Những nguyên tắc vàng trong ăn uống các gia đình không nên bỏ qua để ăn Tết an toàn trong mùa dịch COVID- 19

Về quê để tránh COVID-19 là phản tác dụng

Cùng với lối sống hiện đại ngày nay, cách ăn uống của người Việt phần nào đã thay đổi nhiều. Xu hướng đơn giản hóa các món ăn, thời gian chuẩn bị bữa ăn ít hơn, dành thời gian nhiều hơn để vui chơi nên bữa ăn bị xem nhẹ.

Để có ngày Tết đảm bảo sức khỏe, mọi người cần ăn uống đảm bảo các nguyên tắc vàng sau:

* Chú ý khâu lựa chọn thực phẩm

Việc sắm Tết là công đoạn rất quan trọng để chuẩn bị cho những bữa ăn ngày Tết đầy đủ, ngon miệng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, đồng thời có thời gian dành cho gia đình, đi chúc tết, du xuân cùng người thân, bạn bè.

Trong ngày Tết, gia đình nào cũng mua rất nhiều loại thực phẩm để dự trữ, bảo quản trong tủ lạnh. Những thực phẩm truyền thống như: giò, chả, giò xào, nem chua, bánh chưng, bánh tét,… được chế biến sẵn, những thực phẩm khác như thịt và rau các loại cũng được dự trữ, món rau chủ yếu trong ngày tết là canh măng.

Bởi vậy mà bữa ăn ngày Tết thường quá thừa thịt, thiếu rau. Hơn nữa các món ăn hay lặp đi lặp lại khiến bạn có cảm giác ăn không ngon miệng. Các nhà đình nên cân nhắc không mua thực phẩm dự trữ Tết quá nhiều vì  mùng 2 đã họp chợ. Dù chúng ta có để đồ trong tủ lạnh cũng chỉ là hạn chế đồ bị hỏng thôi, chứ không thể giữ được độ tươi ngon như thực phẩm mới được. Nhiều khi việc vệ sinh không sạch sẽ, để đồ ăn sống chín lẫn lộn, tủ lạnh lại trở thành ổ vi khuẩn. Thức ăn trong tủ lạnh khi đó lại là thực phẩm độc hại.

* Bữa ăn cần đảm bảo đủ nhu cầu về năng lượng, chất đạm, chất béo, đặc biệt là rau xanh và hoa quả chín

Chế độ ăn đảm bảo sức khỏe an toàn ngày Tết là bữa ăn có đầy đủ chất dinh dưỡng, đủ nhu cầu về năng lượng, chất đạm, chất béo, chất khoáng, vitamin và đủ nước cho cơ thể. Năng lượng từ ngũ cốc cung cấp chiếm 55-67 % tổng năng lượng khẩu phần, phần năng lượng còn lại do chất béo cung cấp chiếm 20-25% và 13-20% là từ chất đạm.

Bữa ăn ngày Tết cần đa dạng, cân đối lượng thực phẩm. Ảnh minh họa

Để có được điều này, các gia đình cần thiết lập đa dạng hóa bữa ăn, sử dụng nhiều loại thực phẩm khác nhau, phối hợp thực phẩm nguồn gốc động vật và thực vật. Chẳng hạn, một bữa ăn hợp lý không chỉ ăn thịt, cá, mà còn ăn đậu phụ, vừng lạc, rau xanh và hoa quả.

*Tránh ăn thực phẩm bảo quản

Không ăn thức ăn ôi thiu, có mùi lạ để đề phòng ngộ độc. Nên ăn ngay khi thức ăn vừa nấu chín. Thức ăn dự trữ hoặc còn dư sau mỗi bữa ăn phải bảo quản trong tủ lạnh cần đun lại trước khi ăn.

Bữa ăn ngày Tết thường hay nguội lạnh, món ăn ít thay đổi, ăn vào khó tiêu là do dùng những thực phẩm chế biến sẵn: giò, chả, giò xào, nem chua, bánh chưng, bánh tét, canh măng,…dùng nhiều chất béo, do các món ăn chiên xào,…dùng nhiều đồ ngọt như: bánh, mứt, kẹo, nước ngọt và rượu bia,…

Để có bữa ăn ngon giải pháp là ăn các món nóng, thay đổi món ăn và cách chế biến. Mọi người nên thực hiện các món luộc, hấp thay vì ăn quá nhiều đồ chiên, xào. Đồng thời, mọi người tăng cường ăn rau xanh và hoa quả chín (nhu cầu rau xanh là 400g/người/ngày và quả chín là 100-200gam/người/ngày), hạn chế đồ ăn ngọt, hạn chế rượu bia, ăn mặn hạn chế dưới 5g muối/người/ngày.

Chế độ ăn không hợp lý ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, nhất là với những người mắc bệnh mãn tính không lây. Do đó, chế độ ăn ngày Tết đối với những người bệnh đái tháo đường, gút, thừa cân béo phì... càng cần chú ý hơn.

Song song với việc thực hiện chế độ ăn uống an toàn ngày Tết, việc vui chơi, giải trí, nghỉ ngơi cũng cần hài hòa. Thực hiện ăn, nghỉ đúng giờ tránh thay đổi. Quần áo mặc đủ ấm khi trời rét, mát khi trời nóng trong trường hợp phải đi xa. Đặc biệt là các gia đình cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh Covid – 19 trong thời điểm dịch đang diễn biến phức tạp hiện nay.

Ths. Bs. Nguyễn Văn Tiến

Trung tâm Giáo dục Truyền thông dinh dưỡng (Viện Dinh dưỡng Quốc gia)