Sàng lọc trước sinh tại Nghệ An: Vì những em bé khỏe mạnh

Trong số này, có nhiều ca dị dạng nặng như vô sọ, dị dạng mạch bạch huyết dạng nang, thoát vị màng não... là những ca bắt buộc chỉ định đình chỉ thai nghén. Vậy hiện nay, việc phát hiện, xử lý những ca thai dị dạng đang gặp trở ngại gì, lời khuyên của bác sỹ cho các bà mẹ ra sao?

Oằn lưng vì gánh nặng

Vốn đã nghèo, gia đình chị Nguyễn Thị H., giáo dân ở xóm 2, Quỳnh Thanh, Quỳnh Lưu, Nghệ An càng thêm vất vả khi đứa con thứ 2 chào đời với cái đầu quá to.

Các chuyên gia đang phổ biến kỹ thuật sàng lọc sơ sinh tại tuyến y tế cơ sở. Ảnh: P.V

Giống như gia cảnh chị H., chị Nguyễn Thị T. ở khối Trung Định, phường Hưng Dũng, TP Vinh cũng có đứa con gái thứ 2 mắc bệnh não úng thủy. Buồn chán vì bệnh tình của con, chồng chị luôn bỏ nhà đi, phó thác con cái cho vợ. Chị T. vô cùng vất vả khi vật lộn kiếm tiền, ôm con đi bệnh viện. Chị không dám ăn gì ngoài mì tôm để dành tiền chữa bệnh cho con. Sau khi được đặt ống thông dịch tại Viện Nhi Trung ương, cháu bé đã được trở về nhà. Tuy nhiên, cho đến nay cháu đang có biểu hiện đầu to trở lại, nhưng chị Tân cũng đành bất lực nhìn con đau đớn vì gia đình không thể kiếm đâu đủ tiền đưa con đi viện lần nữa và cũng không biết rồi có cứu được cháu không?!

 Đây chỉ là 2 trong số rất nhiều những gia đình khánh kiệt vì gánh nặng con cái bị dị tật nặng. Qua theo dõi từ năm 2000 đến nay, bác sỹ  Nguyễn Ngọc Khanh, Trưởng khoa Dược - Cận lâm sàng, Trung tâm Chăm sóc SKSS/KHHGĐ tỉnh Nghệ  An cho biết: Tỉ lệ ca thai dị dạng được phát hiện qua siêu âm ở Trung tâm khá cao. Tuy nhiên, số bà mẹ đang mang thai đến khám và thực hiện siêu âm sàng lọc trước sinh mới chỉ chiếm tỷ lệ 35, 81% trên tổng số các bà mẹ mang thai. Như vậy, hơn 50% phụ nữ có thai đã bỏ qua thời kỳ sàng lọc rất quan trọng để phát hiện và can thiệp sớm đối với các dị tật của thai nhi; Đồng nghĩa với việc một tỷ lệ lớn trong số họ đã cho ra đời những em bé dị tật.

Khó khăn trong phát hiện, xử lý

Các bác sỹ chuyên khoa đều có chung nhận định: Ngoài việc không ít bà mẹ chưa có  ý thức cao trong việc chăm sóc sức khỏe sinh sản, bỏ qua thời kì sàng lọc trước sinh, thì một khó khăn không kém là việc tư vấn tâm lí cho các bà mẹ mang thai dị tật.

Không ít bà mẹ đã bị sốc khi nhận được kết quả có dấu hiệu bất thường về đứa con trong bụng. "Giữ lại hay bỏ con?" là câu hỏi không dễ trả lời đối với các bà mẹ mang thai và gia đình họ; Đặc biệt là đối với các cặp vợ chồng hiếm muộn. Bên cạnh đó, còn là nỗi ám ảnh nặng nề về tâm lí (quan niệm bị "trời phạt"), một số người không tuân thủ việc đình chỉ thai theo lời khuyên của bác sỹ do quan niệm tín ngưỡng, tôn giáo. Trong khi đó, qua tầm soát, bác sỹ Nguyễn Ngọc Khanh cho biết: Các ca thai dị dạng nặng chiếm tỷ lệ rất cao, đặc biệt là dị tật về não chiếm tới 51/65 ca, là những ca bắt buộc phải đình chỉ thai nghén. Những bà mẹ mang thai dị dạng không có sự phân biệt về thành phần, lứa tuổi...

Hồ Hà