Rau củ sạch vẫn có thể gây ngộ độc

Một số loại rau quả dù hoàn toàn sạch, không nhiễm thuốc trừ sâu hay hóa chất bảo quản vẫn có thể gây ngộ độc cho người sử dụng.

Nhân hạt mơ có thể gây tử vong

Hạt táo, hạt lê và nhân của một số loại hạt có vỏ cứng như hạt mơ, hạt đào có chứa một chất tên là amygdalin. Trong dạ dày, amygdalin có thể chuyển hoá thành hydrogen cyanide - một chất cực độc. Ở liều thấp, nó gây mệt mỏi, buồn nôn, choáng váng… Còn ở liều cao, chất này làm rối loạn hô hấp, hạ huyết áp, đau đầu, hôn mê, thậm chí có thể dẫn tới tử vong.

Ở Việt Nam và một số nước, nhân hạt mơ được sử dụng làm thuốc hoặc thức ăn. Nhưng theo khuyến cáo của Cơ quan tiêu chuẩn thực phẩm Vương quốc Anh, liều dùng của hạt mơ không nên quá từ 1 đến 2 nhân mỗi ngày. Đối với các loại hạt táo, lê… nếu thỉnh thoảng vô ý nuốt phải một vài hạt thì không cần phải lo lắng. Nhưng nếu các em nhỏ vì không hiểu biết hoặc đùa nghịch mà nuốt phải nhiều hạt một lúc thì nên theo dõi và đưa đến bệnh viện kiểm tra trong trường hợp có biểu hiện bất thường về sức khoẻ.

Đậu đỏ gây tiêu chảy

Nhiều loại đậu có chứa lectin nhưng hàm lượng cao nhất là ở đậu đỏ. Lectin là chất có thể gây ngộ độc. Chỉ cần ăn từ 4 đến 5 hạt đậu đỏ sống là có thể bị đau bụng dữ dội, nôn mửa, tiêu chảy. Để loại bỏ lectin, nên ngâm đậu ít nhất 5 tiếng trước khi nấu. Thời gian nấu đậu phải từ 10 phút trở lên, khi nấu để lửa to (vì nhiệt độ thấp không những không loại bỏ được chất độc mà còn có thể khiến hàm lượng của nó tăng lên).

Bí ngòi có thể gây choáng ngất

Bí ngòi vẫn được coi là loại rau lành, mát, nhưng đôi khi nó cũng có thể chứa một số độc tố tự nhiên thuộc nhóm cucurbitacin. Các chất này khiến bí có vị đắng, khi ăn sẽ gây nôn mửa, đau quặn bụng, tiêu chảy, choáng ngất. Không ăn những quả bí có mùi hắc hoặc vị đắng là cách phòng ngừa ngộ độc hiệu quả nhất.

Cẩn thận với khoai lang và khoai tây

Để tự vệ chống lại sự tấn công của sâu bọ, khoai lang có thể sinh ra một số độc tố, trong đó phổ biến nhất là ipomeamarone, một chất khiến khoai có vị đắng (khoai hà). Đã có một số trường hợp trâu bò bị chết sau khi ăn những củ khoai này. Khi chế biến, nên cắt hết các phần khoai bị sâu, hà. Khi ăn nếu thấy khoai vẫn còn vị đắng thì phải bỏ đi.

Đối với khoai tây, độc tố tự nhiên có trong mọi củ khoai là glycoalkaloid. Glycoalkaloid gây rối loạn tiêu hóa và thậm chí có thể gây tử vong (hiếm gặp). Bình thường, lượng độc tố này rất thấp nên không ảnh hưởng đến sức khoẻ của con người. Nhưng khi khoai mọc mầm, để bảo vệ mầm khoai khỏi tác động của vi sinh vật, tia tử ngoại…lượng glycoalkaloid tăng cao. Glycoalkaloid không bị phân huỷ trong quá trình chế biến.

Vì vậy, để tránh bị ngộ độc, nên cắt bỏ những phần khoai bị thâm, dập, có màu xanh, mọc mầm hoặc tốt nhất là không ăn những củ khoai có các biểu hiện trên. Bảo quản khoai tây nên chọn chỗ tối, khô, mát và không để chung với hành.

Ngộ độc sắn và măng

Sắn và măng sống có chứa một lượng đáng kể cyanogenic glycosides. Dưới tác động của một số enzyme, chất này sẽ giải phóng hydrogen cyanide và một số độc tố khác có thể gây tử vong.

Để loại bỏ chất độc, nên lột vỏ sắn, ngâm trong nước nhiều giờ trước khi nấu. Đối với măng, cũng nên ngâm thật kỹ, sau đó tước nhỏ, luộc trong nước pha một chút muối khoảng 10 phút trước khi chế biến thành món ăn.

Theo Khoa học & Đời Sống