Hà Nội
23°C / 22-25°C

Những mũi tiêm vaccine của cuộc đời

Thứ ba, 08:10 04/02/2014 | Sống khỏe

GiadinhNet - “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”, vì vậy bạn đừng thờ ơ với phương pháp phòng bệnh chủ động, chi phí thấp mà đem lại hiệu quả cao - tiêm chủng.

Cùng điểm qua những loại vaccine nên tiêm ngừa trong suốt cuộc đời để đảm bảo cuộc sống khỏe mạnh từ khi lọt lòng mẹ đến khi trưởng thành.

Những mũi tiêm vaccine của cuộc đời 1
Để an toàn cho sức khỏe, bạn và người thân
nên tuân thủ tiêm chủng đúng lịch.
“Đội quân áo giáp nhân tạo”

Cơ thể được bảo vệ bởi hai loại miễn dịch là tự nhiên và nhân tạo. Trong miễn dịch nhân tạo lại chia thành hai loại:

Miễn dịch chủ động: Được tạo ra do tiêm các loại ̣vaccine đặc hiệu. Vaccine đưa vào cơ thể chính là những loại vi khuẩn, virus (đã được giảm hoạt lực) để kích thích cơ thể tạo kháng thể, phòṇg tránh được bệnh.

Miễn dịch thụ động: Trong trường hợp khẩn cấp như đạp vào kim loại gỉ ́sét hoặc bị động vật nghi ngờ mắc bệnh dại cào cắn thì để phòng bệnh kịp thời, bác sĩ sẽ chỉ định huyết thanh kháng uốn ván hay huyết thanh kháng dại. Kháng huyết thanh khác vaccine ở chỗ kháng thể được trực tiếp đưa vào chứ không phải chờ cơ thể tự tạo.

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Từ năm 1985, chương trình tiêm chủng mở rộng đã được chủng mở rộng đã được triển khai trên phạm vi cả nước. Các mũi vaccine được tiêm vào thời điểm cụ thể là:
- Sơ Sinh: Tiêm vaccine phòng lao (BCG) và viêm gan B trong vòng 24 giờ sau sinh.

- 2 tháng tuổi:  Tiêm vaccine phòng bạch hầu – ho gà - uốn ván (DPT); viêm gan B (VGB), viêm màng não  mủ do Hib mũi 1 và uống vaccine ngừa bại liệt (OPV) lần 1.

- 3 tháng tuổi: Tiêm vaccine phòng DPT - VGB – Hib mũi 2 và uống vaccine ngừa bại liệt lần 2.
-  4  tháng tuổi:  Tiêm vaccine phòng DPT – VGB – Hib mũi 3và uống vaccine ngừa bại liệt lần 3.
9 tháng tuổi: Tiêm vaccine ngừa sởi mũi 1.
18 tháng tuổi: Tiêm vaccine phòng DPT mũi 4 và sởi mũi 2.

Một số loại vaccine không nằm trong chương trình tiêm chủng mở rộng nên tiêm cho trẻ là vaccine ngừa tiêu chảy cấp (cho trẻ từ 2-6 tháng tuổi); vaccine ngừa cúm (trẻ từ 6 tháng tuổi).

Cho trẻ trên 1 tuổi và người lớn

 Bao gồm các loại:

- Vaccine ngừa viêm não Nhật Bản (JEV)

- Vaccine ngừa bệnh thủy đậu

- Vaccine ngừa sởi - quai bị - rubella
 
-  Vaccine viêm gan siêu vi A

Ở người lớn có kết quả xét nghiệm HbsAg (viêm gan siêu vi B) âm tính, cần  tuân thủ lịch tiêm 3 liều vaccine ngừa viêm gan B.

 Lưu ý: Vaccine phòng thủy đậu, rubella và cúm có ý nghĩa quan trọng với phụ nữ độ tuổi sinh đẻ. Do đó, chị em cần được tiêm ngừa trước khi mang thai.

 Trẻ trên 2 tuổi và người  lớn

- Vaccine ngừa viêm não do não mô cầu (A C)

- Vaccine ngừa viêm não, viêm phổi do phế cầu

- Vaccine ngừa thương hàn

- Vaccine ngừa ung thư cổ tử cung (trẻ em từ 9 tuổi).

Vaccine uốn ván (VAT) cho phụ nữ

Thai phụ bị uốn ván có thể gây thai chết lưu và bé sinh ra dễ bị uốn ván rốn sơ sinh, tỷ lệ tử vong cao. Do đó, lưu ý lịch tiêm:

VAT 1: Lần đầu ở phụ nữ 15 đến 35 tuổi hay phụ nữ có thai

VAT 2: Ít nhất 4 tuần sau VAT 1

VAT 3: Ít nhất 6 tháng sau VAT 2 hoặc khi có thai lần sau

VAT 4: Ít nhất 1 năm sau VAT 3 hoặc khi có thai lần sau

VAT 5: Ít nhất 1 năm sau VAT4 hoặc khi có thai lần sau

Trường hợp đặc biệt

 Người bị chó,mèo, khỉ...hay động vật nghi dại cắn, cào cấu làm trầy xước da nên tiêm huyết thanh kháng dại. Nếu bị trầy xước do sắt gỉ cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để tiêm huyết thanh kháng uốn ván.

Tuy nhiên, để an toàn, tiết kiệm và hiệu quả, bạn nên tiêm vaccine phòng chống bệnh dại và vaccine uốn ván. Điều này giúp đề phòng nguy hiểm mà bạn không biết hay không có điều kiện tiêm phòng kịp thời. Huyết thanh có giá thành cao và nhiều tác dụng không mong muốn hơn so với vaccine. 
 
Lưu ý khi tiêm ngừa
 
- Tiêm chủng mở rộng và tiêm chủng ở dịch vụ có khác nhau về các mũi vaccine và giá cả. Ngoài ra, khi đưa bé đi tiêm, bạn đừng quên mang theo sổ chích ngừa của bé để bác sĩ theo dõi và chỉ định chính xác loại và thời điểm tiêm. 
 
- Sau khi tiêm ngừa, bạn nên ngồi lại ít nhất 30 phút để theo dõi các phản ứng. Khi có một số biểu hiện nguy hiểm như: sốt cao, hạ thân nhiệt, đau đầu, chóng mặt, choáng váng, vật vã, khó thở, nôn ói, đau quặn bụng… cần thông báo ngay với bác sĩ, điều dưỡng để được xử lý kịp thời.
 
- Thực tế, không có loại vaccine nào có thể đảm bảo phòng bệnh tuyệt đối. Hiệu quả còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: cơ địa, khả năng bền vững của kháng nguyên, miễn dịch giảm theo thời gian, vaccine không được bảo quản đúng, kỹ thuật tiêm sai sót, không tiêm đúng lịch hoặc bỏ tiêm nhắc…

Gần đây có nhiều thông tin về trường hợp đáng tiếc xảy ra liên quan đến tiêm chủng nhưng đến nay, tiêm ngừa bằng vaccine vẫn là biện pháp phòng bệnh hiệu quả. Thực tế, lợi ích khi tiêm ngừa vaccine vẫn cao hơn nhiều so với những ca gặp phản ứng không mong muốn sau tiêm.

  
 
 Tư vấn chuyên môn: Ths. Bs. Hồ Vĩnh Thắng
Bệnh viện Pasteur TP. HCM
Nhật Minh

 

minhphuongthuctap
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Tết đến, cảnh báo nguy cơ ngộ độc rượu tăng cao

Tết đến, cảnh báo nguy cơ ngộ độc rượu tăng cao

Y tế - 13 giờ trước

Cận Tết, nhu cầu sử dụng rượu bia tăng mạnh theo các cuộc liên hoan, tất niên. Thực tế tại Nghệ An cho thấy đã ghi nhận nhiều ca ngộ độc rượu nặng, thậm chí tử vong do methanol. Các bác sĩ cảnh báo người dân không chủ quan, tuyệt đối tránh sử dụng rượu không rõ nguồn gốc để bảo vệ tính mạng.

Ninh Bình: Bé 3 tuổi nhập viện cấp cứu sau khi uống nhầm axit trong chai nhựa

Ninh Bình: Bé 3 tuổi nhập viện cấp cứu sau khi uống nhầm axit trong chai nhựa

Y tế - 13 giờ trước

GĐXH - Khi dọn nhà chuẩn bị đón Tết, người thân trong gia đình ở tỉnh Ninh Bình thu gom chai nhựa có chứa dung dịch axit để bỏ đi, không may cháu bé 3 tuổi uống nhầm phải đi cấp cứu.

Để tận hưởng những ngày Tết trọn vẹn, người bệnh tim mạch - đột quỵ cần lưu ý những gì?

Để tận hưởng những ngày Tết trọn vẹn, người bệnh tim mạch - đột quỵ cần lưu ý những gì?

Sống khỏe - 15 giờ trước

BS Đoàn Dư Mạnh, 1 chuyên gia về ngành mạch máu, đã có những chia sẻ vô cùng thiết thực dành cho nhóm người này.

6 nguyên tắc 'vàng' giúp bảo vệ gan ngày Tết, người Việt nên làm đúng để mạnh khỏe cả năm

6 nguyên tắc 'vàng' giúp bảo vệ gan ngày Tết, người Việt nên làm đúng để mạnh khỏe cả năm

Sống khỏe - 17 giờ trước

GĐXH - Chỉ với 6 nguyên tắc đơn giản nhưng quan trọng dưới đây, bạn có thể bảo vệ gan hiệu quả, hạn chế nguy cơ viêm gan, gan nhiễm mỡ và rối loạn chuyển hóa sau Tết.

Tủ lạnh không 'cứu' được tất cả: 3 thực phẩm Tết để quá 3 ngày vẫn có thể gây ngộ độc

Tủ lạnh không 'cứu' được tất cả: 3 thực phẩm Tết để quá 3 ngày vẫn có thể gây ngộ độc

Sống khỏe - 17 giờ trước

GĐXH - Nhiều người nghĩ chỉ cần cho vào tủ lạnh là đồ ăn Tết có thể để cả tuần. Nhưng sự thật là một số thực phẩm như thịt chín, trứng luộc, rau củ cắt sẵn chỉ nên dùng trong 2–3 ngày. Để quá lâu, vi khuẩn vẫn sinh sôi và nguy cơ ngộ độc tăng cao.

Người bệnh tiểu đường ăn Tết thế nào để không tăng đường huyết? Cần kiêng kỵ gì trong mâm cỗ ngày Tết?

Người bệnh tiểu đường ăn Tết thế nào để không tăng đường huyết? Cần kiêng kỵ gì trong mâm cỗ ngày Tết?

Sống khỏe - 21 giờ trước

GĐXH - Tết là dịp sum vầy, đoàn viên, nhưng cũng là khoảng thời gian “thử thách” với người mắc bệnh tiểu đường.

Cảnh báo dịp Tết: Những thực phẩm không nên để quá 3 ngày, càng tiếc càng dễ ngộ độc

Cảnh báo dịp Tết: Những thực phẩm không nên để quá 3 ngày, càng tiếc càng dễ ngộ độc

Sống khỏe - 1 ngày trước

Tết đến nhiều bà nội trợ có thói quen tích trữ thực phẩm, tủ lạnh và không ít người cho rằng cứ cho vào tủ lạnh là “an toàn tuyệt đối”. Đây là một hiểu lầm khá phổ biến.

Cấp cứu khẩn nữ sinh bị tai nạn giao thông ngày 27 Tết

Cấp cứu khẩn nữ sinh bị tai nạn giao thông ngày 27 Tết

Y tế - 1 ngày trước

Ngày 14/2 (27 Tết), Bệnh viện 19-8 Bộ Công an tiếp nhận 43 ca cấp cứu, trong đó cấp cứu khẩn nữ bệnh nhân bị tai nạn giao thông.

Tết đến, cảnh giác 4 bệnh lý dễ tái phát nếu ăn uống thiếu kiểm soát

Tết đến, cảnh giác 4 bệnh lý dễ tái phát nếu ăn uống thiếu kiểm soát

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Để Tết vui khỏe, mỗi người cần nâng cao cảnh giác với các bệnh thường gặp, lắng nghe cơ thể và đi khám kịp thời khi xuất hiện triệu chứng bất thường.

Top