Những câu hỏi về sự bất nhất trong những cảnh báo rủi ro từ vụ cháy kho Rạng Đông

Dân lo ngại nhiễm độc thuỷ ngân sau vụ cháy Công ty Rạng Đông: Ai nên đi khám và khám ở đâu?

Bất nhất trong khuyến cáo

Ngày 29/8, một ngày sau khi xảy ra đám cháy kho Công ty bóng đèn phích nước Rạng Đông, UBND Phường Hạ Đình (giáp đám cháy) phát thông báo đến người dân về những biện pháp đề phòng và bảo vệ sức khỏe do tác động từ hậu quả của vụ cháy.

Một đại diện của Sở Y tế Hà Nội cho rằng đưa ra những khuyến cáo này là cần thiết. Tuy nhiên, một ngày sau khi phát thông báo, phường ra quyết định thu hồi. UBND quận Thanh Xuân đã "kiểm điểm nghiêm khắc" UBND phường Hạ Đình. Việc khuyến cáo người dân tiêu hủy trái cây, thay đổi cây trồng,... của phường này, theo quận Thanh Xuân là "gây lãng phí", "không đúng thẩm quyền và chưa đủ cơ sở".

Đám cháy ở nhà kho Công ty Rạng Đông khiến công ty này thiệt hại 150 tỷ đồng. Dân lo lắng trước những ảnh hưởng của đám cháy tới sức khoẻ

Sau khi UBND phường Hạ Đình buộc phải rút đi khuyến cáo, đại diện Bộ Tài nguyên Môi trường trong cuối giờ chiều 30/8 lại đưa ra khuyến cáo tương tự phường Hạ Đình về phòng chống nhiễm độc, đảm bảo sức khoẻ.

Điều khác biệt trong khuyến cáo do ông Hoàng Văn Thức, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường, đưa ra có sự thay đổi hướng ảnh hưởng từ đám cháy. Thay vì bán kính 1km, theo ông Thức là, phạm vi ảnh hưởng của vụ cháy có thể lên tới 1,5km tính theo hướng gió Đông Bắc - Tây Nam đi về phía Linh Đàm.

Theo ông Thức, đối với người dân xung quanh khu vực cháy, quần áo vật dụng ở trong nhà cần phải được giặt giũ, bằng xà phòng, đặc biệt bụi bám trên vách tường, vách nhà phải được thau rửa.

Người dân lo lắng với những khuyến cáo bất nhất từ các cơ quan chức năng . Ảnh: TL

Thực phẩm trong phạm vi này (có nghĩa là có nguồn gốc từ khu vực xung quanh vụ cháy) khi chưa có kết quả công bố chính xác từ các cơ quan chức năng về chuyên môn, khoa học, môi trường của Hà Nội và các cơ quan trung ương, tạm thời người dân không nên sử dụng.

Với khu vực nguồn nước hở, có thể bà con chứa nước trong thau, trong chum, chậu, bể nước hở, đối với nước trong khu vực đó nên thau rửa toàn bộ, không sử dụng.

Và theo thông báo phát đi sáng nay của Bộ Tài nguyên - Môi trường, để đảm bảo an toàn tuyệt đối sức khỏe, người dân sinh sống quanh khu vực cháy cần thận trọng, thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh cá nhân theo khuyến cáo của ngành y tế.

Bất nhất trong thông báo

Ngày 30/8, UBND quận Thanh Xuân khi thông tin về vụ cháy và vấn đề môi trường sau cháy, cho hay, Trung tâm Quan trắc tài nguyên và môi trường (Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội) đã lấy các mẫu nước thải, nước sinh hoạt, không khí xung quanh, bụi, đất để về phân tích trong phòng thí nghiệm. Kết quả phân tích nhanh (15 giờ 20 phút ngày 30/8) các thông số như vi khí hậu, nhiệt độ, bụi... cho thấy ở mức độ bình thường.

Cũng theo thông báo này, theo thông tin ban đầu của Viện Sức khỏe Nghề nghiệp và Môi trường thuộc Bộ Y tế (đơn vị đầu ngành về lĩnh vực sức khỏe nghề nghiệp và môi trường) các chỉ số như: Thủy ngân, chì, kim loại nặng được đo bằng máy test nhanh, kết quả cho thấy các chỉ số đều trong ngưỡng cho phép, an toàn đối với người dân.

Tuy nhiên, ngay lập tức, Viện Sức khoẻ nghề nghiệp và Môi trường phản bác thông tin, theo đó, "chưa đưa ra bất kỳ kết quả quan trắc thuỷ ngân nào".

Theo đó, các cán bộ của Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường đã hoàn thành việc lấy các mẫu đất, nước, không khí ở khu vực xảy ra đám cháy công ty Rạng Đông để xét nghiệm. Tổng số 15 mẫu (đất, nước sinh hoạt, nước bề mặt, nước thải) được lấy trong khu vục nhà máy và tại khu dân cư gần nơi đám cháy. Đơn vị này cho biết sẽ chạy máy cả trong ngày nghỉ để có kết quả sớm nhất có kết quả xác định có hay không thủy ngân tồn dư hoặc phát tán ra môi trường, từ đó sẽ có khuyến cáo sớm đến người dân. Dự kiến kết quả xét nghiệm có sau khoảng 4-5 ngày nữa.

Viện trưởng Viện này, ông Doãn Ngọc Hải cho rằng, nên theo dõi sức khỏe người dân ở khu vực đám cháy Công ty Rạng Đông vì các nguy cơ hiện chưa được đánh giá đầy đủ, việc rút lại khuyến cáo không có nghĩa là không có nguy cơ mà chỉ là chưa đúng thẩm quyền chuyên môn.

"Bộ Y tế vào cuộc với mong muốn có các bằng chứng cụ thể, đưa ra các giải pháp và chỉ số theo dõi đánh giá sức khỏe để người dân không hoang mang nhưng cũng không nên bỏ qua việc kiểm soát các nguy cơ. Về chuyên môn, nguy cơ lan truyền thủy ngân qua đất là chậm nhất; lan truyền nhanh hơn qua nước và không khí" - ông Hải nói.

Sáng 31/8, VnExpress dẫn lời bà Vương Thị Vân Khánh, Chánh văn phòng UBND quận Thanh Xuân nói: "Kết quả dẫn trong thông cáo của quận là sơ bộ ban đầu đo bằng máy. Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường (Bộ Y tế) cung cấp cho quận tại cuộc họp chung, có biên bản làm việc. Họ cũng phải có trách nhiệm với thông tin này".

Chất thay thế thuỷ ngân lỏng của Rạng Đông khiến người dân lo lắng

Trong thông báo chiều 30/8 của Công ty Rạng Đông, đơn vị này khẳng định từ năm 2016 đã sử dụng Amalgam thay thế cho thuỷ ngân lỏng trước đây.

Ông Hoàng Văn Thức cho biết, đèn huỳnh quang, compact có chứa lượng theo quy định của EU hay quy chuẩn Việt Nam có chứa thuỷ ngân khi làm sản phẩm. Công ty Rạng Đông đã chuyển dây chuyền công nghệ dần thay thế thuỷ ngân kim loại lỏng trong bóng đèn. Khi sử dụng almagam, khả năng phát tán ra môi trường đỡ bay hơi, giảm hơn.

Các chuyên gia hóa học cho biết Amalgam là một hợp kim của thủy ngân khi hòa tan với một kim loại khác. Chất này còn được gọi là "hỗn hống".

Nghĩa là về mặt bản chất, Amalgam vẫn chứa thủy ngân.

Thủy ngân ở dạng Amalgam thường là thể rắn, do đó, khó phát tán, khó bay hơi và dễ thu hồi hơn dạng thủy ngân nguyên chất ở thể lỏng.

"Tuy nhiên, trong điều kiện nhiệt độ của đám cháy ở nhà máy Rạng Đông, nhiệt độ lên rất cao nên khó tránh khỏi việc thủy ngân bay hơi từ Amalgam. Do đó, nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường xung quanh rất cao, nghĩa là không thể nói trong điều kiện đó việc sử dụng Amalgam là an toàn", TS Trần Quang Tùng, Đại học Bách khoa Hà Nội trả lời Báo Gia đinh & Xã hội sáng nay, phân tích.

Thu Nguyên