Phòng bệnh đau nửa đầu (1): Căn bệnh "ưu ái" phụ nữ

Tổn thương đến từ nhiều phía

Cùng chữa trị chứng đau nửa đầu như chị Mỹ Hạnh tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) có khá nhiều phụ nữ trạc tuổi chị. Cùng mắc chứng bệnh giống nhau nhưng nguyên nhân dẫn đến căn bệnh này lại mỗi người mỗi vẻ.

Chị Như Xuyên (Nam Trực, Nam Định) cho biết chị bị chứng bệnh này sau khi sinh con thứ hai. "Ban đầu, cơn đau chỉ xuất hiện trong vòng 1 ngày, tôi dùng thuốc giảm đau thì đỡ. Lâu lâu, cơn đau quay lại rồi đến thường xuyên hơn. Lúc đầu, cả gia đình đều sợ tôi bị u não nhưng chụp chiếu không thấy gì. Khi đến đây điều trị, tôi nhận ra chứng đau nửa đầu của tôi là từ những áp lực trong cuộc sống gia đình".

Theo lời kể của chị Xuyên, ngay tại thời điểm sinh con thứ hai chị phát hiện chồng mình ngoại tình với một đồng nghiệp. Điều khiến chị đau đớn là việc này đã diễn ra gần 2 năm nay. "Trong khi mình hết lòng vì bố mẹ anh ta, chăm sóc con cái và còn tiếp tục sinh cho anh ta một đứa con thì con người bội bạc đó dành tình yêu cho con bé kia" - âm sắc của chị Xuyên đột ngột cao lên một cách giận dữ. Sự trầm cảm và những bữa "cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt" cộng với gánh nặng kinh tế do anh chồng chán vợ bỏ lại đã khiến chị "kết bạn" với căn bệnh này.

Có lẽ chẳng bao giờ chị  Kiều Lan (An Dương, Hải Phòng) - một phụ nữ xinh đẹp và đủ đầy vật chất - lại nghĩ mình phải khổ sở vì căn bệnh này. Chị cho hay mình không bị áp lực vì kinh tế, không có bệnh tật gì, ăn uống điều độ, gia đình không ai có tiền sử bị bệnh đau nửa đầu này. Nhưng có một lý do chị không nhận ra và đến khi nhận ra thì chị không dám nghĩ nó là nguyên cớ. Đó là sự căng thẳng và lo sợ đến từ những lần gần gũi với chồng.

Chồng chị là một doanh nhân thành đạt, đối đãi tốt với vợ con, cha mẹ hai bên. Nhưng mỗi lần gần gũi với vợ thì anh thường rất áp đặt và luôn điều khiển những giây phút vợ chồng theo cách của anh mà không quan tâm đến cảm nghĩ của vợ. Sự mạnh mẽ và quyết liệt trong cách quan hệ của anh thường khiến chị đau và không theo kịp khoái cảm của chồng. Nỗi sợ hãi tăng dần theo ngày tháng mà không thể bày tỏ, không thể chối từ đã làm tổn thương dai dẳng những tế bào tinh thần của chị.

Nguyên nhân và các yếu tố liên quan

Ai trong đời cũng nhiều lần phải đối diện với những cơn đau đầu, từ thuở ấu thơ, tuổi dậy thì, trưởng thành và tuổi già. Nhưng những đau đớn dai dẳng của kiểu đau nửa đầu lại thường "ưu ái" riêng cho phụ nữ, đặc biệt là những người trong độ tuổi từ 35 - 45. Theo các bác sĩ chuyên khoa, nguyên nhân gây bệnh thường do các thay đổi hormone, do áp lực từ các vấn đề gia đình, xã hội và stress.

Nguồn gốc của đau nửa đầu (Migraine) là do sự rối loạn co, giãn các mạch máu của sọ não. Đầu tiên phải kể đến yếu tố nội tiết, bệnh thường bắt đầu từ tuổi dậy thì, ngưng đau trong thời kì có thai và mãn kinh, nhưng cơn đau nửa đầu lại tăng lên khi đến kỳ kinh hoặc khi dùng thuốc tránh thai. Bên cạnh đau nửa đầu còn có tính chất gia đình. Khi người bố hoặc người mẹ mắc bệnh này thì ở thế hệ con, tỉ lệ mang bệnh khá cao 70%, đặc biệt là con gái.

Theo y văn, cho đến nay người ta vẫn chưa biết một cách chắc chắn nguyên nhân của bệnh này nhưng có thể nhận thấy có một số yếu tố làm tăng nguy cơ bệnh như đau răng; nhiễm trùng ở vùng tai, mũi, họng, mắt; viêm xoang; tăng huyết áp hoặc huyết áp thấp; một số bệnh chấn thương thực thể hoặc chấn thương tâm lý.

Những thay đổi thông thường của thời tiết hay độ cao có thể gây đau nửa đầu. Giấc ngủ thất thường (quá nhiều hay quá ít), sự gián đoạn của giấc ngủ thường ngày cũng có thể là nguyên nhân gây bệnh. Mùi hương quá đậm, đèn quá sáng hay tiếng ồn quá mức cũng được cho là gây đau nửa đầu.

Đau nửa đầu cũng có thể do tác động của ngoại cảnh làm ảnh hưởng đến tâm lý, mà người ta thường gọi là stress, ví dụ công việc không thuận lợi. Hoặc có thể xảy ra ở người nghiện thuốc lá, nghiện rượu; người có cân nặng quá mức bình thường (béo phì); do rối loạn giấc ngủ; do tác dụng phụ của một số loại thuốc.

Hà Anh