Hà Nội
23°C / 22-25°C

Sàng lọc trước sinh tại Nghệ An: Vì những em bé khỏe mạnh

Thứ tư, 10:22 26/01/2011 | Dân số và phát triển

GiadinhNet - Con số 65 ca thai dị dạng/6.332 lượt siêu âm thai thực hiện ở Trung tâm Chăm sóc SKSS tỉnh Nghệ An trong vòng một năm (từ tháng 10/2009 đến tháng 10/2010) khiến không ít người giật mình.

Trong số này, có nhiều ca dị dạng nặng như vô sọ, dị dạng mạch bạch huyết dạng nang, thoát vị màng não... là những ca bắt buộc chỉ định đình chỉ thai nghén. Vậy hiện nay, việc phát hiện, xử lý những ca thai dị dạng đang gặp trở ngại gì, lời khuyên của bác sỹ cho các bà mẹ ra sao?

Oằn lưng vì gánh nặng

Vốn đã nghèo, gia đình chị Nguyễn Thị H., giáo dân ở xóm 2, Quỳnh Thanh, Quỳnh Lưu, Nghệ An càng thêm vất vả khi đứa con thứ 2 chào đời với cái đầu quá to.

Bệnh viện xác định: Cháu bị bệnh não úng thủy bẩm sinh. Gia đình đã bán hết những gì có thể lo chạy chữa cho cháu. Qua các phương tiện truyền thông, cháu bé đã được hỗ trợ phẫu thuật nhờ tấm lòng hảo tâm của nhiều người. Nhưng cuối cùng, bé cũng không thể qua khỏi bởi căn bệnh quá hiểm nghèo. Ngồi trong căn nhà trống hoác, chị Hồng ngậm ngùi: "Cháu đã thiệt phận, khổ cho cháu. Nhưng bây giờ chúng tôi cũng trắng tay. Giá như khi mang bầu, tôi đi khám, sàng lọc trước sinh thì đã đỡ khổ hơn...".
 

Các chuyên gia đang phổ biến kỹ thuật sàng lọc sơ sinh tại tuyến y tế cơ sở. Ảnh: P.V

Giống như gia cảnh chị H., chị Nguyễn Thị T. ở khối Trung Định, phường Hưng Dũng, TP Vinh cũng có đứa con gái thứ 2 mắc bệnh não úng thủy. Buồn chán vì bệnh tình của con, chồng chị luôn bỏ nhà đi, phó thác con cái cho vợ. Chị T. vô cùng vất vả khi vật lộn kiếm tiền, ôm con đi bệnh viện. Chị không dám ăn gì ngoài mì tôm để dành tiền chữa bệnh cho con. Sau khi được đặt ống thông dịch tại Viện Nhi Trung ương, cháu bé đã được trở về nhà. Tuy nhiên, cho đến nay cháu đang có biểu hiện đầu to trở lại, nhưng chị Tân cũng đành bất lực nhìn con đau đớn vì gia đình không thể kiếm đâu đủ tiền đưa con đi viện lần nữa và cũng không biết rồi có cứu được cháu không?!

 Đây chỉ là 2 trong số rất nhiều những gia đình khánh kiệt vì gánh nặng con cái bị dị tật nặng. Qua theo dõi từ năm 2000 đến nay, bác sỹ  Nguyễn Ngọc Khanh, Trưởng khoa Dược - Cận lâm sàng, Trung tâm Chăm sóc SKSS/KHHGĐ tỉnh Nghệ  An cho biết: Tỉ lệ ca thai dị dạng được phát hiện qua siêu âm ở Trung tâm khá cao. Tuy nhiên, số bà mẹ đang mang thai đến khám và thực hiện siêu âm sàng lọc trước sinh mới chỉ chiếm tỷ lệ 35, 81% trên tổng số các bà mẹ mang thai. Như vậy, hơn 50% phụ nữ có thai đã bỏ qua thời kỳ sàng lọc rất quan trọng để phát hiện và can thiệp sớm đối với các dị tật của thai nhi; Đồng nghĩa với việc một tỷ lệ lớn trong số họ đã cho ra đời những em bé dị tật.

Khó khăn trong phát hiện, xử lý

Các bác sỹ chuyên khoa đều có chung nhận định: Ngoài việc không ít bà mẹ chưa có  ý thức cao trong việc chăm sóc sức khỏe sinh sản, bỏ qua thời kì sàng lọc trước sinh, thì một khó khăn không kém là việc tư vấn tâm lí cho các bà mẹ mang thai dị tật.

Không ít bà mẹ đã bị sốc khi nhận được kết quả có dấu hiệu bất thường về đứa con trong bụng. "Giữ lại hay bỏ con?" là câu hỏi không dễ trả lời đối với các bà mẹ mang thai và gia đình họ; Đặc biệt là đối với các cặp vợ chồng hiếm muộn. Bên cạnh đó, còn là nỗi ám ảnh nặng nề về tâm lí (quan niệm bị "trời phạt"), một số người không tuân thủ việc đình chỉ thai theo lời khuyên của bác sỹ do quan niệm tín ngưỡng, tôn giáo. Trong khi đó, qua tầm soát, bác sỹ Nguyễn Ngọc Khanh cho biết: Các ca thai dị dạng nặng chiếm tỷ lệ rất cao, đặc biệt là dị tật về não chiếm tới 51/65 ca, là những ca bắt buộc phải đình chỉ thai nghén. Những bà mẹ mang thai dị dạng không có sự phân biệt về thành phần, lứa tuổi...

Trả lời câu hỏi: Từ xác định đến khẳng định một ca thai dị dạng và đưa ra lời khuyên đình chỉ thai nghén có được các bác sỹ cân nhắc kỹ để tránh nhầm lẫn? Bác sỹ Khanh cho hay: "Khi có biểu hiện nghi ngờ qua siêu âm, chúng tôi sẽ mời người nhà thai phụ đến tư vấn tâm lí, tạm kết luận về tình trạng thai phụ, gửi kết quả này lên Bệnh viện Phụ sản Trung ương và tiến hành theo dõi thêm, có sự trao đổi qua lại giữa Trung tâm và bệnh viện trung ương để đưa ra lời khuyên chuẩn xác nhất cho đối tượng. Hiện nay, nhiều tỉnh thành đã thành lập được Trung tâm chẩn đoán sàng lọc trước sinh với mục đích sớm phát hiện các ca thai dị tật để giảm bớt gánh nặng cho bà mẹ, gia đình và xã hội. Nghệ An là một tỉnh đông dân; Việc thành lập một Trung tâm như thế là hết sức cần thiết. Điều đáng tiếc là hiện nay địa phương có rất ít bác sỹ được đào tạo bài bản và thành thạo về kĩ năng này..."- đây cũng là tình trạng của không ít tỉnh, thành.
 

Lời khuyên với các bà mẹ mang thai

Hiện nay, việc thăm dò phát hiện dị tật thai nhi đã được thực hiện ở các bệnh viện trung ương và một số bệnh viện chuyên khoa tuyến tỉnh. Có thể thực hiện việc sàng lọc qua siêu âm ( tốt nhất là bằng máy siêu âm 3D, 4D) tối thiểu 3 lần, lần đầu khi bà mẹ mang thai ở tuần thứ 11 đến 13, lần 2 ở tuần thứ 18 đến 22 và lần 3 ở tuần thứ 28 đến 32.
 
Với 3 lần siêu âm này có thể phát hiện được hầu hết các dị tật bẩm sinh nội, ngoại tạng như tim bẩm sinh, đảo ngược phủ tạng, thoát vị cơ hoành, não úng thủy, thoát vị rốn, sứt môi, khoèo chi, hội chứng Down… Bên cạnh đó có xét nghiệm sinh hóa máu bà mẹ để xác định nguy cơ bị dị tật thần kinh hoặc rối loạn nhiễm sắc thể ở thai nhi; chọc hút nước ối để xét nghiệm sinh hóa phát hiện các bệnh di truyền rối loạn nhiễm sắc thể; sinh thiết gai rau…
 
Đặc biệt cần lưu ý đối với các trường hợp sau: Bà mẹ quá trẻ (dưới 18 tuổi) hoặc các bà mẹ trên 35 tuổi; các bà mẹ từng sinh con dị tật hoặc trong gia đình đã có người sinh con bất thường; người vợ (cả người chồng) làm trong môi trường hoặc tiếp xúc với các hóa chất độc hại; sử dụng thuốc gây hại trong quá trình mang thai; những bà mẹ bị sốt do cúm, sởi, quai bị, Rubella trong 3 tháng đầu thời kì mang thai…

Hồ Hà

thuhuyen
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
6 dấu hiệu nguy hiểm khi mang thai

6 dấu hiệu nguy hiểm khi mang thai

Dân số và phát triển - 21 giờ trước

Trong quá trình mang thai, nhất là ba tháng đầu thai kỳ, hệ thống miễn dịch của phụ nữ suy giảm đáng kể. Vì vậy, thai phụ có thể dễ nhạy cảm với các tác nhân gây bệnh từ môi trường, nguy cơ nhiễm cúm, thủy đậu, sởi, rubella. Dưới đây là những dấu hiệu nguy hiểm cần phải đi khám ngay.

Bệnh teo não ở người già có chữa được không?

Bệnh teo não ở người già có chữa được không?

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Teo não có thể khiến bệnh nhân mất đi khả năng sinh hoạt, sống phụ thuộc vào người khác. Không những vậy, sức khỏe của người bệnh cũng chịu nhiều ảnh hưởng tiêu cực do căn bệnh này gây ra.

Nam giới nên thận trọng với 4 loại thực phẩm gây hại cho tinh trùng

Nam giới nên thận trọng với 4 loại thực phẩm gây hại cho tinh trùng

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

Chất lượng tinh trùng của nam giới suy giảm do nhiều nguyên nhân như tình trạng bệnh lý, thói quen sinh hoạt, chế độ dinh dưỡng, trong đó có việc lạm dụng thực phẩm không tốt cho sức khỏe và ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng.

Ngày Quốc tế người cao tuổi 1/10: Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi là trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội

Ngày Quốc tế người cao tuổi 1/10: Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi là trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GĐXH – Theo các chuyên gia, thời gian tới, cần đảm bảo cho người cao tuổi được tiếp cận và thụ hưởng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe có chất lượng; phát huy vai trò, chủ động tham gia các hoạt động chăm sóc và nâng cao sức khoẻ cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

Ngày Quốc tế Người cao tuổi: Tạo nền tảng khỏe mạnh, hạnh phúc cho dân số già

Ngày Quốc tế Người cao tuổi: Tạo nền tảng khỏe mạnh, hạnh phúc cho dân số già

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

Chăm sóc sức khỏe và chất lượng cuộc sống người cao tuổi không chỉ là trách nhiệm Nhà nước, hay một bộ, ngành cụ thể mà là trách nhiệm của mỗi gia đình và toàn xã hội.

Những nguyên nhân phổ biến nhất gây rối loạn kinh nguyệt

Những nguyên nhân phổ biến nhất gây rối loạn kinh nguyệt

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

Rối loạn kinh nguyệt do nhiều yếu tố gây ra và ảnh hưởng đến mỗi phụ nữ theo những cách khác nhau.

Thừa Thiên Huế nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

Thừa Thiên Huế nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

GĐXH - Theo lãnh đạo Chi cục Dân số tỉnh Thừa Thiên Huế, trước thực trạng già hoá dân số, việc thực hiện các chính sách đối với người cao tuổi, cần có sự liên kết và đồng bộ giữa các ban ngành, đoàn thể địa phương, nhất là các đối tượng người cao tuổi yếu thế.

Nam giới U50 nếu có 4 dấu hiệu này nên kiểm tra ngay để phòng bệnh phì đại tuyến tiền liệt

Nam giới U50 nếu có 4 dấu hiệu này nên kiểm tra ngay để phòng bệnh phì đại tuyến tiền liệt

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

GĐXH - Nam giới nếu có dấu hiệu đi tiểu khó, tiểu són, tiểu ngắt quãng và tăng số lền đi tiểu... cần được thăm khám sớm để phòng bệnh phì đại tuyến tiền liệt.

4 thói quen giúp sống thọ hơn

4 thói quen giúp sống thọ hơn

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

Thói quen giúp kéo dài tuổi thọ được hình thành từ lối sống, sinh hoạt hàng ngày của mỗi cá nhân. Khi xây dựng được cách sống lành mạnh, khoa học thì có thể đẩy lùi được bệnh tật.

9 lợi ích đáng ngạc nhiên của tình dục đối với sức khỏe nhưng ít người biết

9 lợi ích đáng ngạc nhiên của tình dục đối với sức khỏe nhưng ít người biết

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

Sex không chỉ giúp giảm căng thẳng, ngủ ngon mà còn đem lại nhiều công dụng sức khỏe có thể bạn chưa biết.

Top