Quảng Bình nỗ lực giảm sinh, tiến tới đạt mức sinh thay thế bằng nhiều giải pháp

Theo kết quả Tổng Điều tra dân số và Nhà ở công bố cuối năm 2019, hiện nay Việt Nam có 21 tỉnh, thành phố trong cả nước có mức sinh thấp, thậm chí một số tỉnh mức sinh rất thấp, đã có 9 tỉnh/thành phố trong cả nước đạt mức sinh thay thế, 33 tỉnh, thành phố có mức sinh cao.

Theo GS.TS Nguyễn Đình Cử, nguyên Viện trưởng Viện Dân số và các vấn đề xã hội, 33 tỉnh có mức sinh cao phần lớn thuộc các vùng Tây Bắc, Tây Nguyên, Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung. Đây là những tỉnh còn có điều kiện kinh tế, xã hội khó khăn.

Để điều chỉnh mức sinh, đưa về mức sinh thay thế, theo GS Nguyễn Đình Cử, trước hết vẫn cần đẩy mạnh tuyên truyền về lợi ích của KHHGĐ, quy mô gia đình nhỏ. Nhưng quan trọng nhất là cung cấp dịch vụ và phương tiện tránh thai đầy đủ, kịp thời, thuận tiện, an toàn và hiệu quả cao.

Mỗi phụ nữ ở Quảng Bình sinh tới 2,43 con

Quảng Bình là tỉnh thuộc khu vực Bắc Trung bộ, nằm trong nhóm các tỉnh có mức sinh cao. Theo thông tin từ BSCKII Phan Nam Bình, Chi cục trưởng Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh Quảng Bình, tại tỉnh này, số còn trung bình của một phụ nữ tăng trở lại trong những năm gần đây (năm 2019 là 2,43 con); tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên có xu hướng tăng ở nhiều địa phương, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đồng bào Công Giáo, kể cả cán bộ, đảng viên và một số gia đình khá giả.

Theo kết quả thống kê số liệu trong 12 tháng trước 1/4/2019, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên của tỉnh là 26,49% trong đó, Minh Hóa là huyện có tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên cao nhất (35,95%), tiếp đến là huyện Quảng Ninh (33,12%).

"Quảng Bình vẫn là một trong những địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội còn khó khăn, chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế. Mức sinh vừa cao vừa có xu hướng chênh lệch giữa các huyện, thị xã, thành phố, tác động tiêu cực đến phát triển kinh tế xã hội, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, giải quyết việc làm, chăm sóc sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân trên địa bàn tỉnh" - BS Bình cho hay. Trong khi đó, 10 năm trở lại đây (2009- 2019), cơ cấu dân số tỉnh đã có chiều hướng thay đổi. Số lượng và tỷ trọng dân số phụ thuộc có tăng nhẹ, trong khi dân số trong độ tuổi lao động năm 2019 giảm nhẹ.

Cán bộ dân số xã Lý Trạch, huyện Bố Trạch, Quảng Bình tư vấn về kiến thức DS-KHHGĐ cho người dân. Ảnh: Phạm Hà

Là tỉnh có mức sinh còn cao và chênh lệch giữa các vùng miền, nhất là tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên đang có xu hướng tăng thậm chí là tăng đột biến một số địa phương, nhiệm vụ đặt ra với công tác dân số tỉnh Quảng Bình rất nặng nề: Vừa nâng cao chất lượng dân số và các vấn đề về phân bố dân cư, cơ cấu dân số, vừa phải tập trung nguồn lực cho vấn để ổn định quy mô dân số, phấn đấu sớm đạt mức sinh thay thế trong thời gian tới, trong đó phải thực sự chú trọng giải quyết vấn để sinh con thứ 3 trở lên trên địa bàn tỉnh...

Những giải pháp quan trọng giúp Quảng Bình sớm đưa mức sinh về mức sinh thay thế

Theo BS Phan Nam Bình, với việc đặt ra các giải pháp, nhiệm vụ cụ thể và tập trung triển khai có hiệu quả như: Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy, chính quyền; Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động thay đổi hành vi; Điều chỉnh, hoàn thiện các chính sách hỗ trợ, khuyến khích; Đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng; Nghiên cứu khoa học và hệ thông tin quản lý, kiểm tra, giám sát, đánh giá... thì để thực hiện được việc điều chỉnh mức sinh ở một tỉnh có mức sinh còn cao như Quảng Bình cần phải tập trung mở rộng tiếp cận các dịch vụ SKSS/KHHGĐ và các dịch vụ có liên quan là hết sức cần thiết và quan trọng.

Trong đó cần phổ cập dịch vụ KHHGĐ, chăm sóc SKSS tới mọi người dân đảm bảo công bằng, bình đẳng trong tiếp cận, sử dụng dịch vụ, không phân biệt giới, người đã kết hôn, người chưa kết hôn. Lồng ghép các hoạt động phổ cập dịch vụ KHHGĐ/SKSS với Chương trình Củng cố, nâng cao chất lượng dịch vụ KHHGĐ với các hoạt động chủ yếu nhằm đảm bảo hỗ trợ phương tiện tránh thai và dịch vụ KHHGĐ cho đối tượng hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng chính sách, vùng mức sinh cao.

Ngoài ra, tổ chức cung ứng các dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ thân thiện cho vị thành niên, thanh niên; Công nhân khu công nghiệp, khu kinh tế.

Quảng Bình còn đặt kế hoạch tổ chức các hoạt động thúc đẩy tiếp thị xã hội, xã hội hóa cung cấp dịch vụ KHHGĐ, chăm sóc SKSS và thí điểm cung cấp dịch vụ KHHGĐ/SKSS qua website, email, facebook, Youtube, Twitter, Instagram, zalo,...

Dự báo phương tiện tránh thai theo phân đoạn thị trường tổng thể phương tiện tránh thai, dịch vụ KHHGĐ, Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch đảm bảo an ninh và thị trường tổng thể phương tiện tránh thai, dịch vụ KHHGĐ.

Quỳnh An