Phòng bệnh cho sản phụ (cuối): Cẩn trọng với nhiễm khuẩn huyết

37 tuổi, chị Hồ Thị Tâm (Ý Yên, Nam Định) mới sinh con lần đầu. Tuy nhiên, 3 tuần sau sinh, chị được đưa vào viện trong tình trạng sốt cao, có khi sốt kèm theo cơn rét run, người bải hoải dần, mạch nhanh.

Sản phụ cần giữ gìn vệ sinh sạch sẽ để phòng tránh bệnh tật sau sinh.  Ảnh: T.L.

Chị Minh Hoài (Yên Viên, Gia Lâm, Hà Nội) sinh con được 1 tháng, cảm thấy rất khó chịu khi ngồi cho con bú. Khi được người nhà đưa vào viện, các bác sĩ thấy tình trạng vết khâu tầng sinh môn đã liền, tuy nhiên lại nổi cục như nắm tay. Các bác sĩ xác định chị bị áp xe từ phía trong, lấy tay ấn nhẹ thì mủ trong cục u trào ra. Sau khi được lưu dẫn hút hết mủ dịch, chị Hoài được xuất viện. Theo các bác sĩ, nếu để lâu, chị Hoài có khả năng bị nhiễm khuẩn huyết, hậu quả khôn lường.

BS.TS Toàn cũng cho biết: Để phát hiện nhiễm trùng huyết sau sinh, người ta thường dựa vào những biểu hiện như toàn thân sốt cao liên tục trên 39oC hoặc nhiệt độ hạ thấp dưới 36oC, có khi kèm cơn rét run hoặc nhiệt độ không cao nhưng kéo dài nhiều ngày. Mạch nhanh trên 90 lần/phút. Mệt mỏi, lờ đờ, vẻ mặt hốc hác, môi khô, lưỡi bẩn, vã mồ hôi. Thể trạng suy sụp nhanh. Tình trạng nặng có thể có dấu hiệu choáng, huyết áp hạ dưới 90mmHg, khó thở, vàng da. Có thể có các triệu chứng của tình trạng nhiễm khuẩn thứ phát ở gan, lách, phổi, xương, da, màng não, nội tâm mạc...

"Bên cạnh đó, các biểu hiện khác như cổ tử cung hé mở, sản dịch rất hôi, có máu và mủ. Tử cung lớn, thu hồi chậm và ấn rất đau cũng là dấu hiệu nhận biết sản phụ bị nhiễm khuẩn huyết", TS.BS  Toàn cho biết.

BS Lê Thị Kim Dung.   "Để phòng ngừa nhiễm trùng huyết sau sinh, sản phụ cần lưu ý: Vệ sinh thân thể hàng ngày khi mang thai cũng như trong thời kỳ hậu sản; Phải sinh tại các cơ sở y tế; Nhân viên y tế phải tuân thủ nguyên tắc vô khuẩn và khử khuẩn; Đỡ đẻ phải đảm an toàn cho mẹ và con; Sử dụng kháng sinh an toàn và hợp lý".

Cũng theo BS. TS Lê Minh Toàn, các yếu tố nguy cơ cho sự phát triển của vi khuẩn gây nhiễm trùng hậu sản dẫn đến nhiễm trùng huyết thường gặp: Thủ thuật bóc rau bằng tay, kiểm tra buồng tử cung, đẻ thủ thuật do không đảm bảo vô khuẩn và khử khuẩn; Xuất huyết trong thai kỳ, khi chuyển dạ hoặc khi sinh; Băng huyết nặng sau sinh, sót rau, bế sản dịch, dùng kháng sinh không đúng chỉ định và không đúng liều; Chấn thương đường sinh dục: Vết rách cổ tử cung, âm đạo, tầng sinh môn do sinh thường không được khâu phục hồi hoặc thủ thuật cắt may tầng sinh môn không đúng kỹ thuật, không đảm bảo vô trùng.

"Mẹ lớn tuổi; trình độ dân trí thấp; vệ sinh thân thể kém; cơ địa kém: Thiếu máu, dinh dưỡng không đầy đủ; tại chỗ có viêm âm đạo, viêm cổ tử cung; tiền sản giật, sản giật; ối vỡ non, ối vỡ sớm; chuyển dạ kéo dài và thăm khám âm đạo nhiều cũng là những đối tượng có nguy cơ cao bị nhiễm trùng hậu sản dẫn đến nhiễm trùng huyết", TS.BS Toàn cho hay.

Theo BS sản phụ khoa Lê Thị Kim Dung (Trung tâm Y tế lao động Hà Nội), một phần nguyên nhân gây nên tình trạng này là do trong quá trình mang thai, có nhiều thai phụ do "mải mê" khám và siêu âm xem con mình thế nào, còn bản thân thì "lười" khám, đặc biệt là khám phần phụ. Một số khác do ngại chi phí cao. Do đó, có những bệnh lây truyền qua đường tình dục, viêm nhiễm âm đạo, không được phát hiện ra nên không còn màng ối bảo vệ, khiến nguy cơ bị nhiễm khuẩn sau sinh khá cao. 

"Ở những nơi phụ nữ phải ngâm mình nhiều trong nước bẩn, ao hồ... khả năng viêm nhiễm phần phụ là khó tránh khỏi. Do đó, muốn tránh tai biến nhiễm khuẩn sau đẻ dẫn đến nhiễm khuẩn huyết, chủ yếu là phải phòng ngừa trước. Phải giữ vệ sinh trong thời kỳ thai nghén, nhất là những ngày gần đẻ; không tắm hay ngâm mình dưới ao hồ, nước bẩn. Hằng ngày, sản phụ phải rửa vùng kín bằng nước sạch và thay băng vệ sinh ít nhất 3 - 4 lần" ,  BS Lê Thị Kim Dung tư vấn.

Quỳnh An