Nhiều tỉnh phía Nam thực hiện các chính sách khuyến sinh

Trên phạm vi toàn quốc, Việt Nam đã đạt và duy trì mức sinh thay thế trong 14 năm qua. Hiện nay có 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, thậm chí một số tỉnh mức sinh đã rất thấp, tập trung ở khu vực Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và một số tỉnh duyên hải miền Trung, có quy mô dân số là 37,9 triệu người chiếm khoảng 39,4% dân số cả nước, tác động rất lớn đến sự phát triển bền vững của đất nước. 

Bà Đặng Quỳnh Thư, Vụ trưởng Vụ Quy mô dân số - KHHGĐ, Tổng cục Dân số (Bộ Y tế), cho hay trong điều kiện kinh tế tiếp tục tăng trưởng nhanh, đô thị hóa ngày càng nhanh, sự hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng, xu hướng này càng được củng cố, lan rộng. Mức sinh thấp kéo dài sẽ để lại nhiều hệ lụy như già hóa dân số nhanh, thiếu hụt lao động, ảnh hưởng đến an sinh xã hội,... Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều nước trên thế giới đã thành công trong việc giảm sinh nhưng chưa có nước nào thành công trong việc đưa mức sinh rất thấp về mức thay thế cho dù có nhiều chính sách khuyến sinh với nguồn lực đầu tư lớn.

Để nhằm đạt mức sinh thay thế, nhiều tỉnh phía Nam đã đưa ra các chính sách nhằm khuyến khích người dân "sinh đủ hai con".

Sinh đủ hai con sẽ được ưu tiên mua nhà ở xã hội

Tại Đồng Nai, trung bình 5 năm qua phụ nữ tại đây chỉ sinh 1,8 con (theo Kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở 2019). Trong 10 năm (2009-2019), tổng tỉ suất sinh của Đồng Nai vẫn duy trì dưới mức sinh thay thế. Cũng trong giai đoạn này, tỉ trọng dân số dưới 15 tuổi trên địa bàn liên tục giảm, từ 33,9% xuống còn 23,6%. Tỉ trọng dân số trong độ tuổi lao động và trên 65 tuổi cũng tăng nhanh, từ 61,7% lên 70,9% và 4,8% lên 5,5%. Xu hướng già hóa dân số dự báo sẽ diễn ra nhanh trong thời gian tới.

Tư vấn về sức khoẻ sinh sản, ý nghĩa của việc sinh đủ hai con cho người dân thị xã Long Mỹ, Hậu Giang. Ảnh: Hồng Diễm

Trong dự thảo "Kế hoạch hành động thực hiện chương trình điều chỉnh mức sinh của tỉnh Đồng Nai đến năm 2030", nhằm nâng tỉ lệ sinh tăng lên mức cân bằng tự nhiên (2,1 con/mẹ) và duy trì mức sinh thay thế, Đồng Nai khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con nhằm nâng mức sinh lên mức cân bằng tự nhiên bằng nhiều biện pháp.

Lãnh đạo Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh Đồng Nai cho hay dự thảo này đang được lấy ý kiến trước khi ban hành. Ngoài tiêu chí được ưu tiên mua nhà ở xã hội, thuê nhà ở, ưu tiên vào các trường công lập..., dự thảo cũng bổ sung một số giải pháp như ban hành quy định về việc đề cao tính tiên phong, gương mẫu của mỗi cán bộ, đảng viên trong việc sinh đủ hai con, nuôi dạy con tốt, xây dựng gia đình hạnh phúc; hỗ trợ phụ nữ khi mang thai, sinh con và sinh đủ hai con...

Đặc biệt, địa phương này sẽ chú trọng quy hoạch, xây dựng các điểm trông giữ trẻ, nhà mẫu giáo phù hợp với điều kiện của bà mẹ, nhất là các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu đô thị...

Tiền Giang lên kế hoạch rà soát, đề xuất bãi bỏ các chính sách khuyến khích sinh ít con

Tại Tiền Giang - tỉnh thuộc nhóm có mức sinh thấp, TFR từ năm 2014 trở lại đây luôn dưới mức sinh thay thế, năm 2018 là 1,68 con, năm 2019 là 1,82 con (thống kê qua tổng điều tra dân số).

Lãnh đạo ngành Dân số tỉnh Tiền Giang cho hay đối với địa phương có mức sinh thấp như tỉnh Tiền Giang, trước mắt cần rà soát, đề xuất bãi bỏ các chính sách khuyến khích sinh ít con. Cán bộ, đảng viên gương mẫu sinh đủ 2 con. Từng bước ban hành, thực hiện các chính sách khuyến khích sinh đủ hai con. Khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con được mua nhà ở xã hội, thuê nhà ở; ưu tiên vào các trường công lập, hỗ trợ chi phí giáo dục trẻ em; xây dựng mô hình quản lý, phát triển kinh tế gia đình; từng bước thí điểm các biện pháp tăng trách nhiệm đóng góp xã hội, cộng đồng đối với những trường hợp cá nhân không muốn kết hôn hoặc kết hôn quá muộn. Thí điểm, nhân rộng các dịch vụ thân thiện với người lao động như đưa, đón trẻ, trông trẻ, ngân hàng sữa mẹ, bác sĩ gia đình...

Hỗ trợ phụ nữ khi mang thai, sinh con và sinh đủ hai con: tư vấn, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em bao gồm sàng lọc vô sinh, sàng lọc trước sinh và sau sinh, phòng chống suy dinh dưỡng; tạo điều kiện trở lại nơi làm việc cho phụ nữ sau khi sinh con; giảm thuế thu nhập cá nhân; miễn giảm các khoản đóng góp công ích theo hộ gia đình. 

Những giải pháp trên được kỳ vọng sẽ góp phần giúp cho tổng tỷ suất sinh chuyển dịch về mức sinh thay thế, nhằm cân đối cơ cấu dân số, bảo đảm lực lượng lao động liên tục, góp phần quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế, xã hội tỉnh nhà.

Lần đầu tiên trong chiến dịch, chỉ tiêu "vận động sinh đủ hai con" được đưa vào xét thi đua

Tại Hậu Giang, bà Võ Thị Hoàng Loan, Chi cục trưởng Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh, cho hay Hậu Giang là một trong 21 tỉnh, thành trong cả nước có mức sinh thấp. Theo thống kê chuyên ngành thì mức sinh năm 2019 chỉ có 1,3 con/phụ nữ, năm nay đây là chỉ tiêu mới được đưa vào thi đua trong chiến dịch. Đây cũng là chỉ tiêu khó cần có thời gian thực hiện.

"Tuy nhiên, chúng tôi mong muốn thông qua Chiến dịch truyền thông lồng ghép với cung cấp dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ và nâng cao chất lượng dân số tạo nên một lực đẩy để các địa phương tích cực hơn, tuyên truyền mạnh hơn để tránh cấu trúc gia đình tương lai của Hậu Giang là 4-2-1 (ông bà nội, ngoại - hai vợ chồng - 1 con). Thực tế, một số địa phương đã vào cuộc quyết liệt, ra mắt các mô hình xã, phường, thị trấn, ấp, khu vực sinh đủ 2 con. Kỳ vọng sẽ tác động đến suy nghĩ và hành động của từng gia đình nhằm tăng sinh, đạt được mức sinh thay thế là 2,1 con/bà mẹ" - bà Loan cho hay.

Quỳnh An