Ô nhiễm ở Đông Vĩnh - TP Vinh - Nghệ An: Doanh nghiệp bỏ chạy, chính quyền "làm thinh"

Hàng ngàn người dân của các khối Mỹ Thành, Vĩnh Yên, Yên Duệ thuộc phường Đông Vĩnh và học sinh của Trường THCS Đông Vĩnh ngày ngày phải sống chung với tiếng ồn, khói bụi, hoá chất độc hại, mùi hôi thối do khí thải của một số nhà máy gây ra. Mặc dù người dân đã kiến nghị nhiều lần, nhưng “biện pháp” chỉ là những cuộc họp không lối thoát do chính quyền tổ chức.

Vừa giảng dạy, vừa đeo khẩu trang

Chúng tôi có mặt tại khối Mỹ Thành, một trong những khối nằm sát Công ty CP xây dựng & chế biến gỗ xuất khẩu thuộc tiểu khu công nghiệp vào chiều ngày 5/6/2008. Thay vì cảnh người dân tụ tập hóng mát hai bên đường như trước đây, chúng tôi được chứng kiến tình trạng nhà nhà đóng cửa, người người trốn mùi ô nhiễm.

Tìm đến nhà ông Nguyễn Đình Ngọ, khối trưởng khối Mỹ Thành, sau câu chào xã giao, ông Ngọ mở nhanh cánh cửa mời khách vào rồi vội vàng đóng lại. Mặc dù được ngăn cách bởi cánh cửa kính, nhưng mùi hôi thối vẫn nồng nặc bay vào nhà. Vừa đề cập đến tình trạng ô nhiễm, ông Ngọ “xả” một hơi:

“Chúng tôi không bức xúc sao được, khi cả ngày lẫn đêm sống trong môi trường ô nhiễm. Ban đêm tiếng ồn khiến người già không ngủ được, con trẻ cũng không thể tập trung học bài. Mùa nắng thì oi bức vì bụi khói, mùi xú uế bốc lên từ nước thải đen ngòm của nhà máy. Mưa xuống nước tràn ra cả khu dân cư bốc mùi tanh tưởi khó chịu, gây ngứa, lở người cho dân trong vùng. Gần đây người dân rất hoang mang vì trong khối này đã có 6 người mắc bệnh ung thư...”.

Chỉ cách Công ty CP Bao bì Nghệ An vài chục mét là khối Vĩnh Yên. Ông Tạ Văn Sơn - khối trưởng vừa dẫn chúng tôi đi vừa nói: “Trăm nghe không bằng một thấy, phóng viên phải mục sở thị mới hiểu được dân khổ thế nào”.

Theo sự chỉ dẫn của ông Sơn, chúng tôi men theo bức tường của nhà máy đi vào hồ chứa nước thải. Quả như ông Sơn nói, nước thải được đổ trực tiếp vào hai hồ, màu đen ngòm, mùi thối pha lẫn mùi hoá chất nồng nặc.

Ông Sơn đưa tay chỉ về phía khu đất trống rồi nói tiếp: “Theo quy hoạch, vùng đất này là khu xử lý chất thải trước khi thải ra hồ chứa, nhưng doanh nghiệp chẳng làm gì. Khi Hội cựu chiến binh đề xuất xin trồng cây trên khu đất trống để giảm thiểu ô nhiễm khói bụi, doanh nghiệp cũng không đồng ý”.

Ông Nguyễn Văn Trường, ở tổ 2, khối Vĩnh Yên cho biết thêm: “Khối chúng tôi bây giờ nhiều người bị bệnh đường hô hấp, đặc biệt là viêm xoang mũi. Hơn một năm nay người dân chúng tôi bỏ luôn phong trào đi bộ ban đêm vì không chịu được mùi hôi thối”.

Chưa hết, nằm cạnh Cty Cổ phần Động Lực; Cty Cổ phần Mỹ Nghệ là Trường THCS Đông Vĩnh. Mặc dù đã nghỉ hè, nhưng khi biết có phóng viên về tìm hiểu sự việc, thầy Hồ Kim Trọng, Hiệu trưởng nhà trường cũng vội có mặt để có ý kiến. Thầy Trọng buồn bã cho chúng tôi biết: “Những ống khói của các nhà máy chế biến gỗ ngày đêm tuôn nhả, khiến giáo viên đứng trên bục giảng nhiều hôm phải đeo khẩu trang, không ít học sinh buộc phải chuyển trường khác để tránh ô nhiễm”.

Dân biết kêu ai?

Có thể thấy, tình trạng ô nhiễm từ KCN nhỏ Đông Vĩnh đối với người dân quanh vùng là khá nghiêm trọng, trong đó gây ô nhiễm nặng nề nhất gồm Cty TNHH Xuân Ngọc, Cty Cổ phần Động lực, Cty Cổ phần Xây dựng và chế biến gỗ xuất khẩu, Cty Cổ phần Bao bì; Cty TNHH Quang Triều; Công ty TNHH Hồng Công; Công ty Cổ phần Mỹ nghệ.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, theo một số văn bản về thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường đối với các đơn vị sản xuất, kinh doanh đóng trên địa bàn Phường Đông Vĩnh, đã từng được các công ty này ký cam kết thì 6 tháng 1 lần hoặc theo yêu cầu đột xuất của các cơ quan quản lý nhà nước, các công ty phải có văn bản báo cáo về Phòng Tài nguyên Môi trường thành phố các biện pháp cũng như kết quả xử lý các vấn đề môi trường (có quan trắc các chỉ tiêu về chất lượng không khí, chất lượng nước thải).

Thế nhưng, theo người dân phản ánh, trên thực tế các công ty vẫn ngang nhiên phơi các tấm gỗ bóc tại các khu công cộng, dọc đường trong khu dân cư; đốt rác thải không đúng qui định, không thực hiện tốt công tác vệ sinh môi trường, gây phát tán mùi hôi thối trong khu dân cư từ các buồng sơn, lò sấy...

Trước phản ứng đầy bức xúc của người dân sống quanh khu vực KCN nhỏ này, UBND phường Đông Vĩnh đã tổ chức nhiều cuộc họp để bàn về giải pháp giải quyết. Thế nhưng, theo lời ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Chủ tịch UBND phường Đông Vĩnh thì hầu như các cuộc họp, chủ các doanh nghiệp đều cố tình vắng mặt, nên vấn đề gay gắt trên lại rơi vào cảnh “ta nói cho ta nghe”. 

Ông Tiến cho biết, việc xử lý vi phạm đối với các doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường  cũng chỉ dừng ở mức xử phạt hành chính đối với các lỗi nhìn thấy tận mắt như phơi gỗ ngoài đường, đốt rác không đúng nơi qui định. Còn ô nhiễm tiếng ồn, không khí, nguồn nước… thì chính quyền không có máy móc thiết bị để đo đạc và kết luận được.

Được biết, trước tình trạng trên, người dân và đại diện trường học của phường Đông Vĩnh đã làm đơn kiến nghị gửi lên các cấp và năm 2007, UBND TP Vinh, Sở Tài nguyên và Môi trường đã từng về kiểm tra và có kết luận, yêu cầu các doanh nghiệp ở khu công nghiệp Đông Vĩnh gây ô nhiễm môi trường có biện pháp khắc phục tình trạng trên, nhưng không hiểu sao khắc phục đâu chẳng thấy, chỉ thấy ô nhiễm môi trường ngày càng thêm  trầm trọng, khiến cho người dân nơi đây phải kêu lên: Biết kêu ai bây giờ?

Hồ Hà