Nhà tái định cư bị doanh nghiệp làm ẩu - Dân chịu oan

Các khu nhà tái định cư từng được coi là giải pháp tối ưu cho những người bị thu hồi nhà, đất có cuộc sống ổn định hơn. Tuy nhiên, tình trạng xuống cấp nhanh của nhiều chung cư đã khiến người dân vô cùng hoang mang lo lắng. Từ hệ thống thang máy thường xuyên gặp hỏng hóc cho đến hệ thống nước gặp hư hỏng nặng...

Tất cả những hậu quả này đều do sự cẩu thả của Doanh nghiệp, nhưng việc phải đối đầu với sự nguy hiểm luôn rình rập lại là người dân.

Theo Baocongthuong.com.vn, trong những năm qua, TP.Hà Nội đã quan tâm tới công tác đầu tư xây dựng và quản lý quỹ nhà tái định cư để phục vụ cho công tác giải phóng mặt bằng, triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Đây được xem là nhiệm vụ bức thiết, cần được ưu tiên giải quyết. Tuy nhiên, quỹ nhà tái định cư luôn trong tình trạng thiếu và mất cân đối.

Nguyên nhân chính gây ra tình trạng thiếu quỹ nhà tái định cư tại Hà Nội là do một số chủ đầu tư các dự án nhà tái định cư không thực hiện đúng tiến độ đã cam kết. Lý do gây ra sự chậm trễ này, lãnh đạo một doanh nghiệp đang triển khai xây dựng dự án nhà tái định cư tại Hà Nội cho hay, doanh nghiệp tham gia xây dựng nhà tái định cư theo chỉ định của Thành phố, vừa bị khống chế về lợi nhuận, lại vừa không được hưởng ưu đãi về tiền sử dụng đất, trong khi chủ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội lại được miễn tiền sử dụng đất và miễn, giảm nhiều loại thuế khác. Hơn nữa, với việc được miễn tiền sử dụng đất và giảm nhiều loại thuế, thì giá nhà ở xã hội sẽ thấp hơn từ 10-20% so với nhà tái định cư, nên nhà tái định cư cũng khó cạnh tranh với nhà ở xã hội.

Nhiều nhà tái định cư Hà Nội đang xuống cấp

Trao đổi với Baocongthuong, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Thị Vinh cho biết,về lý thuyết, các khu tái định cư phải là một đơn vị ở hoàn chỉnh đầy đủ cả về thương mại, giáo dục, dịch vụ, cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, trên thực tế, hầu như không dự án tái định cư nào đáp ứng đầy đủ được các điều kiện trên. Việc bố trí các nơi tái định cư xa nơi cư trú cũ còn khiến người dân bị tách xa địa bàn mưu sinh, không có việc làm, không còn nguồn thu nhập. Điều này dẫn đến hệ quả là chất lượng sống của người dân tái định cư thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung, nhiều vấn đề bức xúc nảy sinh.

Thực tế đang cho thấy, nhiều người dân thờ ở với nhà tái định cư, không thiết tha nhận nhà. Lý do là những khu nhà tái định cư xuống cấp nhanh chóng, hạ tầng kỹ thuật liên tục hỏng hóc, cơ sở hạ tầng thiếu đồng bộ.

Nguyên nhân của tình trạng trên là do lâu nay, các khu nhà tái định cư của chúng ta đều xây dựng theo cơ chế bao cấp. Khi xây xong, dù chất lượng thế nào cũng được nghiệm thu và đưa vào sử dụng. Ngoài ra, hầu hết các khu nhà tái định cư không có chủ quản lý đích thực sau khi đưa vào sử dụng. Chủ đầu tư chỉ xây dựng công trình, sau đó bàn giao cho Công ty Quản lý và Phát triển nhà quản lý vận hành. Như vậy, chủ đầu tư gần như không còn trách nhiệm trong việc bảo đảm chất lượng công trình trong suốt quá trình sử dụng. “Do vậy, tình trạng thất thoát vật liệu, chất lượng nhà ở yếu, kém là điều khó tránh khỏi. Đó cũng chính là lý do vì sao chất lượng các khu nhà kinh doanh lại hơn hẳn các khu nhà tái định cư”, Tiến sĩ Vũ Thị Vinh nhấn mạnh.

Tại một khu nhà tái định cư, Đường nước sinh hoạt đi chung với đường nước thải, thường xuyên tràn ra ngoài, gây ô nhiễm. Ảnh: DN

Nguồn tin từ báo Petrotime cho rằng, nguyên nhân của tình trạng chung cư, nhà tái định cư xuống cấp như vậy là do lâu nay các khu nhà tái định cư đều xây dựng theo cơ chế bao cấp. Khi xây dựng xong, mặc kệ chất lượng thế nào cũng được đưa vào sử dụng. Và hầu hết các khu tái định cư không có chủ quản lý đích thực sau khi đưa vào sử dụng.

Chủ đầu tư chỉ xây dựng công trình, sau đó bàn giao cho Công ty Quản lý và phát triển nhà quản lý vận hành. Như vậy, chủ đầu tư gần như không còn trách nhiệm trong việc bảo đảm chất lượng công trình suốt quá trình sử dụng. Chính điều này đã dẫn đến tình trạng một công trình từ khi thi công đến khi kết thúc không được giám sát chặt chẽ. Do vậy, tình trạng thất thoát vật liệu, chất lượng nhà ở yếu, kém là điều đương nhiên.

Câu hỏi được đặt ra ở các nhà tái định cư xuống cấp là trách nhiệm của chủ đầu tư tới đâu? Và hiện tại có chế tài gì để xử lý hay không, hay lại cứ mặc kệ để đó, còn số tiền thất thoát từ những công trình yếu kém như vậy để dân phải chịu?

 Tường nhà cách mặt đất mấy chục cm ở tòa nhà N06 khu nhà tái định cư Đồng Tàu, phường Thịnh Liệt (Hoàng Mai, Hà Nội)

Mất tiền là một chuyện, nhưng với chất lượng công trình đi xuống quá nhanh như những khu nhà chung cư, tái định cư còn đặt người dân vào tình trạng sống trong lo âu, thấp thỏm. Không biết nhà sẽ sập lúc nào, tính mạng của họ luôn trong trạng thái bị đe dọa.

Mặt khác, quá trình xây dựng không đồng bộ, chủ yếu chỉ chú trọng làm nhà ở còn các dịch vụ, vui chơi, giải trí đều không được quan tâm. Chính điều này đã làm chất lượng sống của người dân thuộc các khu tái định cư giảm xuống thấp. Vì đa số các khu tái định cư mới chỉ đáp ứng được điều kiện tối thiểu về cấp điện, cấp nước.

Theo báo Tiền Phong, Sở Xây dựng Hà Nội, hiện thành phố đang giao cho các đơn vị tổng kiểm tra công tác quản lý, sử dụng quỹ nhà ở tái định cư trên địa bàn của Cty TNHH Một thành viên Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội, trong đó làm rõ các tồn tại, vướng mắc trong công tác quản lý, vận hành nhà chung cư tái định cư; các công trình nhà ở và hạ tầng kỹ thuật tái định cư, đề xuất giải quyết cụ thể, kể cả thu hồi quản lý để giao đơn vị khác thực hiện.

Huy Phong (TH)