Nữ công nhân và những tâm sự lúc nửa đêm

Thiếu dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản

Chiều tối, con đường chạy qua KCN Bắc Vinh (TP Vinh - Nghệ An) đông nghịt người, hàng nghìn công nhân đổ ra, tất bật dừng lại bên những quán cóc, chợ xép mua thức ăn, rồi tản về những khu nhà trọ.

Chị Đỗ Thị Phương (ở xã Thanh Mỹ, huyện Thanh Chương), năm nay 19 tuổi, nói: “Học xong lớp 12 là em xin đi làm công nhân để kiếm tiền bù thêm cùng bố mẹ. Công việc không nặng nhọc nhưng lặp đi lặp lại khá mệt mỏi. Hết ca thì em về nhà trọ, nấu ăn rồi ngủ. May mà còn có chiếc điện thoại, thỉnh thoảng nghe nhạc cho đỡ buồn”.

Giống như Phương, hầu hết các công nhân ở đây sau giờ làm việc chỉ biết về nhà trọ, nấu ăn rồi ngủ! Những phương tiện thông tin giải trí như máy tính, ti vi là “điều xa xỉ” và họ cũng ít khi tham gia các hoạt động của địa phương, dù có người sống ở khu vực này 3- 5 năm. Đặc biệt với họ, những kiến thức về giới tính khá mù mờ.

Thiếu hụt kiến thức sức khỏe giới tính, lơ mơ về cách bảo vệ mình trong sinh hoạt tình dục, các hoạt động tuyên truyền kiến thức SKSS/KHHGĐ thì ít được tiếp cận… Cũng chính vì thế nên “Nếu có “vấn đề”, chúng em thường tìm đến các phòng khám tư nhân. Nếu có được các thông tin và dịch vụ này tại nơi làm việc thì không còn gì bằng”, nhiều công nhân nữ bày tỏ.

Thống kê sơ bộ của Ban quản lý Khu Kinh tế Đông Nam (TP Vinh) cho thấy: Hiện có khoảng 8.000 lao động ở các nhà máy, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh (trong đó 5.500 lao động nữ, 70% nhóm dân số này đều ở độ tuổi từ 18 - 30 tuổi). Các đối tượng này gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống, nhất là việc tiếp cận các thông tin, dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ.

Bà Nguyễn Thị Nguyệt - Phó Chủ tịch Công đoàn Ban quản lý Khu Kinh tế Đông Nam bày tỏ: “Việc cung cấp kiến thức về SKSS cho công nhân ở các khu công nghiệp chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Nhiều bạn trẻ không biết cách sử dụng các biện pháp tránh thai cũng như kiến thức về các bệnh lây qua đường tình dục. Nếu các chương trình truyền thông về vấn đề này được triển khai đều đặn thì rất hữu ích vì sẽ lấp đầy được khoảng trống thiếu hụt trong nhận thức và hành vi của đa số công nhân…”.

Cuộc thoại lúc nửa đêm

Từ năm 2014, mô hình“Cung cấp dịch vụ chăm sóc SKSS và phương tiện tránh thai cho công nhân tại các khu công nghiệp” đã được Chi cục DS - KHHGĐ tỉnh Nghệ An triển khai. “Vai trò của Chủ tịch Công đoàn rất quan trọng, bởi họ là người đại diện cho công nhân. Khi hiểu được việc này là thực sự hữu ích thì các anh, chị em rất đồng tình và cùng “lăn” vào với ngành Dân số…”, bà Nguyễn Thị Thương Huyền- Trưởng phòng Dân số (Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh) chia sẻ. Tuy nhiên, khi cản trở lớn nhất là “vào được” các doanh nghiệp đã vượt qua thì trở ngại tiếp theo chính là việc bố trí thời gian cho công nhân tham gia về lịch làm việc của công nhân theo ca, kíp. Vì thế các cán bộ dân số phải “căn giờ” đi làm về của công nhân để đến từng khu nhà ở, từng phòng trọ để tư vấn, truyền thông. Những khu trọ vốn yên ắng nay bỗng sôi động hẳn lên. Vượt qua những ngại ngần, băn khoăn ban đầu, các công nhân đã mạnh dạn đưa ra những câu hỏi, thắc mắc mà trước đến nay không biết bày tỏ cùng ai? Có đợt truyền thông kéo dài đến tận đêm khuya mà những câu chuyện vẫn chưa hết!

Hình ảnh các công nhân háo hức đợi chờ, những câu hỏi, thắc mắc và cả sự đón đợi: “Bao giờ các anh chị lại về tiếp? Bao giờ đoàn mình quay lại?” khiến những người trong ngành Dân số càng cảm nhận được ý nghĩa lớn lao công việc mà mình đang làm, sự thiết thực của mô hình chăm sóc SKSS cho công nhân…

Sau mỗi đợt truyền thông, các cán bộ dân số thường để lại số điện thoại của mình. Từ đó, phòng Dân số (Chi cục DS - KHHGĐ tỉnh) bỗng trở thành tổng đài 1080 chuyên “gỡ rối”những thắc mắc của công nhân.

“Có hôm, hơn 12 giờ đêm còn có một nữ công nhân gọi vào máy của tôi và khóc.“Chị ơi! Hôm nay em lỡ quan hệ với người ấy nhưng không dùng biện pháp gì, vậy liệu có thai không chị?”. Đối với công nhân, trong bất cứ hoàn cảnh nào, chúng tôi cũng dành sự ưu tiên tư vấn đầy đủ cho họ. Bởi qua những đợt đi truyền thông, chúng tôi hiểu họ thiếu thốn, thiệt thòi và cần mình như thế nào?”, bà Nguyễn Thương Huyền bộc bạch.

Hồ Hà/Báo Gia đình & Xã hội