Quan họ sinh viên

 

Say mê các làn  điệu quan họ, một nhóm bạn trẻ đến từ các trường đại học đã thành lập nên CLB, với mong muốn lưu giữ và phổ biến nghệ thuật dân ca truyền thống vùng Kinh Bắc.

 

Một buổi biểu diễn của các thành viên CLB quan họ sinh viên.

 

Bạn Trịnh Văn Tỉnh (khoa Điện tử viễn thông- Đại học Bách Khoa)- người sáng lập ra CLB cho biết: “Sinh ra ở Bắc Ninh, từ bé đã được nghe làn điệu quan họ từ bà, từ mẹ, nên quan họ thân thiết, gắn bó với mình như máu thịt. Lên Hà Nội học, từ lâu cũng quên đi những câu hát ấy. Nhưng một ngày, khi mình đi qua một cửa hàng, họ bật băng đĩa quan họ lên, mình nghe rồi lẩm nhẩm hát một mình lúc nào chẳng biết. Ý tưởng thành lập nên CLB Quan họ của sinh viên Bắc Ninh cũng bắt đầu từ đó. Chỉ đơn giản là hát cho đỡ nhớ quê thôi”.

 

Ban đầu, số người đến với CLB chủ yếu chỉ để nghe, xem hát. Biết hát quan họ thật sự chỉ có 3 sinh viên người Bắc Ninh. Không có thầy dạy hát, nhóm chỉ  tập hợp, tự thuê băng đĩa về dạy nhau hát theo.

 

Sau hơn 2 năm hoạt  động, CLB không chỉ thu hút được các bạn trẻ  người Bắc Ninh, mà còn rất nhiều người yêu quan họ ở các tỉnh khác cũng tham gia. Ngoài các bạn sinh viên đến từ nhiều trường đại học trên địa bàn TP Hà Nội, những buổi tối sinh hoạt của CLB còn đông hơn bởi sự có mặt của các thầy cô giáo trong trường, các bác trung niên muốn đến nghe hát.

 

 

“Liền chị” Thuỷ Linh (khoa Anh – ĐH Dân lập Đông Đô) không phải gốc người Bắc Ninh nhưng mê quan họ nên thường xuyên đến CLB tập luyện. Thuỷ giải thích: “Để ngấm được hồn cốt quan họ, không chỉ thuộc lời, hát được, mà còn phải hiểu cả những điển tích, điển cố trong lời bài hát. Lời quan họ cổ giản dị, nhưng không phải ai cũng có thể hiểu một cách sâu sắc được”. Quan họ cổ rất khó hát, những bài hát như “mời nước mời trầu”, “cái hời cái ả”, “yêu nhau ngả nón ra ngồi”, “tay tiên trút chén rượu đào”... thật sự là thách thức đối với những sinh viên các tỉnh. Nghe qua tưởng dễ hát, nhưng để đạt được độ vang, rền, nền, nảy, hát đúng nhịp, phách không dễ dàng. Đối với những bài hát khó, phải tập mất 6, 7 buổi mới có thể hát thông thạo. Hát được rồi, cũng mất thêm một thời gian dài mới có thể hát có hồn.

 

Sau một thời gian hoạt  động, CLB nhận được sự giúp đỡ của anh Nguyễn Hữu Duy (Cộng tác cho Trung tâm Phát triển Âm nhạc Việt Nam) trực tiếp dạy hát. “Mỗi buổi sinh hoạt của nhóm, anh Duy lại bắt xe buýt hơn 30 cây số từ  Bắc Ninh sang kiên trì hướng dẫn, dạy các thành viên hát theo đúng lối xưa dưới dạng truyền khẩu, sử dụng lời cổ và không dùng nhạc đệm. Có sự hướng dẫn của anh Duy, các thành viên hát bài bản hơn trước. CLB có học hát cả quan họ lời mới, nhưng các thành viên thường yêu thích lối hát quan họ cổ mộc mạc”, chủ nhiệm CLB Nguyễn Thanh Biên chia sẻ

 

Hiện nay, CLB Quan họ không chỉ hoạt động nội bộ, mà còn tham gia góp các tiết mục văn nghệ cho các chương trình biểu diễn của nhiều cụm trường khác nhau. CLB cũng đã nhận được lời mời của Cộng hoà Czech sang biểu diễn nhưng chưa thực hiện được vì CLB còn khá non trẻ.

 

Ảnh: Đinh Liên

 

 

Nhằm quảng bá rộng rãi hơn nữa loại hình nghệ thuật này, CLB đã lập nên hai trangweb:dancavietnam.net và quanhobacninh.vn. Hai trang web này đã sưu tầm được hơn 400 bài quan họ cổ và cải biên. Hơn 100 bài nghiên cứu về quan họ, giải thích về các điển tích, điển cố, tìm hiểu về văn hoá, phong tục tập quán vùng quê Kinh Bắc

 

“Trước đây, muốn tìm các đĩa hát quan họ có rất nhiều, nhưng tìm trên mạng thì chỉ ra một vài bài, chứ không được đồng bộ như trên trang web của CLB. Bọn mình đã cất công sưu tầm lại các băng, đĩa hát, thu âm lại những bài hát trong những đêm hát ở quê để đưa lên mạng”- bạn Lưu Đình Cải (Khoa Điện- Đại học Bách Khoa) một thành viên cho biết.

 

Hai website ra đời một thời gian ngắn, đã có thêm rất nhiều thành viên từ khắp mọi miền đất nước, các lứa tuổi khác nhau. Thành viên cao tuổi nhất đã hơn 70 tuổi. Ngoài ra, còn có những thành viên là Việt kiều xa quê. “Họ muốn nghe lại những làn điệu cổ cho vơi bớt nỗi nhớ nhà. Nhiều khi, trên diễn đàn họ có hỏi về những bài hát quan họ cổ rất khó kiếm. Bọn mình phải cất công về tận Bắc Ninh, vào những làng quan họ, nhờ các cụ cao niên trong làng hát lại những bài hát ấy rồi thu âm lại” - Thanh Biên tâm sự.