Nguyên tắc ăn uống ngừa sâu răng

Thứ sáu, 07:15 22/04/2011 | Sống khỏe

Sâu răng là sự tiêu hủy chất vôi của men răng và ngà răng do vi khuẩn gây ra. Bệnh gây tổn thương thành lỗ sâu, làm gãy răng, sứt mẻ răng, nhiễm khuẩn phần mềm quanh răng…

Vì sao bị sâu răng?

Nhiều nghiên cứu cho thấy có 3 yếu tố gây bệnh sâu răng là: vi khuẩn, chất đường và thời gian mà vi khuẩn và chất đường bám dính ở răng. Vi khuẩn gây sâu răng trú ẩn ở lớp mảng bám răng. Đường có trong thức ăn uống. Thời gian vi khuẩn tồn tại trong miệng từ 20 phút - 1 giờ sau khi ăn. Vi khuẩn sử dụng đường để tạo thành các mảng bám răng, chúng làm lên men đường tạo ra acid, ăn mòn các chất vô cơ ở men răng và ngà răng gây ra sâu răng.

Răng còn bị ăn mòn bởi môi trường acid trong miệng, quá trình này không có mặt của vi khuẩn. Đây là quá trình mất mô cứng của răng (men răng, ngà răng) tiến triển không thể đảo ngược. Mô cứng của răng bị ăn mòn hoá học từ bề mặt răng do các acid tồn tại trong miệng.
 
Các acid trong thức ăn gồm acid citric, phospholic, ascorbic, malic, tartaric, carbonic, có nhiều trong các loại hoa quả chín và nước ép hoa quả, giấm và nước uống có ga. Nhiều nghiên cứu cho thấy: Người thường xuyên uống nước ép hoa quả, nước uống có ga, ăn dưa chua, cà muối chua, các loại trái cây chua như khế, cam quýt, tầm duột, me, sấu… bị ăn mòn răng ngày càng nặng.

Thức ăn nào có thể gây sâu răng?

Đường ăn thông thường (saccarose) là loại gây sâu răng nhiều nhất, tiếp đến là đường glucose, fructose, maltose. Các loại đường này có trong đường ăn, bánh kẹo, mật ong, mật mía, trái cây chín, mía, thốt nốt, nước ngọt... Chất đường trong thức ăn uống dính lâu trong miệng, tạo điều kiện cho vi khuẩn làm lên men. Đối với chất tinh bột có trong lương thực như gạo, ngô, khoai, sắn, đậu: nhiều nghiên cứu cho thấy chúng ít gây sâu răng.
 
Do đó, những người ăn nhiều tinh bột, ăn ít các loại đường có mức sâu răng thấp. Trái lại những người ăn ít tinh bột, nhưng ăn nhiều đường bị sâu răng nhiều hơn. Tinh bột thô ít gây sâu răng, hỗn hợp tinh bột và saccarose gây sâu răng nhiều hơn. Các loại thuốc dùng cho trẻ em như kháng sinh, vitamin, xirô ho... chứa một lượng lớn đường, vì vậy chúng có thể gây tăng tốc độ sâu răng. Trẻ em còn bị sâu răng do bú bình: thói quen của một số gia đình cho con bú lúc đi ngủ, vào giường với bình sữa cho đến khi trẻ ngủ; nhiều bà mẹ quá chiều con hoặc cho trẻ ngậm bình trong khi ngủ để giải quyết tình trạng trẻ quấy khóc ban đêm. 
 
Nên ăn uống thế nào để phòng bệnh sâu răng?

Để phòng ngừa sâu răng, chúng ta nên ăn uống theo những khuyến cáo sau đây: chỉ ăn đường dưới 500g/người/tháng sẽ giảm đáng kể nguy cơ sâu răng. Chất ngọt thay thế đường loại ngọt đậm và xylitol không gây sâu răng. Các loại ít ngọt tuy bị vi khuẩn trong miệng chuyển hoá nhưng với tốc độ rất chậm nên có thể xem là an toàn. Tương lai, thuốc dùng cho trẻ em cũng dùng các chất ngọt thay thế đường sẽ giảm tỷ lệ sâu răng cho trẻ.

Thức ăn giàu canxi, vitamin D có trong sữa, rau quả xanh, cá, phomat... giúp chống mòn răng, rụng răng và loãng xương ở người cao tuổi. Phomat rất giàu chất canxi, khi ăn phomat chất canxi bám vào bề mặt răng có tác dụng phục hồi bề mặt răng chống lại sự tấn công của acid rất hiệu quả. Vấn đề là cần tuyên truyền cho nhân dân ta có thói quen ăn phomat. Các loại rau quả không gây hại cho răng gồm: rau xanh các loại, dưa chuột, súp lơ, bí xanh, bí đỏ, cà tím, củ cải, cà rốt, mướp, dưa gang… giúp làm sạch răng và loại bỏ mảng bám. Nên ăn 200g/bữa và ăn đều đặn hàng ngày.
 
Tuy nhiên có những rau quả gây hại cho răng như: chuối, chà là, nho, cà chua, đậu hà lan, quả sung, táo ngọt, lựu, cam, quýt, quất, me chua, sấu, tầm duột... do chứa nhiều carbohydrat hoặc acid ăn mòn răng. Vì vậy, chúng ta nên dùng xen kẽ loại rau quả gây sâu răng với loại không gây sâu răng thì vừa đảm bảo đủ chất dinh dưỡng vừa phòng ngừa được sâu răng. Để hạn chế tối đa quá trình ăn mòn răng, cần hạn chế số lượng và số lần uống nước có ga.

Giữ vệ sinh răng miệng

Nên súc miệng ngay sau khi ăn hay uống đồ ngọt. Chải răng mỗi ngày 2 – 3 lần, tốt nhất là buổi sáng khi thức dậy, sau các bữa và trước khi đi ngủ. Nên dùng kem đánh răng có fluor. Lưu ý không nên đánh răng ngay sau khi ăn và uống nước trái cây, vì khi đó lớp men răng đang mềm hơn do tác dụng của acid hữu cơ trái cây, bàn chải sẽ mài mòn men răng. Đợi khoảng 30 phút sau để nước bọt có thời gian phục hồi và cân bằng chất khoáng của răng rồi hãy chải răng. Không nên cho trẻ uống nước hoa quả bằng bình vì sẽ kéo dài thời gian răng của bé tiếp xúc với đường và các acid từ hoa quả. Không nên cho trẻ ăn nhiều đồ ngọt.

Theo ThS. Bùi Ánh Nguyệt
SK&ĐS
thuhuyen
Ý kiến của bạn
8 nguồn thực phẩm chứa ‘protein hoàn chỉnh’ tốt nhất cần cho cơ thể

8 nguồn thực phẩm chứa ‘protein hoàn chỉnh’ tốt nhất cần cho cơ thể

Sống khỏe - 4 giờ trước

Protein (chất đạm) là một trong những thành phần dinh dưỡng thiết yếu nhất cần cho cơ thể. Tuy nhiên không phải nguồn protein nào cũng có giá trị sinh học như nhau. Đó là lý do chúng ta nên biết về khái niệm ‘protein hoàn chỉnh’.

Mệt mỏi, sụt cân tưởng do tuổi già, người phụ nữ 73 tuổi phát hiện cường giáp gây suy tim

Mệt mỏi, sụt cân tưởng do tuổi già, người phụ nữ 73 tuổi phát hiện cường giáp gây suy tim

Sống khỏe - 6 giờ trước

GĐXH - Mệt mỏi kéo dài, mất ngủ, tim đập nhanh và sụt 4 kg chỉ trong 1 tháng, bà Chuyên đi khám phát hiện mắc cường giáp biến chứng suy tim và ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.

Người đàn ông nhập viện sau khi tắm, bác sĩ nhắc nhở có 3 thời điểm tắm tiềm ẩn nhiều rủi ro

Người đàn ông nhập viện sau khi tắm, bác sĩ nhắc nhở có 3 thời điểm tắm tiềm ẩn nhiều rủi ro

Bệnh thường gặp - 18 giờ trước

GĐXH - Một lúc sau khi tắm, ông xuất hiện cảm giác chóng mặt rồi bất tỉnh. Khi được phát hiện và đưa đến bệnh viện, các bác sĩ xác định ông bị nhồi máu não cấp.

33 tuổi mắc cùng lúc 5 bệnh chuyển hóa nguy hiểm, bác sĩ cảnh báo thói quen nhiều người trẻ mắc phải

33 tuổi mắc cùng lúc 5 bệnh chuyển hóa nguy hiểm, bác sĩ cảnh báo thói quen nhiều người trẻ mắc phải

Bệnh thường gặp - 23 giờ trước

GĐXH - Tăng cân nhanh, thường xuyên thèm đồ ngọt, anh B.Đ.A không ngờ bản thân đang mắc cùng lúc 5 bệnh lý chuyển hóa nguy hiểm.

Mỗi ngày ăn 2 quả trứng có tốt hơn ăn 1 quả không?

Mỗi ngày ăn 2 quả trứng có tốt hơn ăn 1 quả không?

Sống khỏe - 1 ngày trước

Ăn trứng mỗi ngày giúp cung cấp protein, hỗ trợ giảm cân và bảo vệ não bộ, thị lực. Tuy nhiên, liệu ăn 2 quả trứng có thực sự tốt và mang lại nhiều lợi ích vượt trội hơn ăn 1 quả?

3 thời điểm uống nước lá tía tô an toàn và hiệu quả

3 thời điểm uống nước lá tía tô an toàn và hiệu quả

Sống khỏe - 1 ngày trước

Tìm hiểu 3 khung giờ vàng để nước tía tô phát huy hết giá trị, giúp điều hòa khí cơ, xoa dịu mẩn ngứa và làm sạch độc tố bên trong.

Bác sĩ cảnh báo 2 thực phẩm làm tăng nguy cơ ung thư, nhiều người Việt vẫn dùng mỗi ngày

Bác sĩ cảnh báo 2 thực phẩm làm tăng nguy cơ ung thư, nhiều người Việt vẫn dùng mỗi ngày

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Một số nguyên nhân gây ung thư như tuổi tác hay di truyền không thể thay đổi, nhưng chế độ ăn uống hàng ngày lại có thể tác động đáng kể đến nguy cơ mắc bệnh.

Cảnh báo: 4 món ăn sáng “khoái khẩu” của tế bào ung thư nhưng nhiều gia đình Việt rất mê, còn tưởng tốt

Cảnh báo: 4 món ăn sáng “khoái khẩu” của tế bào ung thư nhưng nhiều gia đình Việt rất mê, còn tưởng tốt

Sống khỏe - 1 ngày trước

Có thể bạn đang âm thầm “nuôi lớn” các tế bào ung thư khi ăn sáng theo 4 kiểu dưới đây trong thời gian dài mà không hay.

Dù nam hay nữ, nếu ngứa ở 2 vùng này trên cơ thể thì đi khám ngay vì có thể là dấu hiệu cảnh báo xơ gan: Hy vọng bạn không gặp triệu chứng nào

Dù nam hay nữ, nếu ngứa ở 2 vùng này trên cơ thể thì đi khám ngay vì có thể là dấu hiệu cảnh báo xơ gan: Hy vọng bạn không gặp triệu chứng nào

Sống khỏe - 1 ngày trước

Không giống như đau gan và cổ trướng của bệnh gan giai đoạn cuối, ngứa da là một trong số ít những dấu hiệu cảnh báo tiềm ẩn của xơ gan, nhưng lại dễ bị công chúng bỏ qua nhất.

Người chơi pickleball nhất định phải biết điều này để giảm nguy cơ chấn thương

Người chơi pickleball nhất định phải biết điều này để giảm nguy cơ chấn thương

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Theo các chuyên gia y học thể thao, chơi pickleball việc khởi động không đầy đủ, sai kỹ thuật có thể làm tăng nguy cơ chấn thương ở đầu gối, cổ chân, vai, tay và cột sống.

Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.