Những sự kiện giáo dục nổi bật năm 2016

“Mưa” huy chương tại các kỳ thi Olympic

Năm 2016, Việt Nam cử 7 đoàn với 37 học sinh tham dự các kỳ thi Olympic quốc tế và khu vực. Kết quả có 36/37 học sinh của đoàn Việt Nam đoạt giải với 9 Huy chương Vàng, 14 Huy chương Bạc, 11 Huy chương Đồng và 2 Bằng khen. Đặc biệt, đây là năm đầu tiên tất cả các đoàn tham dự Olympic quốc tế đều có học sinh đoạt HC Vàng, trong đó có 1 Huy chương Vàng hơn 15 năm qua mới có được từ môn Sinh học.

Với thành tích đã đạt được, đã có 3 học sinh vinh dự được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Lao động Hạng Ba, 5 học sinh được nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ. Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã trao tặng Bằng khen cho 19 học sinh đoạt Huy chương Bạc, Huy chương Đồng và Bằng khen trong các kỳ thi Olympic quốc tế và khu vực cùng 8 học sinh đoạt giải Ba cuộc thi Khoa học và kỹ thuật quốc tế Intel ISCF năm 2016.

Kỳ thi THPT Quốc gia gọn nhẹ

Kỳ thi THPT Quốc gia 2016 các cụm thi đều được đặt tại các địa phương. Ảnh: Q.Anh

Có thể nói, kỳ thi THPT Quốc gia 2016 đã kết thúc với nhiều điểm tích cực, thuận lợi và giảm chi phí, tốn kém cho phụ huynh và học sinh. Kỳ thi năm nay, thí sinh dự thi với 8 môn, trong đó để tốt nghiệp thí sinh sẽ dự thi ở 4 môn. Kỳ thi được tổ chức tại các cụm thi địa phương, học sinh thường trú ở đâu đăng ký dự thi ở đó. Đối với các thí sinh dự thi để lấy kết quả vào đại học vẫn được thi tại cụm thi tổ chức tại địa phương do các trường ĐH, CĐ chủ trì.

Kỳ thi có tổng số thí sinh dự thi là 887.396 (giảm 118.258 thí sinh so với năm 2015). Trong khi đó, số lượng thí sinh thi chỉ để xét tốt nghiệp THPT là 286.129, chiếm 32% (năm 2015 là 28%). Còn số thí sinh thi để vừa xét tốt nghiệp vừa tuyển sinh ĐH, CĐ là 519.497 em (chiếm 59%), tương đương năm ngoái. Kỳ thi năm nay cũng chứng kiến chất lượng thí sinh được nâng lên khi chỉ có 19.000 bài thi bị điểm liệt (năm 2015 có đến 37.000 bài điểm liệt).

Bạo lực học đường gia tăng

Bạo lực học đường gia tăng trong năm 2016. Ảnh minh họa: TL

Bạo lực học đường trong những năm qua đã trở thành vấn đề nhức nhối, đáng báo động. Tuy nhiên, năm 2016 đánh dấu sự gia tăng của tình trạng này dưới sự tác động của mạng xã hội. Bạo lực học đường ngoài có dấu hiệu gia tăng, còn cho thấy tính chất ngày càng nghiêm trọng. Đã có học sinh tự tử vì bị bạn làm nhục, nhiều vụ học sinh đánh “hội đồng” không thương tiếc rồi quay clip tung lên facebook, tình trạng thầy giáo đánh học sinh, cô giáo véo tai học sinh cũng diễn ra ở nhiều nơi. Thậm chí, có trường hợp vì cô giáo đánh con mà phụ huynh xông vào trường mạt sát, đánh đập giáo viên (ở Đà Nẵng).

Bạo lực học đường gia tăng, văn hóa ứng xử học đường xuống cấp khiến Bộ GD&ĐT đã sớm bắt tay vào xây dựng quy tắc ứng xử trường học. Ngoài tăng cường hoạt động tuyên truyền, Bộ quy tắc này nhằm góp phần nâng cao văn hóa ứng xử giữa học sinh với nhau, giữa giáo viên và học sinh.

Nhiều nơi dừng triển khai mô hình VNEN

Nhiều địa phương tuyên bố dừng triển khai VNEN 100% tại các trường học trên địa bàn tỉnh. Ảnh: M.Lý

Mô hình trường học mới (gọi tắt VNEN) áp dụng tại Việt Nam từ đầu năm 2013, đến nay đã nhân rộng trên toàn quốc với hơn 2.000 trường tiểu học và hơn 1.000 trường THCS. Tuy nhiên, trong năm 2016 chứng kiến điều “kỳ lạ” khi hàng loạt địa phương như Hà Tĩnh, Hà Giang... tuyên bố tạm dựng triển khai đại trà trên phạm vi toàn tỉnh.

Ở một số trường học, vì những điểm chưa phù hợp mà phụ huynh gửi đơn xin dừng triển khai thực hiện VNEN ở lớp học con mình, thậm chí một số nơi phụ huynh tuyên bố cho con chuyển lớp, hoặc chuyển trường để tránh học lớp theo mô hình này. Lãnh đạo Bộ GD&ĐT cũng thừa nhận mô hình này đã bộc lộ một số hạn chế và khẳng định việc tham gia mô hình này hoàn toàn tự nguyện, theo điều kiện của từng nơi.

Điều chỉnh Thông tư 30 đánh giá học sinh tiểu học

Ngày 28/9, Bộ GD&ĐT chính thức công bố Thông tư 22 thay thế Thông tư 30 quy định về việc đánh giá học sinh tiểu học bằng hình thức nhận xét đã gây tranh cãi suốt 2 năm qua. Giáo viên được trao quyền tự chủ theo dõi sự tiến bộ của học sinh, ghi chép những lưu ý với học sinh có nội dung chưa hoàn thành hoặc có khả năng vượt trội nhằm tự mình nắm bắt thông tin và sử dụng khi cần.

Quy định mới cũng điều chỉnh lại đánh giá thường xuyên đối với học sinh tiểu học, cụ thể: tiếp tục tăng cường nhận xét theo hướng tích cực đối với học sinh, hạn chế cho điểm kém, thực hiện cách đánh giá, chấm điểm theo thang điểm A-B-C-D. Việc khen thưởng học sinh đảm bảo đánh giá xuyên suốt quá trình học, dựa vào điểm bài kiểm tra định kỳ (học kỳ, cả năm) đảm bảo yêu cầu không gây áp lực cho học sinh, phụ huynh và nhằm hạn chế bệnh thành tích trong giáo dục.

Rút ngắn đào tạo đại học

Tháng 11, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phê duyệt Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân. Đáng chú ý, thời gian đào tạo bậc đại học đã rút ngắn từ 4 - 6 năm xuống còn 3 - 5 năm. Thời gian đào tạo cao đẳng thay vì 3 năm, nay là 2 - 3 năm. Quy định mới này khiến nhiều trường nghiên cứu, xem xét để giảm thời gian đào tạo giúp sinh viên sớm ra trường để đi làm hoặc tiếp tục theo học cao hơn.

Việc rút ngắn này được kỳ vọng giúp người học có cơ hội tìm kiếm việc làm sớm hơn, tổng chi phí đào tạo giảm, khung chương trình được giảm tải một số môn học... Tuy nhiên, nhiều trường ĐH, CĐ cũng tính đến việc điều chỉnh chương trình học như thế nào để đảm bảo chất lượng đầu ra.

Phát hiện nhiều sai phạm liên kết đào tạo

Cuối năm 2016, Bộ GD&ĐT đã tổ chức hội nghị tổng kết công tác thanh tra giáo dục. Trong năm qua Bộ và một số Sở GD&ĐT đã tập trung tiến hành một số đợt thanh tra liên kết đào tạo ĐH, CĐ đã phát hiện nhiều sai phạm như: liên kết không phép, liên kết sai đối tượng, không bảo đảm điều kiện chất lượng, thực hiện trách nhiệm liên kết không đúng quy định, có biểu hiện thương mại hóa.

Sở GD&ĐT Gia Lai trong 3 năm qua đã tiến hành 4 cuộc thanh tra tại 4 cơ sở giáo dục về công tác liên kết đào tạo và phát hiện nhiều sai phạm. Sở GD&ĐT Thanh Hóa cũng phát hiện một số tổ chức, cá nhân phối hợp với các cơ sở đào tạo "chui" khi chưa có phép, đào tạo thạc sỹ không tổ chức tại chính cơ sở đào tạo. Nghệ An xử phạt hành chính 15 triệu đồng với Trường Y dược Bắc Ninh và dừng tuyển sinh tại chi nhánh Nghệ An, chấm dứt liên kết đào tạo Trung cấp Y Dược với Trường Cao đẳng Dược Phú Thọ tại trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghệ SaRA (năm 2013)…

Quang Anh