Quảng Ninh: Nhà đầu tư kêu cứu Chính phủ vì bị làm khó trong cấp Giấy chứng nhận đầu tư dự án

Dự án được đồng thuận, “trải thảm đỏ” từ địa phương đến Trung ương

Theo đơn kêu cứu của Công ty TNHH sản xuất và kinh doanh Tân Tiến (Cty Tân Tiến) gửi đến các cơ quan hữu trách tỉnh Quảng Ninh, Chính phủ và các cơ quan báo chí thì từ năm 2015, công ty đã được tạo điều kiện, nhận được sự ủng hộ của các cơ quan quản lý Nhà nước tại Quảng Ninh, bộ ngành, Chính phủ về việc thực hiện dự án xây dựng nhà máy sản xuất xút 20.000 tấn/năm và các thương phẩm khác tại KCN Việt Hưng, TP. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

Dự án Nhà máy sản xuất xút 20.000 tấn/năm tại Quảng Ninh nằm đắp chiếu, thiết bị công nghệ phủ bạt vì chưa được cấp Giấy chứng nhận đầu tư bởi BQL Khu kinh tế Quảng Ninh. (ảnh: HC)

Mặc dù chủ đầu tư đã đáp ứng, thực hiện các thủ tục pháp lý về đánh giá tác động môi trường, ký kết, trả tiền thuê mặt bằng, nhập dây chuyền thiết bị nhưng đến nay Ban quản lý Khu kinh tế Quảng Ninh vẫn không cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho dự án. Dự án dẫm chân tại chỗ gây thiệt hại lớn về kinh tế cho chủ đầu tư và cũng gây giảm sút lòng tin cho nhà đầu tư khi đến với Quảng Ninh.

Theo điều tra của phóng viên, tháng 8/2015, Công ty Tân Tiến để xuất về việc xây dựng dự án Nhà máy xút tại khu công nghiệp Việt Hưng đã nhận được sự ủng hộ của UBND tỉnh Quảng Ninh.

Cũng trước đề nghị của Công ty Tân Tiến, tháng 9/2015, UBND tỉnh Quảng Ninh có văn bản số 5624/UBND-CN gửi Bộ Công thương đề nghị bộ này xem xét, báo cáo Thủ tướng cho phép bổ sung dự án sản xuất xút của Công ty Tân Tiến vào quy hoạch phát triển ngành Công nghiệp hóa chất Việt Nam đến năm 2020, có tính đến năm 2030.

Liên quan đến dự án này, Bộ TNMT, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính đều có ý kiến bằng văn bản thống nhất bổ sung dự án Nhà máy sản xuất xút của Công ty Tân Tiến vào quy hoạch phát triển ngành công nghiệp hóa chất Việt Nam đến năm 2020.

Sau khi có sự đồng thuận của các bộ ngành liên quan, ngày 18/1/2016, Bộ Công Thương có văn bản số 525/BCT-HC trình Thủ tướng Chính phủ. Tờ trình này của Bộ Công thương thể hiện rõ: “Năng lực sản xuất xút của các doanh nghiệp trong nước hiện nay khoảng 150.000 tấn/năm.

Để đáp ứng nhu cầu sử dụng, ngoài việc mua trong nước, các doanh nghiệp phải nhập khẩu từ nước ngoài. Do đó, dự án xút của Công ty Tân Tiến được triển khai sẽ góp phần bổ sung một phần nhu cầu xút trong nước đang thiếu, thay thế hàng nhập khẩu”.

Ngày 4/2/2016, Chính phủ có văn bản số 227/TTg-KTN đồng ý bổ sung dự án sản xuất xút công suất 20.000 tấn/năm của Công ty Tân Tiến vào quy hoạch phát triển ngành công nghiệp hóa chất Việt Nam đến 2020, có tính đến 2030.

“Bộ Công thương chủ trì, phối hợp với UBND tỉnh Quảng Ninh chỉ đạo, hướng dẫn chủ đầu tư thực hiện dự án theo đúng quy định của pháp luật về đầu tư và pháp luật khác liên quan” - văn bản số 227 của Chính phủ nêu rõ.

Ban quản lý Khu kinh tế Quảng Ninh cũng đã tham vấn ý kiến UBND TP. Hạ Long, các sở ngành có liên quan về dự án sản xuất xút này của Công ty Tân Tiến. Các ý kiến của Sở KH&ĐT, Sở TNMT, Sở Tài chính, Sở KH&CN, UBND TP. Hạ Long đều nhất chí, đồng thuận đối với việc thực hiện dự án tại khu công nghiệp Việt Hưng.

Đơn cử như tại văn bản số 7146/UBND (tháng 9/2017) của UBND TP. Hạ Long gửi BQL Khu kinh tế Quảng Ninh nêu rõ: “Đề xuất thực hiện dự án nhà máy sản xuất xút 20.000 tấn/năm và các thương phẩm khác tại KCN Việt Hưng của Công ty Tân Tiến là phù hợp”.

Thậm chí, ngay từ tháng 3/2017, BQL Khu kinh tế Quảng Ninh có quyết định số 41/QĐ-BQLKKT phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng tỉ lệ 1/500 nhà máy sản xuất xút tại KCN Việt Hưng.

Quyết định này ghi rõ: “Tổng diện tích quy hoạch là 30.000 m2. Mục tiêu là đầu tư xây dựng nhà máy xút tại KCN Việt Hưng. Tính chất: Là nhà máy sản xuất công nghiệp". Quyết định này do ông Nguyễn Mạnh Tuấn là Trưởng ban ký.

Nhà đầu tư tố bị làm khó, chậm trễ trong việc cấp Giấy chứng nhận đầu tư

Xác minh của phóng viên cho thấy, tháng 3/2017 Bộ TNMT đã có QĐ số 442/QĐ-BTNMT phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) do Thứ trưởng Bộ TNMT- Võ Tuấn Nhân ký của dự án Nhà máy sản xuất xút 20.000 tấn/năm và các thương phẩm khác.

BQL khu kinh tế Quảng Ninh được cho là gây khó dễ trong việc cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho dự án. (ảnh: HC)

Mặc dù đã có ĐTM nhưng dự án vẫn không được BQL khu kinh tế Quảng Ninh cấp Giấy chứng nhận đầu tư. Theo tìm hiểu của phóng viên là do có lo ngại về sự cố đối với Clo lỏng và axit HCL- là 02 hóa chất cơ bản có nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường theo Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của Bộ TNMT.

“BQL khu kinh tế Quảng Ninh lo ngại việc sản xuất Clo lỏng và axit HCL nên đề nghị chúng tôi điều chỉnh báo cáo đánh giá ĐTM. Chúng tôi đã tiếp thu và để dự án hoạt động sản xuất an toàn ở mức cao nhất với cam kết không đánh đổi môi trường bằng bất cứ giá nào, chúng tôi đã tiến hành điều chỉnh báo cáo ĐTM và được Bộ TNMT chấp thuận”- đại diện Công ty Tân Tiến nói.

Theo điều tra của phóng viên thì tháng 11/2017, Bộ TNMT có văn bản số 6322/BTNMT-TCMT chấp thuận với việc Công ty Tân Tiến không sản xuất các sản phẩm axit HCL và Clo lỏng thương phẩm tại dự án (đây là hai sản phẩm có yếu tố nguy hại cho môi trường đã được chủ dầu tự chủ động rút bỏ khỏi dự án).

Mặc dù đã rút hai sản phẩm là axit HCL và Clo dạng lỏng, đã có văn bản giải trình, bổ sung (theo yêu cầu của BQL khu kinh tế) làm rõ công nghệ sản xuất của dự án, nhưng Công ty Tân Tiến vẫn không được BQL khu kinh tế Quảng Ninh cấp Giấy chứng nhận đầu tư.

Đến tận ngày 24/1/2018, BQL mới có văn bản trả lời chủ đầu tư rằng: “Đang tiến hành thẩm định dự án. Do bộ phận được giao chủ trì thẩm định không có chuyên môn sâu về lĩnh vực hóa chất. Vì vậy BQL đang tham vấn ý kiến của các chuyên gia… báo cáo UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo đối với dự án” - văn bản 161/BQLKKT-ĐT nêu.

Câu hỏi về quả bóng trách nhiệm và niềm tin nào cho nhà đầu tư

Trao đổi với phóng viên, chủ đầu tư dự án nhà máy xút bức xúc cho biết, để thực hiện dự án họ đã bỏ ra hàng trăm tỉ đồng nhập dây chuyền thiết bị phục vụ dự án, tiền thuê mặt bằng trong khu công nghiệp nhưng dự án đang “đắp chiếu”, đến nay vẫn không được BQL khu kinh tế Quảng Ninh cấp Giấy chứng nhận đầu tư.

Ông Nguyễn Mạnh Tuấn - Trưởng BQL khu kinh tế Quảng Ninh làm việc với phóng viên. (ảnh: HC)

Ngày 4/5, có mặt tại khu vực đầu tư xây dựng nhà máy xút của Công ty Tân Tiến, phóng viên ghi nhận ngoài nhà điều hành đã được xây dựng hoàn chỉnh, các hạng mục còn lại cọc bê tông hoen gỉ. Các thiết bị máy móc dây chuyền sản xuất để ngoài trời phủ bạt. Đại diện chủ đầu tư bức xúc nói rằng nếu kéo dài thì máy móc dây chuyền triệu USD này sẽ bị hư hại do thời tiết.

Sáng ngày 4/5, làm việc với phóng viên về việc vì sao chưa cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho dự án nhà máy xút của Công ty Tân Tiến, ông Nguyễn Mạnh Tuấn - Trưởng BQL Khu kinh tế Quảng Ninh cho biết là còn đang băn khoăn về việc dự án và vấn đề môi trường, về định hướng phát triển của tỉnh Quảng Ninh trong giai đoạn mới.

Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Mạnh Tuấn thừa nhận giai đoạn đầu tỉnh Quảng Ninh hết sức ủng hộ dự án này. “Nhưng yêu cầu hiện tại thì đã khác, chúng tôi cần phải hết sức cẩn trọng. Chúng tôi đã họp và lấy các ý kiến chuyên gia về vấn đề này” - ông Tuấn nói.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đầu tư của chủ đầu tư đã đầy đủ, hoàn thiện chưa, ông Tuấn nói đủ rồi. Phóng viên hỏi tiếp, vậy BQL thực hiện Luật đầu tư, Nghị Định 108/2006 của Chính phủ về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư ra sao thì ông Tuấn đã không trả lời sâu về câu hỏi này.

Ông Nguyễn Mạnh Tuấn cho biết, về việc quyết định có thực hiện dự án tại KCN Việt Hưng hay không thì đã đề nghị và đang chờ UBND tỉnh Quảng Ninh tổ chức cuộc họp, lãnh đạo UBND tỉnh chủ trì để soát xét, đánh giá trước khi quyết định chủ trương đầu tư dự án.

Tại buổi làm việc, vị Trưởng BQL khu kinh tế Quảng Ninh nhiều lần nhắc đi nhắc lại lý do lo ngại dự án bị…. đánh bom sẽ gây hậu quả tiêu cực. Đây cũng là một trong những lý do được đưa vào biên bản của BQL trình lên UBND tỉnh Quảng Ninh (văn bản số 710, ngày 20/4/2018) đề nghị có thêm thời gian tham khảo ý kiến của Ban chỉ huy quân sự tỉnh này.

Nói về vấn đề này, đại diện chủ đầu tư là bà Vũ Thị Hồng Bích bức xúc nói: “Với lý do lo ngại đánh bom, khủng bố thì không một doanh nghiệp, một cơ sở sản xuất hóa chất nào ở Việt Nam được phép hoạt động”.

Chiều ngày 4/5, trao đổi với phóng viên về sự việc này, ông Nguyễn Văn Thành - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh khẳng định, phạm vi, thẩm quyền giải quyết sự việc vẫn đang thuộc BQL khu kinh tế.

“Quan điểm của tỉnh là trước sau như một, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp nhưng nó phải đảm bảo những mục tiêu, những yêu cầu của sự phát triển bền vững” - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh nói.

Được biết, liên quan đến vụ việc này, Công ty Tân Tiến cũng đã có văn bản báo cáo Chính phủ. Văn Phòng Chính phủ ngày 2/5 đã có văn bản số 628/PC-VPCP gửi UBND tỉnh Quảng Ninh giải quyết.

Hà Châu