Phòng bệnh đau nửa đầu (2): Nhận diện cơn đau

Dấu hiệu báo trước

Mỗi người trong chúng ta đều đã từng bị chứng đau đầu hành hạ. Tuy nhiên không như chứng đau đầu thông thường hay đau đầu do lạnh, bệnh đau nửa đầu thường rất khó chịu, hay tái phát và thường đi kèm với buồn nôn.

Về mặt cơ chế gây đau, có những ý kiến cho rằng do thiếu hụt lượng serotoin trong máu và làm giảm lượng máu lưu thông về não bộ. Bệnh bắt đầu bằng cơn đau một bên đầu và có thể lan sang cả hai bên và có thể cản trở nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày của bệnh nhân. Đau, nhức dữ dội kéo dài có khi vài ba tiếng, có khi tới vài ba ngày.

Cơn đau thường bắt đầu vào lúc sáng sớm khi ngủ dậy hoặc vào ban đêm, hiếm khi xảy ra ban ngày, đau từ từ tăng dần và đạt mức tối đa sau vài giờ. Thoạt đầu người bệnh bắt đầu đau ở một bên đầu ở vùng trán hoặc trán - thái dương. Sau có thể lan ra toàn bộ đầu và kết thúc ở bên đối diện (thường không đau lan ra vùng mặt). Trong cơn đau sắc mặt bệnh nhân xanh tái, da lạnh, nổi gai ốc, người bệnh có cảm giác thái dương như giãn căng ra kèm theo là cảm giác lợm giọng, buồn nôn, một số trường hợp còn chóng mặt, mất thăng bằng. Một số bệnh nhân có một vài dấu hiệu báo trước trước khi bị cơn đau nửa đầu tấn công như mạch đập nhanh, mạch máu ở thái dương nẩy đập theo nhịp tim, hoa mắt...  Mức độ và tần suất đau khác nhau ở mỗi người. Kèm theo đau đầu, người bệnh còn có triệu chứng buồn nôn, nôn; cứng gáy; mệt mỏi và cáu gắt vô cớ - nhất là khi lên cơn đau trong môi trường có ánh sáng chói chang hoặc tiếng ồn ở cường độ lớn.

Bệnh rất dễ tái phát, mỗi lần tái phát thường khiến người bệnh rất khó chịu, chóng quên, có thể gây rối loạn tiêu hóa và tiểu tiện. Phụ nữ đã mắc chứng đau nửa đầu thường hay tái phát nhất là vào lúc đang có chu kỳ kinh; hoặc áp lực công việc gia đình; chấn thương tâm lý hoặc do thay đổi thời tiết...

Một đặc điểm nữa là cơn đau tăng lên khi gắng sức, khi tiếp xúc với ánh sáng, tiếng động mạnh, giảm đi khi nghỉ ngơi yên tĩnh trong bóng tối và khi chườm lạnh hoặc day thái dương. Ngoài ra nhiều bệnh nhân khi đau đầu rất nhạy cảm với mùi, có khi họ còn ngửi thấy màu lạ, tuy nhiên khám bệnh trong cơn đau không có dấu hiệu khách quan về thần kinh. Tiến triển của cơn đau đầu loại này khác nhau tùy bệnh nhân, cơn đau có thể kéo dài từ vài giờ đến vài ngày, một số bệnh nhân cơn có tính chu kì dài hàng tháng hàng năm mới bị một lần, một số khác cơn lặp lại thường xuyên, từ cơn này sang cơn khác đau đầu có thể đổi bên nhưng bao giờ cũng đau nặng hơn ở một bên đầu.

Tuy nhiên, ở một số người, cơn đau nửa đầu đến một cách bất thình lình hay còn gọi là cơn kịch phát. Biểu hiện của nó thông qua các triệu chứng chóng mặt, rối loạn thị giác, giác quan, đau bụng dữ dội, nôn, rối loạn tâm thần hoang tưởng, ảo giác cấp tính... Những cơn đau này thường xảy ra đột ngột rồi nhanh chóng kết thúc, sau cơn đau bệnh nhân hoàn toàn bình thường nhưng có một điều đặc biệt là bệnh nhân lại không đau đầu và khám bệnh, làm xét nghiệm không phát hiện thấy tổn thương thực thể do đó rất dễ chẩn đoán nhầm với bệnh động kinh cục bộ đặc biệt là động kinh thực vật.

Thu Hương