Rối loạn cảm xúc đe dọa tuổi “nắng xế”

BS La Đức Cương – Giám đốc BV Tâm thần Trung ương I – Thường Tín – Hà Nội. Ảnh: H.Nam.

Thay đổi quá đột ngột

BS Nguyễn Văn Dũng cho biết, thời gian gần đây, bệnh viện có không ít trường hợp phụ nữ tiền mãn kinh phải nhập viện do rối loạn cảm xúc. Có tới 46% số phụ nữ bị bệnh trầm cảm ở tuổi mãn kinh. Đối với tuổi mãn kinh, rối loạn trầm cảm biểu hiện bằng những cơn đau, khó ngủ, lo âu quá nhiều, bụng chướng, kinh nguyệt không đều… Nhưng thường họ nghĩ là mình bị các bệnh chuyên khoa khớp, tiêu hóa, tim mạch… mà không đến với chuyên khoa tâm thần. Chỉ đến khi chữa không khỏi họ mới cầu cứu bác sĩ tâm thần.

Cách đây không lâu, bệnh viện đã tiếp nhận bệnh nhân N.T.H, 55 tuổi (Hà Nội) nhập viện trong tình trạng rối loạn cảm xúc cao độ. Một thời gian dài chị H sống khép mình, gần như người thân không nhìn thấy chị cười bao giờ. Lúc nào chị cũng lầm lì, buồn rầu, ức chế. Điều đặc biệt, những sở thích trước đây như đi mua sắm, tụ tập bạn bè… Chị không còn thích thú mà đâm ra chán nản, bi quan, tuyệt vọng, dễ mủi lòng khóc lóc, than vãn rên rỉ khiến cho cả nhà lo lắng. Đặc biệt là chị luôn cảm thấy tự ti về bản thân và nghi ngờ chồng không chung thủy. Chị luôn kiếm cớ để cãi nhau, ghen bóng ghen gió với chồng. Không những thế, hễ có việc gì con cái làm không hài lòng là chị lại hành xác bản thân và đỉnh điểm là còn dùng dao rạch tay tự sát hụt khiến người thân tá hỏa đưa vào nhập viện tâm thần. Các bác sĩ chẩn đoán chị bị trầm cảm từ lâu…

Một phụ nữ tiền mãn kinh tìm đến bác sĩ để tư vấn. Ảnh: Trà Giang.

Chứng thần kinh ở tuổi mãn kinh

BS Dương Đình Phúc – Trưởng khoa Tâm thần kinh (Bệnh viện 354) cho biết, trước đây nhiều người thường nghĩ chỉ những phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh mới mắc rối loạn cảm xúc, đặc biệt là trầm cảm. Nhưng hiện có nhiều phụ nữ quanh tuổi mãn kinh từ 45 – 50 tuổi cũng mắc bệnh này. Thậm chí, mãn kinh 1 – 2 năm vẫn có thể gặp. Họ thường có biểu hiện rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi, suy giảm khả năng tiếp thu thông tin mới, chán những sở thích trước đây đã có. Nhiều người “tự nhiên” buồn. Khi đi khám thường khí sắc bệnh nhân trầm hơn. Bệnh nhân cũng dễ xúc động hơn, khi xem những phim tình cảm rất dễ khóc mà trước đây họ thấy bình thường khi xem phim…

Theo BS Phúc, có rất nhiều trường hợp không thừa nhận mình bị tâm thần hay trầm cảm. Họ thường nghĩ mình bị bệnh dạ dày, đại tràng… do ăn không được, buồn nôn, thậm chí nôn. Nhưng khi soi thì không phải dạ dày mà chỉ bị trào ngược. Họ điều trị theo hướng dạ dày thời gian rất lâu nhưng không khỏi, bởi nguồn gốc bệnh là thần kinh thì lại không được điều trị.

Mới đây, có trường hợp một bệnh nhân vào khám ở khoa Tiêu hóa của bệnh viện khi thấy xuất hiện những triệu chứng buồn nôn, nôn, đau bụng, thi thoảng đau âm ỉ ở vùng dưới… Các bác sỹ khoa Tiêu hóa soi vẫn không thấy dạ dày có vấn đề gì. Sau đó đã giới thiệu bệnh nhân xuống khoa Tâm thần kinh và xác định bệnh nhân bị bệnh thần kinh ở tuổi mãn kinh. Hiện sức khỏe của bệnh nhân đã tốt sau khi được tiến hành điều trị bằng các liệu pháp điều trị tâm thần.

“Nếu trầm cảm kéo dài mà không được điều trị thì sẽ dễ khiến người phụ nữ tự sát, tự hại mình, nghi ngờ những người xung quanh… Trong gia đình có phụ nữ ở quanh tuổi mãn kinh cần phải biết những biểu hiện bệnh của họ để tránh tác động làm cho họ căng thẳng. Họ sẽ dễ cáu gắt, khùng… Khi thấy các biểu hiện của rối loạn tâm thần trầm cảm cần đưa họ đến với chuyên khoa tâm thần điều trị, bởi có nhiều bệnh nhân đi điều trị lòng vòng mà không hiệu quả” – BS Phúc cho biết.

Theo các bác sỹ, tầm soát trầm cảm ở phụ nữ mãn kinh để phát hiện sớm và có hướng điều trị kịp thời những rối loạn trầm cảm nhằm giúp họ vượt qua một cách nhẹ nhàng giai đoạn khó khăn này của cuộc đời. Bên cạnh đó những người thân trong gia đình cần kịp thời động viên người phụ nữ để họ vượt qua giai đoạn khó khăn của mình.

H. Nam - P.Thuận