Những lưu ý về sức khỏe khi đi máy bay

Trên khía cạnh y khoa, chưa có bằng chứng rõ rệt về ảnh hưởng của ngồi lâu trên máy bay với máu cục tĩnh mạch. Tuy nhiên, một số người sau đây dễ gặp phải rủi ro này:

- Đã có tiền sử bị máu cục tĩnh mạch hoặc phổi.

- Gia đình có vấn đề về sự đông máu.

- Người hay bị chứng đông máu (thrombophilia).

- Bệnh nhân ung thư hoặc đã điều trị ung thư.

- 3 tháng trước khi bay, có giải phẫu lớn hoặc thay khớp xương hông, xương đầu gối.

- Đã từng bị tai biến não.

Ngoài ra, máu cục tĩnh mạch cũng thường thấy ở phụ nữ mới sinh, đang uống thuốc ngừa thai; người hút thuốc lá; người tuổi cao, mập phì.

Để phòng tránh máu cục:

- Đừng xếp hành lý ở dưới hàng ghế trước mặt, để có khoảng trống cho đôi bàn chân cử động.

- Uống thêm nước lạnh, nước trái cây để tránh thiếu nước.

- Tránh uống nhiều cà phê, rượu mạnh vì các thứ này làm cho tiểu tiện nhiều, mất nước cơ thể.

- Mang tất hơi bó sát bắp chân, uống thuốc viên aspirin (hỏi bác sĩ).

- Năng cử động chân như là đứng lên đi tới đi lui, khi có thể.

- Khi ngồi, nên cử động thân mình, như là nhổm mông, bắp đùi lên khỏi mặt ghế, co duỗi đầu ngón chân, cử động, lắc bắp thịt ở bắp vế; co duỗi chân khi ngồi, vươn vai.

Cảm giác lùng bùng, đau trong tai

Rối loạn này thường xảy ra hơn nếu đang bị cảm lạnh, dị ứng hoặc viêm nhiễm xoang, khi mà các ống thông tai với mũi miệng bị nghẹt, cản trở sự ra vào của không khí. Do đó, khi bị dị ứng hoặc bệnh hô hấp trầm trọng, nên hoãn chuyến bay. Và nếu khó khăn thường xuyên xảy ra mỗi lần đi máy bay, nên đi khám bác sĩ để chữa trị nguyên nhân.

Để tạm thời giảm thiểu khó khăn này, nên há miệng, cử động xương hàm qua lại hoặc nuốt nước miếng. Làm như vậy để giải thoát nghẹt ở ống Eustache.

Say sóng

Thường thường hành khách hay gặp cảm giác say sóng (motion sickness) khi ngồi trên máy bay cánh quạt chứ ít khi với máy bay phản lực.

Để tránh khó chịu này, nên hỏi bác sĩ có nên uống thuốc chống say hay không. Đồng thời có thể áp dụng các biện pháp như sau:

- Lấy chỗ ngồi phía trên cánh máy bay, ít bị chao đảo.

- Lựa máy bay loại lớn.

- Lựa chỗ ngồi cạnh cửa sổ có thể nhìn ra ngoài.

- Hướng gió mát máy lạnh về phía mặt.

- Giảm thiểu thức ăn, nước uống có nhiều hơi.

- Tránh uống rượu 24 giờ trước khi bay.

Lây lan bệnh nhiễm

Trên máy bay, không khí đều được điều chỉnh, thanh lọc để giảm thiểu mùi hôi cũng như loại trừ vi sinh vật gây bệnh.

 Không khí trong khoang máy bay là một hỗn hợp 50% không khí từ bên ngoài và 50% không khí trong máy bay đã được đưa vào hệ thống lọc rất cao hiệu năng, tương tự như hệ thống lọc không khí tại phòng giải phẫu ở bệnh viện.

Theo các chuyên gia y tế, sự lây lan bệnh thường xảy ra khi ngồi kế sát người bệnh, hít phải vi khuẩn do người này nhả ra khi ho, nói hoặc hắt hơi sổ mũi. Ít khi có lây nhiễm do vi sinh vật bay trong không khí, vì chúng đều bị giữ lại ở hệ thống thanh lọc không khí chung cho cả máy bay và hệ thống thanh lọc đặt gần hàng ghế.

Tuy nhiên với bệnh lây lan mạnh như bệnh lao, cúm, SARS sự lây bệnh có thể xảy ra. Người bệnh nên cho nhân viên phi hành biết để áp dụng các biện pháp thích hợp, bảo vệ khách hàng.

Cấp cứu trên máy bay

Trên mỗi máy bay đều có một hộp cấp cứu y tế. Trong hộp có máy đo huyết áp, ống nghe khám bệnh, vài ống tiêm và kim tiêm thuốc, một cặp bao tay cao su.

Trong thời gian bay, hộp cấp cứu chỉ được mở khi phi hành đoàn tìm được nhân viên y tế có khả năng chuyên môn trên máy bay hoặc sau khi tiếp xúc với nhân viên y tế tại bản doanh công ty hàng không.

Một số trường hợp riêng

- Bị nhồi máu cơ tim, không có biến chứng thì 3 tuần sau khi lành bệnh, có thể bay được. Huyết áp cao, không kiềm chế được thì nên hạn chế bay.

- Bị tiểu đường, nhất là týp 1, phụ thuộc vào thuốc insulin, và di chuyển qua nhiều múi giờ, thì nên cẩn thận. Mang insulin nhiều hơn nhu cầu một chút, giữ trong tủ lạnh, với kim tiêm, máy thử đường, ít viên kẹo. Tới nơi, điều chỉnh lại giờ ăn cơm, giờ dùng thuốc, phân lượng insulin tùy theo lượng đường trong máu.

Kinh nghiệm nhắc ta cho dễ nhớ là khi di chuyển về hướng Đông, ngày ngắn đi thì số lượng insulin cần cũng ít đi. Còn đi về phương Tây thì ngày dài, insulin cần tăng chút đỉnh. Nhưng nhớ đo đường huyết theo lịch trình định sẵn.

- Bị bệnh tâm trí, nên uống viên thuốc an thần, kiêng rượu.

- Khi bị bệnh thiếu máu nặng, nên trì hoãn bay để điều trị vì đôi khi cần thêm dưỡng khí để thở.

- Mới giải phẫu ghép nối động mạch tim mà không có biến chứng, cũng nên đợi 2 tuần lễ cho an toàn. Các giải phẫu khác ở bụng, ngực... nên đợi lành hẳn vết mổ, không biến chứng, đại tiểu tiện thông suốt, trước khi bay.

- Lưu ý về mắt: Thay đổi áp suất trong máy bay và không khí khô có thể ảnh hưởng tới mắt vừa được điều trị cườm mắt, thay ghép thủy tinh thể. Do đó, nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bay. Bệnh nhân mới mổ vì tăng nhãn áp có thể bay nếu đang dùng thuốc do bác sĩ chỉ định.

Người hay bị khô mắt nên mang theo nước mắt nhân tạo, đặc biệt là những ai mang kính áp tròng hoặc bị viêm ngứa mắt.

- Có thai: Nếu đang có thai thì nên cẩn thận.

Một vài hãng máy bay yêu cầu có giấy chứng nhận của bác sĩ là ngày khai hoa nở nhụy không xảy ra trong vòng 4 tuần, khi bay ngoại địa. Còn nội địa thì 7 ngày trước khi sinh vẫn được bay. Lý do chính là họ ngại sinh đẻ trên máy bay, rắc rối, chứ việc bay không có ảnh hưởng xấu gì cho thai phụ, thai nhi.

Theo Sức khỏe & Đời sống