Sách giáo khoa: Không cho tăng thì phải được trợ giá ?!

> Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân: "Tăng giá sách không phải chủ trương của riêng Bộ GD&ĐT"
> Loạn giá sách giáo khoa
> Giá sách giáo khoa tăng 10%: Vì khó khăn hay vô cảm?

Bộ GD&ĐT đề xuất trợ giá bước đầu 50 tỷ đồng cho NXB Giáo dục

Trong văn bản trình Thủ tướng lần này, ngoài việc đề xuất tiếp tục cho tăng giá như NXB GD đã thực hiện, Bộ GD&ĐT cũng đưa thêm phương án không tăng giá. Phương án thứ nhất, Bộ GD&ĐT đề xuất Thủ tướng cho tiếp tục triển khai việc tăng giá như hiện nay. Cụ thể, giá bán lẻ sách sẽ tăng không quá 10%.

Bộ khẳng định, nếu Thủ tướng cho tăng giá thì sẽ tăng các chính sách cho học sinh nghèo. Cụ thể, sẽ sử dụng ngân sách và kinh phí của NXB GD để hỗ trợ cho học sinh nghèo và đối tượng chính sách. Theo Bộ GD&ĐT sẽ có khoảng 1,79 triệu học sinh được cấp phát SGK miễn phí và 1 triệu học sinh được mua sách giảm giá.

Còn nếu vẫn giữ nguyên giá bán như năm trước, Bộ GD&ĐT đề xuất với Thủ tướng sẽ lấy ngân sách bù vào phần chênh lệch. Mức đề xuất cụ thể mà Bộ GD&ĐT đưa ra là 55 tỷ đồng và chỉ rõ đây là khoản bù “đến thời điểm hiện nay”.

Bộ GD&ĐT cũng đề nghị: “Nếu thực hiện theo phương án này đề nghị Thủ tướng giao bộ Tài chính thẩm định và đề xuất số liệu cụ thể”. Với cách lập luận như trên, có thể nhận thấy Bộ GD&ĐT “nghiêng” về đề án thứ nhất.

Tuy nhiên, trả lời báo chí bên lề hành lang Quốc hội ngày 12/5, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân nhận định: “Có thể Thủ tướng quyết định sẽ không tăng giá SGK. Tinh thần chung là vì người nghèo”.

NXB GD: Tiền lãi đã quyết toán hết rồi!

Khi đưa ra lý do về đợt điều chỉnh giá SGK lần này, lãnh đạo NXB GD cho rằng tình hình tài chính đang khó khăn, hiện còn đang nợ ngân hàng. Tuy nhiên, trong kết luận của Thanh tra Chính phủ thì từ năm 2002-6/2006, NXB GD lãi ròng 240 tỷ đồng (lợi nhuận sau thuế). Vì vậy, khá nhiều ý kiến băn khoăn “tại sao NXB GD không thể tự cân đối lại quyết định tăng giá SGK trong tình hình kinh tế và đời sống nhân dân khó khăn như hiện nay”.

Trả lời phóng viên GĐ&XH, ông Nguyễn Minh Khang, Phó TGĐ NXB GD lý giải: “NXB GD là doanh nghiệp nhà nước hàng năm đã quyết toán và thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước. Hàng năm NXB GD phải vay vốn ngân hàng để có vốn làm SGK. Và năm nay NXB GD đang phải vay ngân hàng với lãi suất 15%”.

Một trong những lý do mà NXB GD đưa ra để phải tăng giá SGK là do tiền giấy tăng cao nên nhiều nhà in đòi huỷ hợp đồng đã ký, trong khi tiến độ cung ứng SGK không thể chậm trễ. Tuy nhiên trên công luận đã có ý băn khoăn rằng, thật ra NXB GD cũng chỉ “vì người” một phần mà chủ yếu “vì mình”. Bởi hiện nhà XBGD đang vận hành theo mô hình công ty mẹ - công ty con, trong số các công ty con của NXB GD có một số công ty hoạt động trong lĩnh vực in ấn và phát hành. Và tất nhiên SGK là sản phẩm chính. Phóng viên GĐ&XH đã đặt một số câu hỏi xung quanh vấn đề này, tuy nhiên chưa được lãnh đạo NXB GD trả lời.

Theo thông tin mà chúng tôi có được thì trước khi chuyển sang mô hình công ty mẹ - công ty con, NXB GD có 9 đơn vị trực thuộc, gồm 2 chi nhánh, 4 cơ sở in và ba “trung tâm” là phát hành sách, nghe nhìn và bản đồ tranh ảnh. Chỉ trong vòng 3 năm chuyển đổi mô hình hoạt động (2003-2006) NXB GD đã có 24 đơn vị thành viên và 16 liên danh, liên kết.

Cụ thể, khối công ty mẹ ngoài các đơn vị chức năng có đơn vị thành viên là các NXB tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh và NXB tại TP Cần Thơ. Các đơn vị này NXB GD nắm giữ 100% vốn. Khối các công ty có có tới 14 đơn vị, chủ yếu là các Cty cổ phần, trong đó NXBGD giữ phần vốn chi phối 51%. Nhiều công ty trong số này có hoạt động in ấn và phát hành SGK.

Trong 16 đơn vị liên danh, liên kết, đầu tư tài chính thì NXB GD còn bỏ vốn đầu tư từ 10-30% vào 16 đơn vị khác. Ngoài ra, NXB GD còn có 6 đơn vị thuộc khối tạp chí và trung tâm nhưng hoạt động có ít liên quan đến in ấn và phát hành SGK.

Nguyễn Hoàng