cho hai đứa con đã đội thêm hơn 100.000 đồng/tháng. Mỗi khoản chỉ tăng một chút, nhưng cộng lại đã thành một món lớn”.

Ông Lê Ngọc Dũng, Phó giám đốc Siêu thị Uni mart thừa nhận: “Thời gian gần đây đã xuất hiện tình trạng người tiêu dùng tích trữ hàng, khiến nhiều mặt hàng nhập về để bán một tuần nhưng chỉ vài ba ngày đã hết veo. Người tiêu dùng mua tích trữ nhiều nhất là những mặt hàng có nguy cơ tăng giá cao: sữa bột, gạo, dầu ăn, mì ăn liền, các loại thực phẩm đóng hộp".

Để... làm khổ mình

Theo các chuyên gia kinh tế thì khi người tiêu dùng tham gia đầu cơ là tự làm khổ mình. Vì nó sẽ tạo ra tình trạng khan hàng giả tạo, theo đó các đối tượng cơ hội có thể lợi dụng tình hình này tiếp tục đẩy giá lên cao.

Tuy nhiên, việc đầu cơ một chiều này bản thân nó cũng chứa đựng những rủi ro, vì giá tiêu dùng có thể tăng nhưng cũng có thể giảm. Bằng chứng là chỉ mấy tháng trước đây, tỉ giá tăng mạnh nhưng đến thời điểm này đang chững lại và nhiều khả năng là sẽ không tăng trong thời gian tới. Những người mua tích trữ sẽ bị đẩy vào cảnh nhà chật, sử dụng tiền thiếu hiệu quả.

Theo ông Nghiêm Chí Mỳ, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển Kinh tế xã hội Hà Nội: “Không thể trách doanh nghiệp và người dân gom hàng hay đầu cơ, bởi tính dự báo của chúng ta rất thấp, vô hình chung tạo ra tâm lý đối phó, phòng thân, lo xa trong xã hội và giới sản xuất, kinh doanh. Muốn thị trường ổn định trước tiên phải khắc phục được tâm lý đám đông”.

Ông dẫn chứng gần đây nhất là cơn sốt ảo gạo. Giới đầu cơ chỉ cần một mánh nhỏ tung tin đồn thiếu gạo và găm hàng lại. Vậy là nhà nào cũng đua nhau đi mua gạo với bất kỳ giá và loại gạo nào. Có thể thấy, nếu người dân luôn bị tâm lý đám đông làm ảnh hưởng thì vô hình chung, chúng ta đã giúp giới đầu cơ dễ dàng ghim hàng làm giá và được trục lợi. Đối với bất kỳ một mặt hàng nào, chúng ta nên có một cách nhìn về lâu dài và theo dõi nó sát sao. Để từ đó, chính người dân tự đưa ra cho mình một nhận định, chứ không phải bị động bởi hiệu ứng của tâm lý đám đông làm ảnh hưởng.

Nước ta đã trải qua nhiều cơn sốt tương tự như sốt đường, sữa, sắt, thép, xi-măng, phân bón... Tuy không như vụ sốt gạo vừa rồi, nhưng cũng gây thiệt hại không nhỏ cho người tiêu dùng. Ðáng tiếc là sau mỗi lần “cơn sốt” dịu đi, những người có trách nhiệm lại chưa cảnh giác, đề ra các biện pháp ứng phó thiết thực.

Về phía người tiêu dùng,  khi gặp tình huống “tăng giá bất thường” cần bình tĩnh, hợp tác với chính quyền đấu tranh chống đầu cơ, tăng giá, thay vì đổ xô đi tích trữ, góp phần gây loạn thị trường.

Loại đầu cơ nguy hiểm Ông Nguyễn Thái Dũng, Phó tổng giám đốc Siêu thị Big C Hà Nội Ông Nguyễn Thái Dũng, Phó tổng giám đốc Siêu thị Big C Hà Nội cho biết: “Những năm trước đây không hề có hiện tượng đầu cơ tích trữ hàng ở người tiêu dùng, nhưng thời gian gần đây tình trạng này xuất hiện khá phổ biến. Hiện tượng đầu cơ ở người tiêu dùng là loại đầu cơ nhất thời nhưng nguy hiểm hơn cả doanh nghiệp. Vì người tiêu dùng có lực lượng rất hùng hậu. Một đối tượng đầu cơ 1.000 tấn gạo được xem là rất lớn nhưng lượng tích trữ này sẽ rất khiêm tốn so với các gia đình đều tham gia đầu cơ. Mỗi gia đình chỉ cần đầu cơ thêm 30kg gạo thì số lượng sẽ rất khổng lồ, có thể lên đến hàng trăm nghìn tấn. Điều này sẽ tạo nên cơn lốc của sự sốt ảo nếu không trấn an được tâm lý người tiêu dùng. Người dân không yên tâm đổ xô đi mua mới hết hàng cục bộ, gây nên sự bất ổn trên thị trường, nơi thì thừa nơi lại thiếu. Để giảm thiểu tình trạng  này cần có chính sách vĩ mô, chính sách tiền tệ hợp lý, kiểm soát giá hàng thiết yếu chặt chẽ để trấn an dân”.

Mai Hạnh