Phá bỏ những dòng sông... bê tông

Ngày 23/12, Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức Hội thảo quốc tế về cải tạo, khắc phục ô nhiễm và khôi phục cảnh quan môi trường lưu vực sông. Các chuyên gia Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản đã trình bày những kinh nghiệm của nước mình và một kinh nghiệm đã được Hàn Quốc đúc kết khiến không ít người ngạc nhiên là... phá sông bê tông để lấy lại hình dáng cũ.

Một góc sông Tô Lịch. Ảnh minh họa.

Những sông chảy qua các đô thị lớn như sông Tô Lịch, sông Nhuệ, sông Châu Giang... bị ô nhiễm nghiêm trọng do các chất hữu cơ, chất dinh dưỡng, chất lơ lửng, mùi hôi, độ màu và vi khuẩn.

Ngoài ra, tại một số khu vực thuộc lưu vực sông Nhuệ - Đáy còn bị ô nhiễm bởi dầu mỡ, độ đục, màu và mùi hôi; một số vị trí quan trắc có sự hiện diện của các kim loại như Cr, Cu, Pb, Cd, Zn, Fe...

Trình bày kinh nghiệm của nước mình tại Hội thảo, bà Zhu Ingping, Trưởng khoa Khoa học công nghệ môi trường, Trường ĐH khoa học công nghệ Tây Nam (Trung Quốc) cho biết: “Trung Quốc đã có gần 10 năm liên tục phải thực hiện cải tạo lại môi trường ở các lưu vực sông. Một trong những dòng sông bị ô nhiễm nặng nhưng có thời gian cải tạo nhanh và hiệu quả là sông Sa. Công trình phải di dời 314 doanh nghiệp, tái định cư ổn định cho khoảng 50.000 dân. Nhưng chỉ trong ba năm cải tạo môi trường lưu vực sông này đã trở lại gần như bình thường”.

Theo bà Zhu Ingping, 4 bài học được đúc kết trong quá trình xử lý cải tạo ô nhiễm lưu vực sông ở Trung Quốc là: Tôn trọng tính tự nhiên, thân thiện với nguồn nước, xây dựng cảnh quan “công viên đô thị” tươi đẹp; Tuân thủ nguyên tắc thành phố thương mại, hình thành dải kinh tế sông Sa, nâng cao chất lượng thành phố thêm một bước; Lấy công trình làm chủ thể, đào sâu nội hàm văn hoá, xây dựng vành đai văn hoá thành phố ven sông; Sắp xếp công trình di dân một cách thoả đáng, cải thiện môi trường sống của người dân vùng di dời, thể hiện rõ mối quan hệ nhân văn.

Ông Kim Seong-Jin chuyên gia nghiên cứu về môi trường người Hàn Quốc khiến không ít cử tọa ngạc nhiên vì sau một thời gian dài đổ nhiều công sức và tiền của để bê tông hoá những dòng sông chính, Hàn Quốc đã phải phá bỏ cho các dòng sông trở lại với hình dáng cũ. Khi phát hiện nước sông bị ô nhiễm phải lập tức tìm ra ngay tác nhân gây nên sự ô nhiễm và xử lý ô nhiễm triệt để.

Thứ trưởng Bộ TN&MT Trần Hồng Hà cho biết, Việt Nam sẽ tìm hiểu và sử dụng công nghệ cải tạo tân tiến nhất cho các lưu vực sông bị ô nhiễm trong thời gian tới.

Mai Hạnh