Những băn khoăn thường gặp ở người cao tuổi

Người già yếu hay khỏe chủ yếu là do gene?

Các nhà khoa học cho rằng, yếu tố gene chỉ có vai trò trong khoảng 1/3 tiến trình lão hóa, phần còn lại có thể là do lối sống và môi trường. Ví dụ, nếu bạn có bố hoặc ông nội đều chết vì bệnh nhồi máu cơ tim, thì bệnh đó có thể cũng đang chờ bạn. Nhưng với chế độ vận động, ăn uống lành mạnh, kiểm soát tốt huyết áp, dùng thuốc và bỏ thuốc lá..., bạn vẫn có thể tránh khỏi bệnh tim.

Ngoài 65, nhất là khi ngoài 75 tuổi, không nên vận động để giữ chút sức lực còn lại?

Vận động hằng ngày hay 5 ngày mỗi tuần có thể làm giảm nguy cơ chết non. Vận động cũng có thể làm giảm rõ rệt nguy cơ bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ, cao huyết áp, đái tháo đường, loãng xương, trầm cảm, viêm khớp, gãy xương và một số thể ung thư. Việc tăng sức mạnh cơ bắp của đôi chân còn làm giảm nguy cơ bị ngã hoặc phải cần đến xe lăn khi tuổi cao. Nên vận động ở bất cứ tuổi nào, ngay cả với những ai trước đây chưa bao giờ vận động thân thể. Có những bài tập rèn luyện thân thể dành cho người ngoài 65 tuổi, phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng người.

Giữ được thể chất khỏe mạnh còn giúp sống khỏe và sống thọ?

Để khỏe khoắn và thoải mái, chúng ta không chỉ quan tâm đến sức khỏe thể chất mà cả sức khỏe tinh thần và cảm xúc. Đành rằng cơ thể khỏe mạnh thì tăng cơ may sống lâu, nhưng duy trì cảm xúc lành mạnh với mọi người quanh mình, với người thân, bạn bè và cộng đồng cũng rất quan trọng. Vợ chồng hòa thuận, chan hòa tình cảm cũng làm cho người cao tuổi quan tâm đến bản thân hơn. Lối sống hợp lý và tích cực có tác dụng quan trọng để giảm stress, giúp sống thọ hơn.

Có phải tế bào não của người già không còn sản sinh nữa nên không thể học hỏi thêm?

Nếu người cao tuổi vẫn tiếp tục học tập và cố gắng vượt qua khó khăn thì dù học ngoại ngữ, đọc sách để mở mang hiểu biết, chuyển sang ngành nghề khác hay chỉ để chơi các ô chữ thì não vẫn tiếp tục phát triển theo đúng nghĩa đen của từ này. Ở bất cứ tuổi nào, một bộ óc hoạt động vẫn sản sinh ra các si-náp (trạm liên hệ) mới để kết nối các tế bào thần kinh với nhau. Điều này giúp người già lưu trữ và tìm ra thông tin dễ dàng hơn. Nếu như việc học những điều mới trở nên khó khăn hơn theo tuổi tác, thì mỗi ngày nên học điều gì đó mới để giữ cho trí tuệ vẫn thích ứng với những công việc mới.

Có phải người già không cần ngủ nhiều như khi còn trẻ?

Nhu cầu ngủ hầu như không thay đổi trong suốt tuổi trưởng thành, tức 7 đến 9 giờ mỗi ngày; nhưng khi có tuổi, giấc ngủ trở nên kém sâu hơn. Từ 50 đến 60 tuổi, giấc ngủ bắt đầu kém sâu và dễ bị mất ngủ. Người có tuổi dễ buồn ngủ sớm và dậy sớm. Một giấc ngủ trưa là cách tốt để bù cho sự thiếu ngủ về ban đêm, nhưng nếu ngủ quá nhiều vào ban ngày sẽ lại gây khó ngủ về ban đêm.

Nên đi ngủ và thức dậy đúng giờ. Vận động thân thể, phòng ngủ mát mẻ, ít ánh sáng và không uống cà phê về chiều tối.. để có thể duy trì được thời gian ngủ.

Có phải tuổi về hưu đã quá muộn để từ bỏ những thói quen xấu?

Không bao giờ là quá muộn đối với việc từ bỏ những thói quen xấu. Ví dụ, nếu bỏ thuốc lá thì nguy cơ bị bệnh tim bắt đầu giảm đi hầu như ngay lập tức. Sau 5 năm bỏ thuốc, người già sẽ giảm nguy cơ bị đột quỵ rất nhiều. Nếu béo do ăn uống quá thừa thãi hay không cân đối thì việc làm giảm 5-10% trọng lượng cơ thể sẽ giúp hạ thấp được huyết áp và phòng ngừa đái tháo đường type 2.

Người cao tuổi nên ngừng hẳn chuyện quan hệ tình dục để giữ gìn sức khỏe?

Một đời sống tình dục hài hòa vẫn được chấp nhận ở bất cứ tuổi nào. Dùng một số thuốc hay mắc một số bệnh nào đó có thể gây cản trở cho chuyện tình dục, nhưng những cản trở này đều có thể vượt qua sau khi khỏi bệnh hoặc dùng thuốc khác. Không cần thiết ngừng quan hệ tình dục chỉ vì đã cao tuổi. Người già cũng cần một số hiểu biết để việc duy trì quan hệ tình dục được thuận lợi, ví dụ nam giới có khó khăn về cương dương thì hỏi ý kiến thầy thuốc để dùng Viagra, nữ giới thì cần biết cách dùng thuốc bôi trơn…

Người cao tuổi không tránh khỏi việc trí nhớ suy giảm?

Mặc dầu bệnh Alzheimer hay gặp ở tuổi già nhưng nhiều người vẫn có trí nhớ tốt suốt cả đời. Khi hay quên tên người, đồ vật hoặc cuộc hẹn thì nên gặp thầy thuốc. Bệnh trầm cảm, cô đơn hay lo phiền cũng dễ gây ra những vấn đề về trí nhớ. Muốn duy trì trí nhớ, cần rèn luyện bằng cách tập cho mình có một ham thích hay một kỹ năng mới như đọc sách, chơi ô chữ, học ngoại ngữ, học vi tính…

Theo Báo Sức khoẻ & Đời sống