Nỗi buồn của... lương tâm

Quái lạ, từ trước tới giờ chỉ thấy người ta nói tranh chấp đất đai, nhà cửa, xe cộ và những vật dụng đắt tiền, nay mới nghe anh nói tới mấy từ “tranh chấp mộ” nên tôi tò mò tìm hiểu! Thì ra, doanh nghiệp của anh trúng thầu một dự án đô thị khá lớn tại Đông Anh. Trong dự án này có một cái ao làng và đương nhiên là phải “đền bù” thì mới thi công công trình được. Quá trình giải phóng mặt bằng, việc đền bù với cái ao đã êm xuôi. Vậy nhưng, khi hút hết nước lên, trong lòng ao lại “hiện ra” mấy ngôi mộ, chưa kể còn cả một ngôi mộ tổ rất to. Bàn tính chán, doanh nghiệp quyết định chi ra một khoản tiền lớn, cao hơn hẳn bình thường để sớm di dời mấy ngôi mộ này đến nơi thích hợp để có mặt bằng thi công.

Ai cũng nghĩ thế là ổn, nào ngờ rắc rối lớn lại xảy ra: Chưa đầy chục ngôi mộ nhưng có tới vài chục gia đình đứng ra nhận là mộ của nhà mình. Riêng ngôi mộ tổ có tới mấy dòng họ cùng đứng ra nhận của gia tộc mình. Chẳng ai chịu ai, các cụ cao niên trong làng khi được hỏi cũng bó tay vì chứng cứ gần như không có. Mọi thông tin nhà đầu tư thu được từ những người có trách nhiệm ở địa phương cũng chỉ là mang máng “hình như”. Vả lại, mộ nằm dưới ao, việc thờ cúng bấy lâu chẳng được ai thực hiện nên thật sự khó biết. Thế nhưng khi có chuyện đền bù giá cao, ai cũng nhận “chủ quyền”. Rắc rối này, nghe đâu phải mất mấy tháng anh bạn tôi mới giải quyết ổn thỏa với một đống tiền cao ngất.

Mới đây, có dịp đi về vùng Hà Tây (cũ) lại nghe chuyện, có doanh nghiệp xin được dự án xây dựng nhưng vướng ngay khu nghĩa trang nên chậm tiến độ rất lâu. Quá trình giải phóng mặt bằng, đền bù đã ì ạch nhiều tháng trời không xong. Nguyên nhân là cái nghĩa trang này cứ “đẻ” hoài. Bên cạnh mộ thật, thi thoảng lại mọc lên những ngôi mộ giả mới toe, được dựng lên để nhận tiền đền bù, giải tỏa(?!).

Hai câu chuyện chung một nỗi buồn: Những ngôi mộ thật dưới ao buồn vì thân phận “Đạm Tiên”, bấy lâu không hương khói của con cháu mình nơi trần thế, bỗng chốc lại được tranh giành nhau thờ cúng như bắt được vàng. Những ngôi mộ giả nơi nghĩa trang thì buồn nỗi mang phận đất mẹ nuôi con người ra để chính những con người vô tâm lợi dụng vào mục đích chẳng tốt đẹp gì! Không lẽ ngoài nỗi buồn, chẳng có chế tài nào cho sự mập mờ “thật - giả” trong những việc đáng nói kia?