Những chứng nhân huyền thoại: Mắc cạn và hủy tàu

 

Một số "tàu không số" của ta bị địch truy đuổi tấn công, khiến các chiến sĩ buộc phải nổ súng chống trả hoặc cho hủy tàu, chấp nhận hi sinh. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp tưởng chừng như không thể cứu vãn, bằng sự mưu lược, khéo léo, lính "tàu không số" đã có những xử trí ngoạn mục để bảo vệ cả người lẫn khí tài…

 

Ông Vũ Đăng Khoa vui vẻ khoe với tôi về cái sự sung sướng lúc nhận quân trang toàn "hàng xịn" thời bấy giờ khi được biên chế xuống tàu 67. Nhưng rồi ông ngậm ngùi tiếc nuối cho biết, không ngờ chuyến đi đầu tiên của mình lại là chuyến đi định mệnh với con tàu 67. Nó đã phải hi sinh giữa cồn cát phương Nam sau khi hoàn thành sứ mạng.

Tháng 9/1964, pháo thủ Vũ Đăng Khoa cùng đồng đội đến K35 Đồ Sơn lấy vũ khí cho tàu 67. Tại đây, cấp trên ra lệnh tập trung 3 tàu cùng đi nhận hàng một lúc. Tàu của ông Khoa gồm 15 chiến sĩ, Thuyền trưởng là Hoàng Đình Nguyên, Chính trị viên là Lê Hồng Phước. Đã 47 năm trôi qua nhưng ông Khoa vẫn đọc vanh vách họ tên đầy đủ của từng đồng đội. Ai phụ trách máy, ai cơ điện, ai y tá... ai quê ở đâu, ăn ngủ thế nào, tất tật không sót một người. Đặc biệt, trên tàu của ông Khoa còn có 3 cán bộ của đoàn 126 do Trung ương cử vào Nam công tác, gồm Đại tá Nguyễn Văn Trang người Hải Dương - vào phụ trách chỉ huy miền tại Bến Tre và 2 Trung tá khác.

Các cựu chiến sĩ “tàu không số” ôn chuyện chiến đấu tại nhà riêng của ông Vũ Văn Đức (giữa). Ảnh: V.Nguyễn

Đêm ngày 14/9/1964, tàu của ông Khoa xuất phát từ Đồ Sơn, sang đến khu vực đảo Hải Nam (Trung Quốc) và gặp 2 "tàu không số" là tàu 54 (Thuyền trưởng Đinh Đạt) và tàu 69 (Thuyền trưởng Nguyễn Hồng Phước). Tại đây, 3 chiếc tàu không số này cùng lấy nước ngọt, thực phẩm để sẵn sàng Nam tiến. Bất ngờ biển bão lớn khiến cả 3 chiếc phải nằm im chờ đợi. Sóng và gió to đến mức không mở nổi cánh cửa. Họ phải chờ đến 7-8 ngày thì thời tiết mới thuận lợi để có thể xuất phát, lúc ấy là đầu tháng 10/1964.

Trong hành trình nhiều ngày lênh đênh trên biển, tàu 67 không ít lần đụng độ với máy bay trinh sát của địch, nhưng các phi công trên trời chỉ thấy một con tàu dân sự bình thường, phía trên treo lủng lẳng cá gỗ, lưới đánh cá trùm khắp hai đầu tàu. Chúng không hề biết rằng, dưới lớp bạt và lưới phủ kín kia là nòng pháo 12 ly 7 mà ông Khoa phụ trách một khẩu, sẵn sàng khạc lửa đáp trả nếu bị phát hiện. Cứ như vậy, con tàu không số dần tiến vào vùng chiến dịch mà địch không hề biết. Mỗi khi phát hiện đang ở gần tàu tuần tra của Mỹ và quân đội Việt Nam cộng hòa, tàu lại lảng ra ngoài khơi xa, đến tối, lợi dụng điều kiện thời tiết để về gần bờ.

Sau hơn nửa tháng, từ ngoài biển, ông Khoa và các đồng đội đã nhìn thấy ánh sánh rực lên của thành phố Sài Gòn. Lệnh từ cấp trên điều 2 tàu vào Bến Tre (trong đó có tàu 67), 1 tàu xuống Cà Mau. Nhưng do phải lảng vảng nhiều ngày tránh né địch, tầm nhìn hạn chế vì mưa lớn, tàu 67 của ông Khoa đã đi lệch tới 20 hải lý, không thể bắt liên lạc được với đất liền. Lúc này, việc điều khiển tàu hoàn toàn dựa vào kinh nghiệm sông nước và lý trí của những người thủy thủ. Hai chiếc "tàu không số" còn lại được sự giúp đỡ của người dân địa phương đã an toàn đi tiếp qua những cồn cát rình rập dưới mặt nước. Tàu 67 thì mắc cạn. Tình thế cực kỳ nguy nan.

Tàu 67 dùng hết tốc lực để vượt cồn nhưng cuối cùng cũng mắc kẹt tại khu vực Cồn Lợi (giáp ranh Trà Vinh và Bến Tre). Đây là nơi xuất phát đầu tiên của những chuyến tàu từ Nam ra Bắc xin vũ khí nên địch rất lưu ý. "Thôi chết, bị cạn rồi. Nếu không tính cách sơ tán thì sáng ra là lộ. Bốt Trà Vinh xuống kiểm tra, sẽ mất hết hàng, hi sinh người". Nhiều thủy thủ tàu 67 kêu lên như vậy. Một cuộc họp chi bộ lập tức diễn ra để lên phương án đối phó với địch, cứu tàu, cứu hàng.

 

Sáng hôm sau, các cán bộ, chiến sĩ được bố trí bí mật lên bờ. Trên tàu lúc này chỉ còn Chính trị viên Lê Hồng Phước, máy trưởng Hoàng Anh Dũng và một người xung phong ở lại là pháo thủ Vũ Đăng Khoa. Tất cả đều mặc trang phục của dân Nam Bộ, che lấp tàu kỹ càng, sẵn sàng đối phó với tình huống xấu nhất. Tờ mờ sáng, theo lệnh của Chính trị viên, ông Khoa vừa treo lên một chiếc cờ "ba sọc" thì bỗng xuất hiện 2 người mặc áo bà ba đen vác súng (dân vệ của ngụy quyền Sài Gòn) tiến tới. Một tên hỏi: "Tàu to thế nhỉ?". Ông Khoa thản nhiên quát: "Các anh không có việc gì thì đi chỗ khác. Tàu chúng tôi bị cạn chứ có gì mà ngó nghiêng". Hai người kia bỏ đi.

Ông Khoa vừa tranh thủ nấu được nồi cơm cho anh em thì thấy 5 chiếc máy bay địch kéo tới. Chúng lượn lờ xung quanh tàu, súng máy và các cửa thả bom như sẵn sàng trút lửa xuống bất kỳ lúc nào. Chính trị viên Lê Hồng Phước bỗng nhảy chồm chồm, miệng hớn hở vẫy tay chào. Phía trên cột tàu, chiếc cờ "ba sọc" vẫn tung bay trong gió. Đám phi cơ không nghi ngờ gì nữa, chúng kéo vào ngôi làng Thành Phú gần đó, oanh tạc tan nát một cái chợ để trả thù một vụ máy bay của chúng bị bắn rơi tại đây.

Ngay sau đó, nước lên, mất đến 2 tiếng loay hoay, con tàu 67 vẫn nằm chình ình giữa cồn cát. Đến tầm trưa lại xuất hiện thêm một đám tàu lố nhố ngoài khơi xa, rất may chúng không tiến về phía tàu. Rồi nước rút. Tất cả bất lực. Đến lúc này, khả năng bị lộ là rất cao, nếu không xử lý được sẽ mất toàn bộ hơn 100 tấn hàng. Mọi người đã nghĩ đến phương án hủy tàu để bảo toàn lực lượng. Thật may, đến chập tối, các chiến sĩ đã lên bờ khi trước quay trở lại để bàn cách di tản hàng. Vậy là suốt một đêm, hơn 100 bộ đội và dân quân du kích được huy động bốc hàng vào trong căn cứ, đến sáng ngày hôm sau mới xong.

Hàng hóa di tản xong, chiếc tàu vẫn trơ trơ giữa cồn. Các chiến sĩ nhận định, suốt cả đêm có đông người đến tàu như vậy, kiểu gì địch cũng biết, nên không thể để tàu lại được. Họ quyết định phá tàu. Đêm hôm sau, ông Khoa lên nhà căn cứ rồi hành quân qua Bến Tre gặp tàu 54 của Thuyền trưởng Đinh Đạt. Đúng khi anh em đang ăn cơm và kể lại hành trình gian nan thì bỗng nghe thấy một tiếng nổ lớn, chai lọ trên bàn rơi cả xuống đất. Tiếng nổ đó cách chỗ ông Khoa, ông Đạt tới 20km. Một tấn bộc phá đã kết thúc cuộc đời của con tàu không số mang... số hiệu 67.  (Còn nữa)

Việt Nguyễn