Rưng rưng chuyện học ở "thiên đường du lịch"

 

 

Tam Đảo, “phòng lạnh” của Việt Nam, thiên đường du lịch nổi tiếng của tỉnh Vĩnh Phúc. Bên cạnh những nếp nhà biệt thự xanh đỏ luôn đầy ứ khách du lịch, thì cách đó không xa có một ngôi trường mà hơn 10 năm nay luôn “vắng khách” đến học. Trường cấp I, II Tam Đảo đang đứng trước nguy cơ đóng cửa vì không... còn học sinh để dạy. Thầy cô ngán ngẩm vì giá cả đắt đỏ, không thể dạy thêm trong khi hưởng đồng lương ít ỏi.

 

Lớp 9 của trường cấp I - II Tam Đảo chỉ có 5 học sinh.

 

Theo Hiệu trưởng Phạm Đức Thái: “Trường chúng tôi có cả cấp I và cấp II cùng học chung một nơi. Toàn bộ ban giám hiệu, giáo viên, kể cả kế toán, bảo vệ, văn thư là 16 người. Riêng cô kế toán và văn thư là không trực tiếp giảng dạy, còn lại tất cả chúng tôi đều thay nhau đứng lớp. Cả thảy có 8 lớp từ lớp 1 đến lớp 9, nhưng khuyết hẳn một lớp 7.

 

Có 35 em đang theo học cấp I và 23 em học cấp II. Lớp “đông đảo” nhất là lớp 8 với 10 em. Lớp ít nhất là lớp 9, có 5 em. Cả 12 thầy cô giảng dạy 58 học sinh, một tỷ lệ thầy/trò kỷ lục ở Việt Nam hiện nay, tức 1 thầy giảng cho gần 5 trò. Năm học trước, khối lớp 9 chỉ có 3 em, 2 em đỗ vào trường THPT Tam Đảo, còn một em “không thích học” nữa nên bỏ học đi làm. Nói chung số lượng học sinh của hai cấp học chưa bằng một lớp học ở đồng bằng”.

 

Thầy Nguyễn Văn Thanh - Tổ trưởng tổ giáo viên cấp II và là người phụ trách môn Văn kể lại: “Hồi thi tốt nghiệp THCS năm học 2005 - 2006, cả trường có 7 em thi thì có tới 10 người làm thành viên trong hội đồng coi thi. Vẫn đầy đủ ban bệ: Từ chủ tịch, phó chủ tịch hội đồng đến những thầy cô coi thi, nhân viên, giám sát. Một con số kỳ lạ nếu so sánh tương quan với các hội đồng thi cùng cấp ở các địa phương khác. Vẫn phải chấp nhận thôi vì đã là quy chế thì phải thực hiện”.

 

Em Trương Khánh Linh, học sinh nữ duy nhất của lớp 9, trường Cấp I - II Tam Đảo.

 

Cũng vì ít học sinh quá nên cô giáo Nguyễn Thị Kim Hương, giáo viên dạy nhạc- họa của trường phải đảm đương tất tần tật các lớp của cả hai cấp học. Cô Hương cho biết: “Những ngày đầu đi dạy, thấy rất vất vả vì ngày nào cũng phải soạn giáo án, rồi lên lớp, chấm bài, đầu lúc nào cũng chỉ quanh đi quẩn lại có một công việc nhưng tần suất làm gấp 2- 3 lần giáo viên vùng xuôi. Cùng một bài giảng, mỗi tuần đáng lẽ ra tôi chỉ lên lớp 16 – 17 tiết thôi, nay “ôm” cả hai cấp nên số tiết ấy tăng gấp đôi, trong khi lượng thời gian hay kiến thức cho một tiết dạy không thể cắt đi được. Nhưng tôi cũng quen dần, bây giờ cũng bớt căng thẳng hơn!”.

 

Cũng cùng cảnh ngộ với cô Hương, nhiều thầy cô giáo khác cũng thấy “hụt” khi dạy một lớp học quá ít học sinh thế này. Các thầy cô quen dạy ở xuôi đông đảo học sinh, lên đây không cần điểm danh, liếc quanh bao quát hết. Riêng lớp 9, có tới 60% làm cán bộ lớp, 1 lớp trưởng, 1 bí thư và 1 quản ca, quản lý 2 bạn còn lại.

Khó khăn chồng chất khó khăn, nhà trường không có bảo vệ riêng, hai thầy Nguyễn Văn Chu (dạy Anh ngữ cấp II) và thầy Lê Văn Chỉnh (dạy tiểu học) được nhà trường cắt cử vừa giảng dạy vừa ăn ở luôn tại trường để làm bảo vệ. Cũng xin nói thêm đây là hai giáo viên tăng cường dưới thành phố lên, vì giá cả thuê nhà ở đắt quá mà đồng lương giáo viên lại eo hẹp. “Thôi thì tiện cả đôi đường, vừa làm giáo viên, vừa ăn ngủ luôn tại trường làm bảo vệ, cũng tiết kiệm được nhiều khoản phí khác”- thầy Chỉnh nói.

 

Căn nhà cấp 4 cũ nát, vách được ngăn đôi, một bên là gia đình thầy Thành, một bên là 3 cô giáo khác. Mỗi bên rộng 15m2. Ảnh Đ.C

 

Khác với hai thầy giáo Chu và Chỉnh, gia đình thầy giáo Nguyễn Văn Thành với vợ làm kế toán của trường lại được “ưu ái” cho ở nhờ nhà tập thể xây từ thời Pháp thuộc. Ngôi nhà với 1 phòng duy nhất, qua mấy chục năm sử dụng, trước làm nơi dạy học khi chưa xây trường khang trang như hiện nay, có lúc làm nhà kho, còn bây giờ nó lại là nơi “ăn ngủ” của 6 con người.

 

Căn phòng rộng chừng 30m2 được ngăn cách bởi tấm phên nứa tạm bợ, ngăn cách vợ chồng thầy giáo Thanh cùng cô con gái 2 tuổi với 3 cô giáo khác cùng trường. Mọi sinh hoạt, kể cả nấu ăn của 3 con người ở mỗi phòng đều diễn ra trong không gian 15m2 ấy. Còn một góc nhỏ, họ dùng làm nơi xây bể chứa nước để tiện tắm giặt, vệ sinh.

 

Cuộc sống khó khăn, mọi vật dụng sinh hoạt hàng ngày của các thầy cô cứ làm tôi day dứt như thể một sự tạm bợ không cần thiết. Thầy Thanh phân trần: “Đây là khu du lịch, giá cả đắt đỏ lắm. Ví dụ như, con cá dưới thành phố 20 nghìn thôi nhưng ở đây phải 40 nghìn mới mua được”.

 

Mỗi tháng, tiền lương của hai vợ chồng thầy chỉ trên dưới 3 triệu đồng, lại phải nuôi con nhỏ... nên mọi vật dụng trong gia đình đều được lược giản đến mức tối thiểu cũng là điều dễ hiểu. Một gia đình nhưng không có tủ đựng quần áo, tất cả đều được “nhét” trong những thùng các-tông hoặc treo “thập cẩm” trên mấy cái đinh nhấp nhô chỉ trực rơi xuống.

 

Lớp học sơ sài.

Trước khi ra về, thầy Thanh còn đùa vui: “Nếu lần sau phóng viên lên đây tác nghiệp thì có lẽ chỉ còn trường chứ không còn ai. Học sinh càng ngày càng thưa, thầy thì ngán không buồn dạy, vì thực sự dạy một lớp học cần có sự tương tác giữa thầy và trò, vỏn vẹn có mấy thầy trò thì dù có cố gắng thì giờ dạy vẫn xong, còn chất lượng phải... tính lại đã”.

 

Ngọc Chính